Muốn “thông thái” cũng khó

Một quan chức trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mạnh dạn nói trong ngày kỷ niệm chống hàng giả, hàng nhái năm nay (tổ chức hôm 25/11) là 1/10. Nhìn vào tổng kết năm 2011 của Ban chỉ đạo 127 toàn quốc thì con số chưa đầy đủ cho thấy đã kiểm tra trên 480.000 vụ, xử lý trên 180.000 vụ vi phạm pháp luật với tổng số thu trên 3.000 tỷ đồng; trong đó xử phạt hành chính trên 900 tỷ đồng, phạt và truy thu thuế trên 1.500 tỷ đồng, trị giá hàng tịch thu 600 tỷ đồng.

 

Đáng chú ý, có đến 60% người tiêu dùng Việt Nam mua phải hàng giả, riêng tại thị trường TPHCM thì 35% sản phẩm tiêu thụ trên thị trường là giả.

 

Khủng khiếp! Người ta có thể làm giả từ bộ quần áo, cái túi xách cho đến những thứ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng như thuốc, thực phẩm các loại. Có thứ ảnh hưởng đến tính mạng người tiêu dùng như gas; hay triệt hạ sản xuất như phân bón, thuốc trừ sâu. Tóm lại là tất tần tật, cứ cái gì bán chạy, người tiêu dùng ưu thích đều bị làm giả.

 

Cũng như nhiều nước trên thế giới, bảo vệ người tiêu dùng trước hàng giả, hàng nhái là vấn đề bức xúc ở Việt Nam. Lâu nay, người ta thường nhắc đến cụm từ "người tiêu dùng thông thái". Thực tế, nghĩa hiểu đúng của cụm từ này là để chỉ người tiêu dùng biết mua cái mình cần với giá tốt nhất. Nhưng lại bị hiểu lầm và thậm chí biến tướng sang hướng đổ trách chiệm cho họ phải biết tự tìm hàng thật mà mua, hay nói trắng ra là "có thân thì lo".

 

Quan điểm đầy ích kỷ và đổ vấy trách nhiệm này không thể phù hợp bởi trách nhiệm chống hàng giả, hàng nhái thuộc doanh nghiệp và cơ quan chức năng. Nếu không, lập ra hội này, nhóm kia có mục đích bảo vệ người tiêu dùng và xây dựng pháp luật chống hàng giả để làm gì?

 

Dĩ nhiên, doanh nghiệp và cơ quan hữu quan phải kết hợp với nhau, nhưng trước hết, trách nhiệm phải thuộc về doanh nghiệp. Vậy mà, trong số hàng tỷ sản phẩm các loại đang bày bán, nước ta hiện mới chỉ có 750.000 mặt hàng có tem chống giả. Số còn lại, người tiêu dùng muốn biết giả hay thật thì chỉ có...dùng rồi sẽ hay (?)

 

Cho nên, không thể nói 60% người Việt mua phải hàng giả là... "dốt". Bỏ qua số ít đối tượng tình nguyện dùng hàng giả, hàng nhái vì "thích hàng hiệu nhưng không có tiền" thì rất nhiều người tiêu dùng vô tình mua phải hàng giả mà không biết. Số ấy phải được bảo vệ, không thể giao trách nhiệm tự bảo vệ cho họ được.

 

Sông Hồng