Nan giải trong quản lý thuốc đông dược

- Ông Hoàng Quang Lịch cho biết.

Theo phản ánh của nhiều người dân, tình trạng kinh doanh thuốc đông dược (còn gọi là thuốc nam, thuốc Bắc) trên địa bàn tỉnh Nghệ An hiện đã tới mức báo động. Nhiều loại thuốc trôi nổi, không rõ nguồn gốc được bày bán gây mất an toàn cho người tiêu dùng, trong khi đó việc xử lý còn một số bất cập.

“Đóng quầy” khi thấy thanh tra

Theo số liệu từ Sở Y tế Nghệ An, hiện toàn tỉnh có 46 phòng chẩn trị y học và 3 trung tâm hành nghề y học cổ truyền có giấy phép hành nghề, trong đó trên địa bàn TP Vinh có 35 và cấp huyện có 11 cơ sở đủ điều kiện hành nghề. Thế nhưng trên thực tế, số lượng các quầy thuốc và nhà thuốc đông dược lớn hơn rất nhiều.

Chỉ tính riêng ở khu vực chợ Vinh đã có gần 40 quầy thuốc đông dược, chợ Ga Vinh có trên 10 quầy. Điều đáng nói là hiện nay có khá nhiều cơ sở kinh doanh thuốc đông dược không có giấy phép hành nghề nhưng vẫn ngang nhiên hoạt động.

Trao đổi với chúng tôi, chị Nguyễn Thị H, kinh doanh thuốc đông dược ở chợ Vinh cho biết: “Trước đây tôi làm ở một cơ quan Nhà nước, do thu nhập thấp nên bỏ việc ra đây kinh doanh thuốc đông dược. Thu nhập từ nghề này khá hơn rất nhiều so với công việc trước đây. Khách hàng chủ yếu từ các huyện đến mua sỉ, tuy nhiên số lượng khách mua lẻ đang có chiều hướng ngày càng nhiều”.

Theo chị H thì có cầu nên ắt có cung. Tân dược hiện nay giá đắt, nhiều loại kháng sinh được tung tin là có hại cho sức khỏe nên người dân chuộng đông dược hơn. Trước đây, ở chợ Vinh chỉ có hơn 20 quầy đông dược, nay đã tăng gần gấp đôi. Trong số đó, nhiều cửa hàng không có giấy phép hành nghề nên mỗi khi có đoàn thanh, kiểm tra đến thì họ đóng quầy nghỉ bán. Thanh tra chờ cả buổi không thấy chủ quầy đâu thì cũng phải về.

Về thực trạng này, ông Nguyễn Văn Thanh – Phó Giám đốc Sở Y tế Nghệ An thừa nhận: “Việc một số quầy thuốc đông dược hoạt động không có giấy phép là điều có thật. Khi kiểm tra, họ chỉ có giấy chứng nhận hội viên Hội Đông y, một số chứng chỉ các môn học hay khóa học về đông y chừng 3 đến 6 tháng… Theo quy định, những giấy tờ đó không đủ điều kiện để họ hoạt động kinh doanh thuốc đông dược”.

Khó kiểm nghiệm chất lượng thuốc

Cũng như ở chợ Vinh, hầu hết các cửa hàng đông dược ở chợ Ga chủ yếu nhập hàng từ Hà Nội, Lạng Sơn; một số loại thông thường thì lấy tại các đại lý trong tỉnh. Sau khi nhập hàng về các chủ cửa hàng tiến hành phân loại, cắt chẻ, sao tẩm… rồi đem bán. Dạo qua các quầy thuốc ở 2 chợ này, chúng tôi được chứng kiến hàng trăm loại đông dược khác nhau. Để biết được loại nào tốt, xấu chắc chỉ người “trong nghề” mới tỏ tường. Do không có hướng dẫn sử dụng, không quy định hàm lượng cụ thể, không ghi thời hạn sử dụng nên khách hàng có thể mua phải những loại thuốc kém chất lượng.

Ông Hoàng Quang Lịch – Giám đốc Trung tâm kiểm nghiệm dược phẩm - mỹ phẩm cho biết: Qua quá trình lấy mẫu thuốc đông dược kiểm nghiệm, chúng tôi thấy rằng nguy cơ loại thuốc này không đạt chất lượng cao hơn các loại thuốc khác. Có một số loại thuốc đông dược dạng viên hoàn trộn cả thuốc tân dược vào sẽ gây hại đến sức khỏe của người bệnh.

Còn ông Thanh thì cho rằng, việc kiểm nghiệm chất lượng thuốc đông dược là một vấn đề nan giải bởi loại dược liệu này không có quy định hàm lượng các thành phần là bao nhiêu. Hiện nay, nhiều cơ sở kinh doanh thuốc đông dược đã phát triển đến các vùng sâu, vùng xa nên việc thanh tra, giám sát lấy mẫu kiểm nghiệm càng gặp nhiều khó khăn.

Có thể thấy, tình trạng loạn kinh doanh thuốc đông dược trên địa bàn tỉnh Nghệ An không chỉ là bài toán khó đối với các nhà quản lý mà còn tiềm ẩn nguy cơ đe doạ đến sức khoẻ, tính mạng của người dân. Đã đến lúc tình trạng trên cần được chấn chỉnh.

Hồ Hà