Ngày trở lại của cựu binh Mỹ Dan Tucker
GiadinhNet - Dan Tucker, hạ sĩ trợ lý tham mưu của đơn vị pháo binh Mỹ đóng ở tỉnh Thừa Thiên - Huế trực tiếp chỉ đạo chôn cất 27 thi thể bộ đội Việt Nam tại đèo Phước Tượng, xã Lộc Thủy, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên - Huế.
Hơn 40 năm, Dan trở lại mảnh đất này để chỉ vị trí an nghỉ của những liệt sĩ Việt Nam. Chuyến đi này là ước nguyện mà người cựu binh Mỹ ấp ủ gần nửa thế kỷ.
Chuyến đi sau 40 năm
 |
|
Ông Dan (trái) cùng những cựu binh Mỹ từng tham chiến tại chiến trường Việt Nam ngày trở lại trận địa Tomahawk ở đèo Phước Tượng. Ảnh Đăng Khoa |
Cuối năm 2009, Dan Tucker tiếp cận những tư liệu về cuộc chiến tranh Việt Nam do đoàn cựu binh Mỹ (VVA) thực hiện. Qua thước phim về những trận đánh ác liệt giữa quân giải phóng và quân đội Mỹ tại Thừa Thiên - Huế, ông đã tình nguyện cùng theo VVA sang Việt Nam cung cấp hồ sơ, các thông tin liên quan đến trận đánh tại đèo Phước Tượng. Sau 40 năm, Dan lần đầu tiên trở lại, ở tuổi 70.
Đỉnh đèo Phước Tượng nằm cao hơn 500m so với mực nước biển, đây là căn cứ trận địa pháo binh của Mỹ trong thời chiến tranh. Dan Tucker đã ở đó suốt một năm khi sang tham chiến tại Việt Nam.
Dan kể: Năm 1969, Dan 30 tuổi, là một hạ sĩ trợ lý tham mưu của đơn vị pháo binh Mỹ đóng ở tỉnh Thừa Thiên - Huế. Trước trận chiến đêm 18 rạng sáng 19/6/1969, Dan được lệnh tới kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu của đại đội pháo binh đóng trên đèo Phước Tượng.
Khoảng 1h30 sáng 19/6, tiếng súng của đơn vị 71A và 71B đặc công thuộc Trung đoàn 4, Quân khu Bình - Trị - Thiên, Quân đội nhân dân Việt Nam bất ngờ tấn công vào các mâm pháo quân địch. Sự giằng co quyết liệt giữa hai bên đến rạng sáng mới kết thúc. Trong trận đánh ác liệt đó, tất cả chỉ huy của đơn vị pháo binh Mỹ đóng trên đèo Phước Tượng tử trận, Dan trở thành người chỉ huy bất đắc dĩ trong khi chờ tiếp viện.
Sau trận đánh, chính Dan đã ra lệnh cho lính của mình phải chôn cất 27 thi thể bộ đội Việt Nam hy sinh. Dan Tucker nhớ lại: "Lúc đó, những người lính đã hỏi tôi nên phải làm gì với thi thể những bộ đội Việt Nam tử trận, tôi bảo họ đào hố chôn rồi chôn đi". Dan yêu cầu quân lính dùng máy xúc đào một cái hố dài khoảng 12-13 mét, rộng 3- 4 mét và sâu gần 2 mét ở một góc trong hàng rào khu căn cứ. Sau đó, 27 thi thể của quân giải phóng được chôn chung trong cái hố này.
 |
|
Ông Dan Tucker chỉ vị trí chôn cất các liệt sĩ trong cuốn nhật ký viết về khu vực đèo Phước Tượng. Ảnh Đăng Khoa |
Dan Tucker tâm sự rằng, ông chọn vị trí chôn ở một góc trong hàng rào để những người lính khác sau này không phải bước qua chỗ này để đi lại. "Tôi đã ra lệnh không ai được lấy bất kỳ vật dụng nào của những người lính đó để họ được chôn một cách nguyên vẹn. Chúng tôi chôn họ đầu hướng ra biển bởi chúng tôi không muốn đối đầu với họ", Dan kể.
Dan Tucker bảo mình là một người lính chuyên nghiệp nhưng trong ký ức về cuộc chiến tại Việt Nam cũng như mảnh đất Phước Tượng là quá linh thiêng. "Khi chưa trở lại mảnh đất này, cuộc đời tôi như chiếc xe đạp một bánh. Còn giờ đây chiếc xe đạp đã đủ hai bánh, cuộc đời tôi đã được trọn vẹn rồi", Dan xúc động.
Nén nhang thơm cho các anh
Sáng 20/3/2010, Dan bảo mọi người hãy dẫn mình đi theo con đường mòn sót lại lớp nhựa lên đỉnh đèo. Con đường rải nhựa mà lúc trước quân lính của ông xây dựng cho xe cộ lên xuống, giờ đã bị xói mòn, lỗ chỗ, khúc khuỷu. Còn vùng đồi núi trước kia được "cạo trọc" để xây dựng căn cứ của một đại đội pháo binh thì giờ mọi dấu vết giờ không còn nữa.
