Mũ kém chất lượng “đổ bộ” vào Việt Nam

>> Kiểm tra việc đội mũ bảo hiểm: Không giữ xe nhưng tăng tiền phạt

Theo thống kê của các ngành chức năng, hiện nay tỉnh Lạng Sơn đã thu giữ trên 10.000 mũ bảo hiểm chất lượng kém có nguồn gốc từ Trung Quốc. Trong đó riêng lực lượng Quản lý thị trường đã chặn bắt trên các tuyến đường từ biên giới về và ở các bến xe khoảng 5.000 chiếc.

Bên cạnh những khó khăn trong việc bắt giữ, thì hiện nay thêm một nỗi lo khác, đó là việc xử lý, tiêu huỷ mặt hàng mũ bảo hiểm kém chất lượng.

Chợ mũ ở biên giới Lạng Sơn

Phó trưởng phòng PC15 (CA tỉnh Lạng Sơn) Dương Đình Mạnh kể: Hơn một tháng qua, CA đã chặn bắt 2 vụ thu được hơn 2000 chiếc mũ nhập lậu. Điển hình vào lúc 21 giờ ngày 15/8 tại khu vực xã Yên Trạch (huyện Cao Lộc), Đội chống buôn lậu Phòng PC15 đã phát hiện xe ô tô biển số: 28K... đang chở lượng lớn mũ bảo hiểm. Qua kiểm tra đã phát hiện và thu giữ 1.200 chiếc mũ Trung Quốc nhái nhãn Amaro, loại có bịt tai và hàm. Chúng tôi thử cho vài chiếc mũ rơi ở độ cao khoảng 1 mét xuống đất thì đều vỡ hỏng.

Với lợi nhuận cao, mỗi chiếc mũ Trung Quốc mang trót lọt về xuôi, biến thành hàng xịn có thể lãi tới hàng chục ngàn đồng, nên tình hình buôn lậu đang có chiều hướng gia tăng.

Tại chợ thị trấn Đồng Đăng (huyện Cao Lộc) có tới trên chục điểm bán mũ bảo hiểm. Chị H, một người bán hàng người bản địa sinh sống ở khu Dây Thép (Đồng Đăng) nói với tôi: “Chị nhập loại này trực tiếp bên chợ Lũng Nghịu (Trung Quốc) rồi thuê cửu vạn vác qua biên theo đường mòn 05, Bãi Gianh nên giá rẻ”.

Nhiều “đại gia” ở Đồng Đăng, Thành phố Lạng Sơn làm ăn lớn, đánh từng xe ô tô về xuôi cũng trúng quả đậm. Cửa khẩu Chi Ma (huyện Lộc Bình) dạo này nhộn nhịp hẳn vì mũ bảo hiểm Trung Quốc nhập lậu rất nhiều qua đường mòn biên giới.

Nhiều người dân ở xã Tú Mịch, Yên Khoái giáp đường biên thường kiếm tiền bằng cách qua chợ Ái Điểm bên Trung Quốc mua mỗi lần vài chiếc về cho chủ “đầu nậu” thu gom. Mỗi ngày như thế trung bình mỗi người cũng kiếm vài chục ngàn.

Còn ở chợ Đông Kinh (Thành phố Lạng Sơn) mũ bảo hiểm Trung Quốc được bày bán nhiều vô kể. Ông Hoàng Văn P bán hàng ở đầu chợ xởi lởi giới thiệu với chúng tôi: Cửa hàng có đến 5-6 loại mũ cho cả trẻ em lẫn người lớn. Giá cả cũng tuỳ loại nhưng cao nhất chỉ có 60 ngàn/chiếc.

Ông cũng cho biết, người mua thừa biết, mũ bảo hiểm Trung Quốc chất lượng kém nhưng vẫn mua bởi giá chỉ bằng 1/4 mũ “xịn” (mũ VN chất lượng cao có giá trên dưới 200 nghìn đồng/chiếc). Từ một tháng nay khi nhu cầu sử dụng mũ bảo hiểm tăng mạnh, ông đã nhập thêm mặt hàng này để bán và sức mua tăng độ 4-5 lần so với nửa đầu tháng trước.

Nói rồi ông P chỉ cho chúng tôi thấy các loại mũ được nhập từ biên giới Đồng Đăng (huyện Cao Lộc), Chi Ma (huyện Lộc Bình) về. Thôi thì đủ loại, đủ kiểu nom rất bắt mắt.

Mũ Trung Quốc thu hút rất đông khách ở chợ Đông Kinh

Sản phẩm nào cũng nhẵn, bóng lại có cả tem ánh bạc ghi phù hợp tiêu chuẩn VN hoặc của Cty sản xuất. Các loại mũ không có hàm, nhái hàng hiệu Honda, Amaro, MX giá nhập chỉ độ 30 ngàn/chiếc. Bên cạnh đó còn có những loại FR Helmel có hàm, bịt tai giá nhỉnh lên từ 45 ngàn đến 60 ngàn/chiếc tuỳ từng loại. Mũ trẻ em loại Yong Lihelmet trang trí ngộ nghĩnh con vật giá đồng hạng 40 ngàn/chiếc.

