Nghề dẫn người... qua đường

Đã 5 năm qua, anh làm công việc này với mức lương chưa nổi 100.000 đồng/tháng do xã trả. Có lẽ, đây là người Việt Nam duy nhất làm cái “nghề” cũng thuộc loại “có một không hai” này.

 

Ai có dịp đi qua khu vực ngã tư Nam Sơn thuộc xã Quỳnh Văn (nằm trên quốc lộ 1A đi qua, nơi tiếp giáp giữa chợ Quỳnh Văn và Trường Tiểu học Quỳnh Văn) sẽ thấy một người đàn ông khoảng 40 tuổi nhẫn nại đưa từng nhóm học sinh qua đường. Dù nắng chang chang, những chiếc xe đua nhau xới tung đám bụi phủ một lớp sương mờ trên mặt đường, người đàn ông có dáng người khắc khổ kiên trì đưa gần 400 học sinh qua đường. Với  bộ quần áo lính bạc màu, đầu đội mũ cối, miệng ngậm còi, tay cầm cờ, anh Điều xông xáo giữa ngã tư đông đúc dẹp đường đường đưa học sinh qua đường, nhiều người dân ở đây nói đùa “trông ông như một thanh niên xung phong dẫn xe qua trận địa ngày xưa”!

 

Anh Điều luôn rất cẩn thận khi dẫn các em học sinh qua đường.

Hình ảnh so sánh trên rõ ràng là sản phẩm của những người giàu trí tưởng tượng và thích đùa, nhưng sự “ác liệt” ở ngã tư này là hoàn toàn có thật. Theo thống kê của địa phương, trước khi anh Hồ Văn Điều đảm trách công tác “giao liên”, tại ngã tư này đã có 6 học sinh chết vì tai nạn giao thông. Ngã tư Nam Sơn trở thành nỗi ám ảnh của hàng trăm gia đình có con cháu đang học tại trường tiểu học của xã. Do nằm trên trục quốc lộ 1A có lưu lượng xe cộ đông đúc, lại gần khu vực chợ nên tình hình giao thông tại khu vực khá lộn xộn. Hơn nữa, phần lớn những người tham gia giao thông bằng các phương tiện thô sơ ngang qua khu vực này lại ở các vùng nông thôn nên ý thức chấp hành Luật giao thông chưa cao. Khu vực này đã xảy ra nhiều tai nạn giao thông kinh hoàng nên còn được mệnh danh là ngã tư “tử thần”. 

 

Công việc này vất vả, thu nhập chẳng đáng bao nhiêu nhưng anh vẫn làm hết sức mình để nêu gương cho con cháu.

Theo “hợp đồng” với xã, mỗi ngày anh Điều phải “trực chiến” 4 lần tại ngã tư này: Buổi sáng 2 đợt, từ 6 - 7 giờ sáng đưa các em đến trường, từ 10-11h30 đưa các em về. Buổi chiều cũng đưa đón từ 12h30-13h30 và từ 16h-17h15. Để đảm bảo luôn có mặt đúng giờ, anh Điều luôn đeo 2 chiếc đồng hồ. Nhưng anh thường đi sớm khoảng 10-15 phút để đưa những cháu học sinh đến lớp và về muộn hơn một chút để đảm bảo không có cháu nào phải qua đường một mình. Vì khoảng cách giữa ca sáng và ca chiều khá gần nhau nên rất nhiều buổi trưa, vừa ngồi vào mâm cơm rồi nhưng nhìn đồng hồ đã sắp đến giờ các cháu đi học buổi chiều, anh liền bỏ bữa, hộc tốc chạy ra ngã tư để làm nhiệm vụ của mình.

Sinh năm 1960, từng tham gia bộ đội rồi làm công nhân tại mỏ than Vàng Danh (Uông Bí, Quảng Ninh) nhưng vì là con trai một trong gia đình, bố ốm nặng nên anh Điều phải nghỉ việc giữa chừng về quê chăm sóc bố. Năm 1980, UBND xã Quỳnh Văn giao cho anh làm bảo vệ đồng. Sau đó, khi thấy tình hình giao thông ở khu vực này không đảm bảo, đặc biệt là đối với học sinh trường tiểu học nên xã đề nghị anh làm thêm công việc này. Việc dẫn đường cho học sinh tưởng nhẹ nhàng nhưng lại vô cùng căng thẳng và phức tạp. Thế nên, để có thể hoàn thành nhiệm vụ, anh Điều đã phải xin nghỉ việc bảo vệ đồng, công việc mà anh đã gắn bó hơn 20 năm qua. Rồi việc nhà cửa, việc đồng áng anh đều phải cậy nhờ vào vợ vì thời gian trực chiến ở ngã tư kéo dài gần như mất cả ngày.

 

Không chỉ các em học sinh, người lớn cũng tự nguyện chấp hành sự điều hành của anh.

