Mùa mưa năm 2009: Hà Nội vẫn... lội

 

 

TGĐ Cty TNHH Nhà nước một thành viên Thoát nước Hà Nội (cty Thoát nước Hà Nội), ông Nguyễn Lê thừa nhận, năm nay với các trận mưa lớn cường độ 100mm, Hà Nội sẽ có ít nhất 28 điểm úng ngập nằm trên các trục giao thông chính, các đường phố có mật độ giao thông cao và địa hình trũng cục bộ, ví dụ như tại ngã tư Lý Thường Kiệt – Phan Bội Châu; Lê Duẩn; Tông Đản – Lê Lai; Quán Thánh; ngã tư Trần Hưng Đạo- Phan Chu Trinh... Thậm chí, ngay cả với những trận mưa nhỏ cường độ 50mm, cũng sẽ xuất hiện một loạt điểm úng ngập như: Cao Bá Quát; Nguyễn Khuyến; Khâm Thiên; Huỳnh Thúc Kháng – Láng Hạ.

 

Mùa mưa năm nay, việc thoát nước của khu vực nội thành Hà Nội và các vùng lân cận được phân theo 4 lưu vực. Lưu vực sông Tô Lịch chủ yếu phục vụ cho 4 quận nội thành cũ, chỉ đảm bảo thoát nước cho trận mưa cường độ dưới 38mm/h và 172mm/2 ngày. Lưu vực sông Cầu Bây trên địa bàn quận Long Biên nối với hệ thống thuỷ nông Bắc – Hưng - Hải phục vụ lợi ích nông nghiệp nên mực nước thường giữ ở mức cao và không chủ động về mùa mưa.

 

Hệ thống thoát nước khu vực này chủ yếu là cống rãnh nhỏ và các mương tiêu nông nghiệp, nay mới chuyển sang thoát nước đô thị nên khả năng thoát nước càng kém. Chưa kể, khu vực này có địa hình trũng, phải thoát nước bằng cách dùng máy bơm. Lưu vực thứ 3 là khu vực tả ngạn sông Nhuệ, chủ yếu thoát nước bằng cách tự chảy ra sông Nhuệ, là “điểm nóng” của thành phố vào các mùa mưa. Cuối cùng là lưu vực sông Nhuệ (trên quận Hà Đông) cũng hạn chế về khả năng thoát nước do địa hình trũng, hệ thống thoát nước manh mún, trạm bơm tiêu nhỏ, xuống cấp, ao hồ điều hoà bị san lấp.

 

Tuy rằng 18 công trình chống úng ngập cục bộ, đã và đang hoàn thành, hàng loạt hạng mục cải tạo hồ điều hoà, kênh mương thoát nước (thuộc dự án thoát nước Hà Nội giai đoạn II) đang được khẩn trương thi công, thế nhưng theo các chuyên gia, nếu xảy ra các trận mưa lớn, Hà Nội vẫn thành... sông như thường.

 

Người dân sẽ lại sống chung với nước nếu Hà Nội mưa to. (Ảnh: Chí Cường)

 

 

Một loạt các khu đô thị bạc tỉ: Trung Hoà – Nhân Chính; Linh Đàm; Định Công; Văn Quán; Đại Kim; Đền Lừ... năm nay sẽ tiếp tục rơi vào tình cảnh ngập lụt nếu xảy ra mưa lớn. Cho đến thời điểm này, Hà Nội cũng chưa triển khai được biện pháp hữu hiệu nào để ngăn chặn nguy cơ này.

 

Ông Phạm Văn Cường, Giám đốc Ban Quản lý Dự án thoát nước Hà Nội cho hay: “Các khu đô thị mới chủ yếu tiêu thoát nước qua mương nông nghiệp, nhiều mương không còn được 10- 15m như trước đây, mà đã bị thu hẹp lại rất nhiều. Hiện chỉ có 1 trạm bơm nông nghiệp được bàn giao cho bên thoát nước.

 

Tình hình này cho thấy, năm nay các khu đô thị mới sẽ lại ngập nếu xảy ra mưa lớn”. Một loạt các công trình quan trọng như Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình... nằm trong lưu vực thoát nước của tả ngạn sông Nhuệ.

 

Thế nhưng, thoát nước chính ở đây lại phụ thuộc vào các mương tiêu nông nghiệp (như mương kênh tiêu Hà Nội, mương Đồng Bông II, mương Triều Khúc), còn hệ thống thoát nước đô thị hầu như chưa có. Tuyến mương Triều Khúc có nhiệm vụ tiêu thoát nước cho cả địa bàn rộng lớn gồm Hoàng Mai, Thanh Trì và Thanh Xuân, nhưng không chỉ hai bên bờ mương đang bị dân lấn chiếm mà ngay cả lòng mương, vốn đã chật hẹp cũng bị rác, cỏ xâm lấn. Với hiện trạng đó, úng ngập ở khu vực này là điều không tránh khỏi.

 

Ông Nguyễn Lê cho hay, lưu vực bờ tả sông Nhuệ (từ cống Liên Mạc đến đập Thanh Liệt) là khu vực có tốc độ đô thị hoá cao nhất Hà Nội hiện nay. Thế nhưng hệ thống thoát nước đô thị lại hầu như chưa có. Một số trạm bơm dùng để cứu úng ngập như trạm bơm Đồng Bông II, trạm Xuân Đỉnh có công suất nhỏ và đã sử dụng hơn 20 năm, lại do Sở NN&PTNT quản lý, nên càng khó khăn trong việc điều hành bơm cứu ngập trong mùa mưa.

 

Ông Phạm Văn Cường cho rằng, giải pháp trước mắt để đối phó với mùa mưa năm nay là phải nhanh chóng nạo vét, cải tạo hệ thống mương và trạm bơm nông nghiệp. Tới đây, ngành thoát nước sẽ kết hợp với bên thuỷ lợi để bàn về vấn đề này. Tuy nhiên, theo ông Cường, đến nay việc bàn bạc kết hợp này vẫn chưa xong trong khi mùa mưa đang đến!

 

Hôm nay, giải toả nhà lấn chiếm đê điều   Bắt đầu từ hôm nay (1/6), lực lượng chức năng của Hà Nội ra quân xử lý, giải toả các công trình vi phạm pháp lệnh đê điều, Pháp lệnh bảo vệ công trình thuỷ lợi trên địa bàn. Đợt ra quân giải tỏa vi phạm này được thực hiện theo Quyết định 2555 của UBND TP Hà Nội.   Theo đó, sẽ tiến hành giải tỏa toàn bộ các vi phạm pháp luật về đê điều, gồm: các nhà kiên cố, nhà cấp 4, các công trình phụ, đào xẻ đê, lều quán, làm dốc lên đê, chứa chất vật tư chất thải trên mặt đê, mái đê, sườn đê. Tất cả các vi phạm trong phạm vi 5m tính từ chân đê, trong hành lang bảo vệ đê và hành lang thoát lũ; các vi phạm Pháp lệnh bảo vệ công trình thủy lợi và Pháp lệnh phòng chống lụt bão, đều bị giải toả.   Một loạt tuyến đê như hữu Hồng, tả Hồng, tả Đáy, hành lang bảo vệ các hồ chứa nước, trạm bơm... cũng sẽ được kiểm tra xử lý vi phạm trong đợt ra quân này. Trước đó, theo thống kê của Chi cục Đê điều và Phòng chống lụt bão Hà Nội, toàn thành phố có khoảng gần 500 vụ vi phạm đê điều, chủ yếu ở các huyện chạy ven sông Hồng, sông Đáy. Đợt ra quân này kéo dài đến ngày 4/7.