Một văn kiện thể hiện Tư tưởng Hồ Chí Minh

Giadinh.net - Là người luôn tâm huyết và dành nhiều năm để nghiên cứu về cuộc đời của Hồ Chủ tịch nên khi được hỏi về ý nghĩa lịch sử và sự sáng tạo trong bản Tuyên ngôn độc lập, Giáo sư Hãn khá hào hứng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập. (Ảnh: Tư liệu)

Trong căn phòng làm việc của ông ngập tràn những tài liệu, văn kiện về Đảng Cộng sản Việt Nam và Hồ Chủ tịch...

Khi nghiên cứu về Tuyên ngôn Độc lập, Giáo sư Lê Mậu Hãn đã phát hiện có đến 3 bản Tuyên ngôn Độc lập với sự khác nhau chút ít. Có bản chỉ ghi là “Tuyên ngôn độc lập”, có bản ghi “Tuyên ngôn độc lập của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà” và ghi rõ thành phần tham gia soạn thảo bản Tuyên ngôn độc lập. “Những khác nhau đó chỉ là một vài câu chữ, tôi cho là có thể do lỗi in ấn, trích dẫn chưa chuẩn...”, giáo sư cho biết.

Nói về giá trị và ý nghĩa lịch sử của “tấm giấy khai sinh” cho một Nhà nước Việt Nam theo thể chế Dân chủ - Cộng hòa, GS Lê Mậu Hãn cho biết: Giá trị lớn nhất của bản Tuyên ngôn Độc lập 2/9/1945 đó là đã đặt nền tảng pháp lý vững chắc cho Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, tuyên bố với thế giới rằng “Việt Nam đã là một nước tự do, độc lập”. Ngay từ dòng mở đầu của bản Tuyên ngôn, Bác đã trích dẫn một đoạn trong Tuyên ngôn của Mỹ năm 1776 và của Pháp 1791 để nói lên một điều rằng mục đích cuối cùng của dân tộc Việt Nam là hướng đến những giá trị nhân văn của nhân loại như quyền độc lập, quyền tự do và quyền bình đẳng.
 
Tuy nhiên, nếu so sánh với 2 bản tuyên ngôn của Mỹ, Pháp sẽ thấy, tuy Người vận dụng 2 bản Tuyên ngôn này nhưng lại có sự sáng tạo độc đáo. Tuyên ngôn của Mỹ dùng từ “Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng...”; Tuyên ngôn của Pháp viết: “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi...”. Bác đã dùng từ “tất cả” nhưng dùng như sau: “Tất cả các dân tộc trên thế giới sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do...” nghĩa là phổ quát hơn, phù hợp với tình hình lịch sử lúc bấy giờ là kêu gọi đồng bào đứng lên “mang hết sức người, sức của để giữ vững nền độc lập ấy”. Bên cạnh đó cũng khẳng định, đó là giá trị chung của nhân loại và Việt Nam.

Bác đã rất khéo léo trong cách dùng từ, khích dậy tinh thần dân tộc, chủ nghĩa yêu nước, vì thế, Tuyên ngôn độc lập cũng chính là văn kiện thể hiện Tư tưởng   Hồ Chí Minh.

Ngày nay, Đảng ta nói “xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, thực chất cũng là phát triển theo tinh thần của bản Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 là nêu cao quyền con người, dân chủ, phù hợp với Hiến pháp của Nhà nước Việt Nam.

T.Hà

hoaianh