Trong khi đó hoàn cảnh kinh tế gia đình anh rất khó khăn. Ngoài mấy sào ruộng khoán, thu nhập chính của gia đình anh chính là nhờ vào công việc đưa các em học sinh qua đường. Mỗi mùa (6 tháng) xã trả công cho anh 2,6 tạ lúa. Theo đơn giá hiện nay, tính ra mỗi tháng thu nhập của anh không đến 100.000 đồng. Nhà anh có 7 miệng ăn, hai vợ chồng, 4 người con và một người cha già đã hơn 80 tuổi. Ngoài hai đứa còn học phổ thông, hai đứa con lớn của anh đang học cao đẳng. Gia đình anh ở trong một căn nhà lụp xụp cách ngã tư đó không xa. Trong nhà chẳng có gì đáng giá ngoài chiếc xe đạp cũ mèm anh đã đi suốt hơn 20 năm. Thời buổi này mà đến cái tivi anh cũng chưa sắm nổi. Chưa lo đủ cái ăn hàng ngày nên chi phí đi học cho các con chủ yếu là vay mượn.

Anh Điều cho biết, khi mới làm công việc cũng thấy phân vân. Phần công việc cực nhọc lại luôn căng thẳng nhưng điều khiến anh ngại nhất là bị hiểu nhầm. Thời gian đầu anh chưa có công cụ bảo vệ chuyên dụng nên phải bẻ một cành cây để làm “gậy ma trắc”. Thấy cảnh một người đàn ông đứng tuổi, ăn mặc xuềnh xoàng, khắc khổ cầm nhánh cây đưa học sinh qua đường ai cũng nhìn. Rất nhiều người qua đường nhầm là anh bị... thần kinh! Thậm chí có người qua đường “hoảng” quá, ngăn không cho anh đưa học sinh qua đường cũng vì nghĩ anh bị “ấm đầu” gây nguy hiểm cho các cháu và bản thân. 

Rồi cũng không ít người trong làng cũng xì xầm cho là anh “dở người” mới đi làm cái việc “dở hơi” như vậy. Công cán thì chẳng được bao nhiêu mà lỡ có chuyện gì thì không gánh nổi trách nhiệm. Trẻ con thì chưa mấy đứa biết sợ, chưa nắm được Luật giao thông, mà đoạn đường này lại hay xảy ra tai nạn. Không chỉ đưa các cháu học sinh, những người già, phụ nữ, trẻ em đi qua ngã tư đều được anh phục vụ tận tình. Anh cũng nhắc nhở những người tham gia giao thông thực hiện đúng luật để giảm thiểu tai nạn. Anh Điều cần mẫn làm công việc của mình như một người đưa đò - mà có lẽ cũng có thể gọi anh là “người đưa đò trên cạn”. Từ ngày có anh Điều “điều tiết”, giao thông ở khu vực này đã đi vào nề nếp hơn. Đi cùng với đó, những tiếng xì xầm rồi cũng thưa dần rồi mất hẳn. 

 Có những thời điểm gia đình anh lâm vào hoàn cảnh khó khăn, bố ốm nặng, con trai học xa nhà, toàn bộ công việc đồng áng, làm thêm về thuỷ lợi anh chỉ có thể làm tranh thủ ngoài giờ nên thu nhập vốn đã thấp lại càng eo hẹp. Thương bố, thương vợ nên có lúc anh nghĩ đến chuyện xin thôi việc để tập trung làm kinh tế. Nhưng rồi gương mặt của các cháu nhỏ ríu rít mời vào nhà chơi mỗi khi gặp anh rồi sự động viên, biết ơn của bà con lối xóm,  vùng quê bình yên không còn phải chứng kiến những cái chết thương tâm... làm anh vơi đi bao vất vả, nhọc nhằn, quên đi ý nghĩ bỏ việc. Bởi nếu anh không làm thì chắc sẽ khó tìm ra người thay thế. 

 

Niềm vui không mấy ai có

Vậy là liên tục trong 5 năm qua, dù là ngày nắng hay ngày mưa, thậm chí lúc mệt mỏi anh Điều vẫn luôn thường trực ở ngã tư. Thậm chí, nhiều khi nhà có việc trùng vào giờ tan tầm của các cháu, anh đều phải xin gia đình vắng mặt, khiến nhiều người phật ý. Nhưng rồi, dần dà mọi người đều hiểu và thông cảm. Chừng ấy thời gian đứng ở cái ngã tư này, không ít người qua đường biết được hoàn cảnh của anh đã động viên. Anh Điều kể: “Một lần đang dẫn các cháu qua đường thì có bà đi ô tô dừng lại cho 500.000 đồng và chúc “sống vài trăm tuổi cho học sinh được nhờ”. Lúc đó giờ tan học, bận đưa các cháu qua đường mà tôi quên mất xin địa chỉ để viết thư cảm ơn”.

Trường tiểu học của xã trung bình có khoảng 400 học sinh. Mỗi ngày 4 lần, mỗi tuần 6 ngày... trong 5 năm qua anh Điều không nhớ đã đưa bao nhiêu lượt học sinh qua đường an toàn. Gắn bó với trẻ nên anh Điều cũng hiểu cả tâm lý, tâm tư của các cháu. Ví như, sợ các cháu hoảng hốt khi muộn giờ vào lớp, anh Điều thường đành phải nói dối là chưa đến giờ học cho các cháu an tâm. Hay có những cháu mải chơi, kết thúc buổi học rồi nhưng vẫn là cà chơi đánh bi ở sân trường, ở các đoạn đường... anh đều khuyên răn và dẫn các cháu về nhà, trao tận tay cho bố mẹ. Anh tâm sự,  mình nghèo không có tiền bạc nên làm công việc này là để cái đức, cái gương cho con, cho cháu sau này.