Khó khăn trong quản lý mũ nhập lậu

Chi cục phó Quản lý Thị trường tỉnh Lạng Sơn, ông Đinh Kỳ Giang cho biết: Kho có diện tích lớn nhất ở Đội chống buôn lậu Thành phố Lạng Sơn (thường gọi là đội 11-38) hiện cũng gần kín bởi đã chứa trên 1.000 chiếc mũ Trung Quốc. Mới đây, lại bắt thêm 5 kiện mũ (khoảng 150 chiếc), chúng tôi phải xắp xếp, chồng lèn tang vật lên nhau chờ xử lý.

Chi cục phó Chi cục QLTT tỉnh Lạng Sơn Đinh Kỳ Giang cho biết: Dân buôn thường cất giấu mũ trên xe ca, xe tải hoặc vắng lực lượng chức năng thì dùng xe Mink chở hàng kiện mũ phóng về xuôi tiêu thụ. Thời gian qua, lực lượng QLTT đã thu giữ được ở bến xe thành phố Lạng Sơn (đường Ngô Quyền, phường Vĩnh Trại) tới hàng nghìn chiếc. Mũ Trung Quốc được làm nhái y hệt các loại đang thịnh hành trên thị trường với nhiều kích cỡ, kiểu dáng bắt mắt. Nhưng chất lượng thì quá kém.

Cùng chung tình cảnh, Hải quan tỉnh Lạng Sơn cũng đang “bí” nơi tạm giữ các mặt hàng nhập lậu. Theo ông Hoàng Khánh Hoà, Cục phó HQ tỉnh Lạng Sơn thì đa phần các đơn vị làm nhiệm vụ ở biên giới chỗ làm việc đồng thời cũng là chỗ nghỉ và kiêm luôn kho hàng. Mỗi gian nhà như vậy cũng chỉ có khoảng 30 m2. Gần đây, Hải quan Lạng Sơn bắt giữ trên 3.000 chiếc mũ bảo hiểm, Cục HQ chỉ đạo các đơn vị trực thuộc khẩn trương làm mọi thủ tục ban đầu để chuyển cho cơ quan chức năng cơ sở (như Phòng Tài chính các huyện) để xử lý theo thẩm quyền.

Một trong những nguyên nhân cơ bản làm công việc xử lý, tiêu huỷ trở nên bí bách nữa là vấn đề kinh phí. Theo quy định phải căn cứ kết quả giám định về chất lượng của Trung tâm giám định Trung ương mới được tiêu huỷ. Mà kinh phí làm việc này khá tốn kém, có thể lên tới 2 triệu đ/mẫu, chưa kể tiền chi ăn nghỉ, đi lại cho người mang mũ về Hà Nội giám định.

Ngay cả việc Đội Quản lý Thị trường số 4 (huyện Hữu Lũng) bắt được 3.000 chiếc mũ nhái nhãn hiệu Amoro (ngày 26/8) đã nhờ chính hãng này kiểm định giúp song đến giờ số mũ trên vẫn chềnh ềnh tồn đọng trong kho.

Bên cạnh đó các đội - trạm làm công tác chống buôn lậu ở Lạng Sơn rất “ngại” với mũ tang vật bắt giữ bởi mặt hàng này cồng kềnh, dễ vỡ, sắc nhọn.

Ông Đinh Kỳ Giang cho tôi xem chiếc mũ Trung Quốc nhập lậu không còn nguyên vẹn, những mảnh vỡ nhọn như mũi chông. Có người thu gom mũ bị mảnh vỡ đâm phải, rớm máu.

Cuộc chiến chống hàng nhái, hàng nhập lậu từ Trung Quốc đang quyết liệt từ biên giới Lạng Sơn, nhưng đi cạnh đó là công tác “hậu bắt giữ” tang vật đang trở nên bức xúc, cần được các các ngành chức năng quan tâm tháo gỡ để lực lượng chống buôn lậu làm tốt hơn công việc của mình.

Đến thời điểm cận 15/9 này, đa số người dân TP.HCM đã quen với việc đội mũ bảo hiểm, số lượng người đội mũ khi tham gia giao thông đã tăng cao, nhất là các cán bộ, công nhân viên. Hầu hết đều đội loại mũ nhỏ, gọn và không có kính nhựa che phía trước. Theo ghi nhận của chúng tôi, một vài cơ quan đã đưa việc đội mũ bảo hiểm này vào quy định và có chế độ thi đua, xử phạt rõ ràng. Có đơn vị giao việc giám sát cho bảo vệ, nhưng cũng có đơn vị cắt cử người giám sát riêng. Tuy nhiên, tình trạng đội mũ bảo hiểm theo cách đối phó vẫn xảy ra. Một vài công nhân viên treo mũ trên xe, và chỉ khi nào vào cổng cơ quan thì mới đội, ra khỏi cổng lại lấy mũ ra. Đơn cử như tại các quán cà phê vỉa hè trên đường Lý Tự Trọng, đoạn đối diện Sở Giao thông –  Công chánh TPHCM, là nơi mà các cán bộ công nhân viên của các cơ quan gần đó chọn làm địa điểm uống cà phê sáng, và hầu hết chỉ khi nào uống cà phê xong thì mới đội mũ, dắt xe vào cơ quan, còn trước đó thì không.            Thu Hường