Ở cái tuổi của một ông già, Dan bước từng bước chậm rãi lên lên đỉnh đèo với cuốn nhật ký trên tay. Cuốn nhật ký sờn màu vì thời gian nhưng đã ghi lại chi tiết khoảng thời gian đồn trú tại đèo Phước Tượng. Giờ đây, trong mắt người cựu binh cảnh vật đã thay đổi khác, vết tích chiến tranh nhường chỗ cho một màu rừng xanh ngắt, khiến cho Dan không khỏi bất ngờ.
Khoảng 11h trưa, đoàn chúng tôi đã đến được đỉnh đèo Phước Tượng. Trời nắng gay gắt, Dan dùng ống dòm đứng giữa bãi đất trống quan sát mọi phía. Bãi đất này trước đây là chỗ đáp máy bay trực thăng của quân đội Mỹ. Trong trí nhớ của ông Dan thì chỗ chôn 27 liệt sĩ nằm ở phía dưới đỉnh đèo, cách chỗ đáp máy bay vài trăm mét. Rồi ông chậm rãi bước về phía dưới, vừa đi ông vừa đếm từng bước, Dan dừng lại bên một khoảng đất khá bằng phẳng, phía dưới có cây cối rậm rạp che lấp cả vực sâu rồi thốt lên thốt lên: "Đây rồi. Chúng tôi đã chôn cất 27 thi thể đó tại đây".
Vị trí được xác định nằm sâu ở phía dưới so với triền dốc, sau nhiều năm tháng đã bị cây xanh che phủ đi rất nhiều. Dựa trên tấm bản đồ của quân đội Mỹ chụp lại trận địa pháo Tomahawk thì vị trí này thuộc một góc của căn cứ.
 |
|
Phải chờ đợi 40 năm, ông Dan Tucker mới thắp được nép nhang cho những người liệt sĩ do ông chôn cất. Ảnh Đăng Khoa |
Dan xúc động thắp nén nhang và cầu nguyện. Ông bảo rằng giây phút này ông đã chờ đợi suốt 40 năm, trong thời gian đó không một giây phút nào ông không nghĩ tới việc sẽ quay trở lại mảnh đất Việt Nam để tìm lại nơi chôn cất 27 liệt sĩ.
Đứng bên khu mộ tập thể của những người lính đã hi sinh, Dan xúc động nói: "Tôi đang được trở về với những ký ức. Tôi đã nhìn thấy được tất cả khuôn mặt của những người lính ngã xuống nơi đây. Trước khi đi sang đây tôi luôn cầu nguyện rằng cuộc tìm kiếm của chúng ta sẽ đưa lại kết qủa để kết thúc một trang sử nhằm đóng lại nỗi buồn của những gia đình, để họ nhìn vào tương lai tươi sáng".
Chuyến trở lại Việt Nam Dan vừa bước sang tuổi 70, Dan cho biết: "Trong bữa tiệc sinh nhật tôi đã cầu nguyện cho những người lính đã ngã xuống được thanh thản và cầu nguyện cho gia đình họ có cuộc sống tốt đẹp hơn".
Năm 1970, Dan trở về Mỹ, 20 năm phục vụ trong quân đội, Dan Tucker có 10 đứa cháu và 14 đứa chắt. Ông bảo rằng sẽ không kể cho chúng nghe về chiến tranh Việt Nam, mà chỉ kể cho chúng nghe về những người Việt Nam đang quyết tâm xây dựng một đất nước mới. "Tôi không sống ở Việt Nam nhưng đất nước Việt Nam luôn sống trong tim tôi. Khi tôi trở về nước Mỹ, dự định của tôi là sẽ trở thành một tu sỹ, tôi sẽ cầu nguyện cho đất nước của các bạn mãi mãi được hòa bình và luôn tiến về tương lai".
|
Ông Bùi Văn Nghị, Phó tổng thư ký Vấn đề Cựu chiến binh và Phi chính phủ Mỹ thuộc Hội Việt - Mỹ cho biết, đến nay Tổ chức Cựu chiến binh Mỹ tham chiến tại Việt Nam (VVA) đã cung cấp gần 10.000 thông tin về nơi mai táng các liệt sĩ và gần 400 phần mộ liệt sĩ đã được tìm thấy. Ông Nghị tin rằng sẽ còn rất nhiều cựu chiến binh Mỹ như ông Dan Tucker trở lại Việt Nam để giúp tìm kiếm hài cốt liệt sĩ bộ đội Việt Nam đã hy sinh trong cuộc kháng chiến trường kỳ. Cùng với sự kiện ông Dan Tucker trở lại giúp Việt Nam tìm lại hài cốt liệt sĩ, mong rằng thời gian tới VVA sẽ tiếp tục có những hoạt động phối hợp với Việt Nam nhằm tìm kiếm hài cốt bộ đội Việt Nam và cả những binh sĩ Mỹ mất tích trong chiến tranh... |
Đăng Khoa