Người không “đi bước nữa”

Hai cơ hội vàng

Một lần, làm trưởng đoàn công tác về địa phương, anh cảm tình ngay với vị nữ giám đốc U40 ưa nhìn, khá đĩnh đạc. Sau đó, anh mới giật mình biết chị hãy còn “son”. Tình duyên của chị không éo le, uẩn khúc tình sử gì, mà chỉ lúc đang xuân quá mải mê sự nghiệp. Ra trường, chị lăn lưng vào các việc: đào tạo, đề bạt, bồi dưỡng, rồi cất nhắc. Chưa ngồi “nóng” chỗ này, đã được điều lên vị trí khác. Họp hành, tiếp khách tối ngày. Ban đầu còn phải tự đi về, sau xe đưa đón, lúc nào cũng bị o bế trong vòng lễ tân. Thời gian vùn vụt, chị chợt nhận ra mình đã gia nhập “câu lạc bộ phòng không” hồi nào không hay. Chỉ có người gặp thưa gửi, nộp công văn báo cáo, gọi điện thoại xin ý kiến, chẳng có người tri kỷ để e ấp, hẹn hò, nhắn tin di động.

Buổi giao lưu chia tay với đơn vị, anh em hát nhái câu quan họ “Anh còn son, em cũng còn ngon, ước gì ta được làm con một nhà...”, cứ như riết hai người với nhau. Anh đã xiêu lòng, nhưng lại ngại nước cả sông sâu, cơ hội... lờ lững trôi qua.

Cơ hội thứ hai: Là trưởng họ, lại có điều kiện kinh tế, anh thuê thợ Kinh Bắc tôn tạo nhà từ đường ở quê, sắm đồ thờ xịn, mua nội thất cũng xịn. Mỗi kỳ anh về hương khói là ở lại cả tuần, không ngày nào vắng bà con lối xóm ngồi đến tận khuya. Anh phát hiện có một cô đã cứng tuổi nhưng vẫn phảng phất nét xuân sắc một thời, thường lui tới thi thoảng đụng chân tay giúp anh dọn dẹp. Hỏi thăm mới biết chị là người làng, đang “chân son mình rỗi”. Lúc mười tám đôi mươi chị cũng có đôi ba đám hỏi, nhưng lo cha mẹ yếu, em đang đi học, thế là lỡ thì. Anh xem đây như thời cơ mới, song lại phân vân, cứ loanh quanh, chẳng biết bắt chuyện. Cô đến thưa dần và chấm hết.   

Hai cơ hội đều “đội nón ra đi”.

 

Nỗi trăn trở của người “đứt gánh”

Qua giỗ đầu chị, không thấy động tĩnh, tôi dè dặt:

- Chuyện ấy tính thế nào rồi anh?

- Còn thế nào, dừng thôi. Vắng bà ấy, song con cái nếp, tẻ đủ cả, rồi dâu, rể, cháu nội, ngoại sum vầy, bỗng dưng một người lạ xen vào, phá vỡ không gian ấm cúng này, thấy không đành lòng. Con cháu vẫn quý mình, song thấy ông quấn quýt tổ ấm mới chắc sẽ lảng ra, khác nào như “tham bát bỏ mâm”. Thời trẻ nuôi con vất vả rồi, nay lên ông nội, ông ngoại rồi há gì lại phải vướng vào lít nhít con mọn, đeo kính bón cơm, nửa đêm dậy thay tã. Còn nếu vợ chồng không sinh nở, chỉ như góp gạo thổi cơm chung, không có gì kết dính, tuổi già dễ dở chứng, chia tay như bỡn, thành tai tiếng. Nhạc phụ, nhạc mẫu mới có khi tuổi chỉ ngang mình, rồi thêm họ thêm hàng... không chu tất lại mang tiếng. Ở tuổi này, sống thêm ngày nào đều là ngày trời cho, chả còn được mấy nả, há gì lại chui vào “túp lều tranh mong có trái tim vàng”?...

- Nhưng người đời có câu: “Con chăm cha không bằng bà chăm ông” - tôi phản biện.

- Có bao giờ ông và bà cùng “đi” một lúc không? Nay mai bà vợ kế này lại “đi” trước hoá ra tôi là người “sát vợ” và ai sẽ chăm tôi? Còn nếu tôi “đi” trước, chắc các cháu cũng phụng dưỡng bà, nhưng sao bằng mẹ nó được. Sơ suất thành tiếng để đời, tội cho con cái lắm.

Bẵng đi một dạo gặp lại, mới biết anh đã nghỉ hưu được dăm năm. Không đợi dò hỏi, anh tâng tẩng: Thú thật, thi thoảng cũng có “nhu cầu”. Nhưng bước qua lục tuần, bề ngoài vậy thôi chứ “nội thất” bắt đầu rệu rã vì các “cơ quan đoàn thể” lần lượt về hưu, sức mấy mà ham, nghỉ luôn cho khoẻ, để con cái khỏi lăn tăn.

Vẫn nói cười ha hả, anh thông báo: Nhân một buổi tụ hội gia đình, cậu cả dõng dạc: “Công to, việc lớn ông “chủ trì”, chúng con “chủ chi”. Lương hưu ông tiêu pha, cần gì, đi đâu, ở với con cháu nào xin ông "chỉ thị". Cu cậu đích tôn nhận ra vị thế của mình, nhanh nhảu: "Ông ở nhà cháu". Vỗ tay rào rào. Cả nhà nâng cốc. Đôi lần tôi gọi điện hỏi thăm anh, thường chỉ gặp con cháu giọng hoan hỷ: “Cụ già mới bay vào Sài Gòn với chú út”; “Ông cháu thăm thông gia tại Nha Trang”; “Bố cháu đang nghỉ ngơi với Hội hưu trên Đà Lạt”... tôi cũng thấy có chút ghen tỵ.

Nhìn anh lúc nào anh cũng nhận ra nét vô tư. Song có lần anh tư lự: Đi đâu thì chớ, về đến nhà ngước lên bàn thờ, thấy chị như trong ảnh bước ra, nhìn xuống bắt gặp ánh mắt thăm dò của các con, nhất là cô gái út, nàng dâu cả, suy tư lại ập đến. Tôi đã bắt gặp giây phút anh lặng người, rơm rớm mắt, chắc lại hồi tưởng về chị trước lúc đi xa? Bệnh tật dày vò làm gương mặt chị trên ảnh héo hắt, đôi mắt hằn rõ nét ưu tư, cặp môi mấp máy không thành lời. Chắc anh hiểu sự trăn trở của người bạn trăm năm khi biết mình phải đứt gánh giữa đường?

 

Duy Nghĩa