Mốt sắm máy bay của giới nhà giàu Trung Quốc

 

Cách đây chừng 10 năm, một chiếc máy bay phản lực tư nhân vẫn là giấc mơ quá đỗi xa xôi ngay cả với những người giàu nhất Trung Quốc. Tuy nhiên kể từ đó tới nay nhu cầu sử dụng máy bay tư nhân ở Trung Quốc đã tăng lên rất mạnh, bắt đầu ngay sau khi chính phủ Trung Quốc cho phép các cá nhân được sở hữu bay máy bay tư nhân hồi năm 2003. Chỉ trong chưa đầy một thập kỷ, số người sở hữu máy bay tư nhân ở Trung Quốc đã tăng vọt từ 0 lên 130.

Lý do gì khiến người giàu Trung Quốc đổ xô đi sắm máy bay? "Bay bằng máy bay thương mại cũng đã nhanh lắm rồi. Nhưng tôi muốn đi lại nhanh hơn nữa" - Zhai Jiahua, một doanh nhân thường xuyên bay lượn cho biết. Người đàn ông 50 tuổi, quê ở Thiên Tân này - chủ sở hữu Viện nghiên cứu tế bào gốc Trung Quốc kiêm trung tâm chữa bệnh - là nhân vật điển hình cho xu hướng mới ở Trung Quốc.

Zhai là một trong những người đầu tiên ở Trung Quốc bỏ tiền đầu tư mua máy bay phản lực tư nhân, nhằm phục vụ tốt hơn các khách hàng giàu có và cả giới chính trị gia cao cấp trong nước. Việc sở hữu máy bay được ông giải thích là giúp hoạt động làm ăn thuận lợi hơn.

Năm 2010, Zhai đã mua chiếc phản lực đầu tiên. Đó là chiếc Bombardier Learjet 60, chuyên dùng để vận chuyển khách hàng đi chữa bệnh trong Trung Quốc. Liền sau đó ông sắm thêm chiếc máy bay Bombardier Global Express để thỏa mãn nhu cầu của các khách hàng muốn đi châu Âu chữa bệnh.Trong khuôn khổ Hội thảo và Triển lãm Hàng không Thương mại châu Á 2012 tổ chức hồi tháng 3 vừa qua ở Thượng Hải, Zhai đã tiếp tục mua chiếc máy bay thứ ba, Bombardier Challenger 605. Ông khẳng định chiếc máy bay này vẫn để phục vụ việc kinh doanh.

 

Giống như Zhai, phần lớn những người giàu Trung Quốc khác cũng mua máy bay để phục vụ việc làm ăn. Và họ thích những chiếc máy bay cỡ lớn, đời mới. “Rất ít khách hàng của chúng tôi là những kẻ ăn chơi hoặc thích mua máy bay để khoe khoang" - Chen Fei, Chủ tịch Trung tâm Hàng không Thương mại Chu Hải, công ty bán lẻ máy bay đầu tiên ở Trung Quốc cho biết. Công ty nằm trên một diện tích rộng 6.000m2 này hiện có 4 chiếc máy bay do các công ty quốc tế sản xuất nằm trong kho, giá của chúng giao động từ 3-10 triệu NDT (khoảng 475.000 – 1,58 triệu USD).

Giới chuyên gia trong ngành công nghiệp hàng không đã bày tỏ kỳ vọng thị trường máy bay tư nhân ở Trung Quốc sẽ tăng trưởng gấp 10 lần quy mô hiện nay trong thập kỷ tới đây. Nói một cách khách, các đại gia ở Trung Quốc được dự đoán sẽ mua chừng 100 chiếc máy bay mỗi năm, từ nay tới năm 2022.

Cuộc khảo sát diễn ra hồi năm ngoái của Báo cáo người giàu Hurun nói rằng Trung Quốc hiện là nhà của 63.000 người giàu với tài sản vượt ngưỡng 100 triệu NDT/người (15,84 triệu USD). Khoảng 13% nói rằng họ định mua một chiếc máy bay. Dựa vào đó báo cáo nói rằng Trung Quốc sẽ là nhà nhập khẩu máy bay phản lực tư nhân lớn nhất vào năm 2018.

Xu hướng mua sắm máy bay đã tạo nên cái gọi là "cơn sốt Trung Quốc" trong cộng đồng các nhà sản xuất máy bay toàn cầu. Dassault Falcon, Cessna và Embraer đều đã mở rộng sự hiện diện ở Trung Quốc thông qua thỏa thuận hợp tác với các công ty địa phương. Họ hy vọng sẽ chiếm lấy thị phần từ các công ty hàng đầu trong ngành công nghiệp hàng không như Gulfstream và Bombardier.

Một chiếc Phenom 1000 thuộc loại "nhập môn" do Embraer sản xuất có giá khởi điểm 4,055 triệu USD. Đây là một con số rất mời gọi, hấp dẫn với các khách hàng tiềm năng.

Embraer kỳ vọng rằng họ sẽ bán được lượng máy bay trị giá 40 - 48 tỉ USD tại châu Á trong 10 năm tiếp theo, với một nửa là ở Trung Quốc. Công ty thậm chí đã sử dụng ngôi sao Jackie Chan làm gương mặt đại diện ở Trung Quốc, với hy vọng sẽ nhờ ảnh hưởng của ông để thu hút thêm nhiều khách hàng tiềm năng.

 

Tuy nhiên con đường phát triển máy bay tư nhân ở Trung Quốc không chỉ toàn màu hồng. Trung Quốc vẫn còn thiếu cơ sở hạ tầng, đặc biệt là thiếu các sân bay để chứa số máy bay tư nhân ngày càng đông. Ngoài ra theo tập đoàn Asian Sky, một chiến dịch xuất hiện lan rộng trên mạng Internet chống lại các chủ sở hữu máy bay tư nhân, hình thành từ những người phẫn nộ bởi khoảng cách giàu nghèo ở Trung Quốc, cũng là một rào cản đáng chú ý. Thực tế nhiều người mua máy bay ở đại lục thích việc đăng ký và lưu giữ máy bay ở nước ngoài vì họ dễ giấu diếm chúng trước công chúng trong nước hơn.

Các trở ngại khác bao gồm thuế cao (thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng chiếm 23% chi phí sở hữu máy bay tư nhân), thủ tục đăng ký máy bay rườm rà, mất thời gian và số lượng phi công lái không nhiều.

Dù vậy, những rào cản này không đủ sức ngăn chặn làn sóng đang lên của việc sở hữu máy bay tư nhân ở Trung Quốc. Tháng trước, Liên minh máy bay phản lực tư nhân Trung Quốc (CBJSA), tập hợp 17 nhà sản xuất máy bay quốc tế đã được thành lập để phục vụ khách hàng tốt hơn. "Trung Quốc đã trỗi dậy trong vai trò một thị trường máy bay tư nhân nhiều tiềm năng nhất thế giới" -  Kong Linshan, một quan chức cao cấp của CBJSA đánh giá - "Và đây mới chỉ là điểm khởi đầu mà thôi".

 

 Hương Giang (Tổng hợp)