Người phụ nữ Việt ba lần đến Nam Cực

Nam Cực chỉ hai mùa: Sáu tháng Đông và sáu tháng Hè. Suốt mùa Đông, hầu hết các cư dân Nam Cực đều phải trở về đất liền do nhiệt độ quá lạnh và không đảm bảo an toàn.

Một nguồn tin cho biết, Quỹ Khoa học quốc gia Mỹ tại Nam Cực (National Science Foundation - NSF) đã ghi danh một người phụ nữ gốc Việt tên là Tạ Phùng Xuân, thanh tra kỹ thuật, từng ở Nam Cực suốt mùa Đông 2004, và ba tháng Hè 2005. Từ ngày 8/12/2006 đến ngày 8/2/2007 là kỳ thứ ba chị sống và làm việc tại Nam Cực.

“Nhẹ dạ” vì Nam Cực

Trong suốt thời gian Tạ Phùng Xuân ở Nam Cực vừa qua, chúng tôi thường xuyên trò chuyện với nhau. Mặc dù thời tiết giá buốt và lạnh lẽo, nhưng những lá thư chị gửi đều toát lên vẻ vui tươi, yêu đời qua những câu chuyện hài hước lý thú về Nam Cực. Nếu không yêu đời, hẳn sẽ không ai có thể sống qua 5 tháng mùa Đông không ánh mặt trời như vậy.

Mọi thông tin liên lạc tại Nam Cực như gửi email hay gọi điện thoại chỉ thực hiện được khi vệ tinh bay qua, khoảng 8 đến 9 tiếng/ngày. Có những lúc, cuộc trò chuyện buộc phải dang dở vì bị ngắt liên lạc do vệ tinh xuống.

Chị tâm sự: “Xuân vẫn còn độc thân nên “thí mạng” đăng ký đi Nam Cực nguyên một mùa Đông và ba tháng Hè từ 8/2 đến 18/11/2004 (tổng cộng 9 tháng - NV). Nhiệm vụ của Xuân là thanh tra hoặc kiếm soát các dự án hay phòng thí nghiệm của nhóm khoa học NSF, nhà máy phát điện, khu chung cư cho nhóm khoa học gia, hay phòng chữa xe hơi, phòng thể thao.

Nói một cách ngắn gọn, nhiệm vụ của Xuân là coi chừng nhà thầu xây cất cho đúng qui tắc và luật lệ về kiến trúc, điện, nước, nhà máy cung cấp điện khi cần kíp”.

Vì NSF rất cần nên lần thứ hai, Xuân lại đến Nam Cực từ 18/11/2005 tới  2/2/2006. Và chuyến đi cuối năm 2006 là lần thứ ba chị đến Nam Cực.

“Năm nay công việc nhiều quá mà thời gian thì rất ngắn. Xuân lên đây từ 8/11/ 2006 cho tới 8/2/2007 thì về lại Anchorage. Mùa hè năm nay Xuân thanh tra ba phòng thí nghiệm: South Pole Telescope (Kính thiên văn Nam cực), Ice Cube Lab  đặt những neutrino detector sâu khoảng 2.000m  xuống lòng đá Nam Cực) và phòng thí nghiệm đo khí tượng ở Nam Cực.

Xuân thiết kế điện cho phòng thí nghiệm này. Ngoài ra, Xuân thiết kế hệ thống cung cấp nước cho Nam Cực cũng như thiết kế đường dây cung cấp điện  cho phòng thí nghiệm mới”.

Vừa trở về từ Nam Cực, chị lại thông báo, có lẽ chị sẽ lại đi Nam Cực thêm một lần nữa! Tôi hỏi vui: “Chắc đã bị anh nào ở Nam Cực hớp hồn rồi chứ gì?”. Xuân thủng thẳng: “Ở đó chỉ có băng đá và ma cà rồng thôi!”.

Đường tới Nam Cực

Trạm thiên văn Nam Cực, nơi Tạ Phùng Xuân làm việc.

Tạ Phùng Xuân rời Việt Nam ngày 23/4/1975 khi vừa học hết lớp 11. Sau một thời gian, chị tới Nome Alaska (Mỹ) vào cuối tháng 10/1975. Thành phố Nome đất rộng nhưng ít người ở vì khí hậu rất lạnh về mùa Đông. “Có lẽ Xuân có duyên với khí hậu lạnh nên mới đăng ký đi Nam Cực” - Chị nói.

Tốt nghiệp Đại học ở Fairbanks (Alaska) năm 1982, với bằng cử nhân về điện cao thế (Power Distribution and Transimission Line), Xuân làm việc cho một Cty chuyên thiết kế điện.

Là kỹ sư điện, nên công việc của chị là thiết kế điện cho trường học, văn phòng, bệnh viện, nhà máy phát điện cũng như hệ thống báo động, hệ thống an ninh, khu siêu thị...

Cho đến nay, chị đã có 24 năm kinh nghiệm trong nghề và  rất có uy tín. Sau lần đầu tới Nam Cực đảm trách công việc thanh tra và thiết kế toàn bộ hệ thống điện cho Nam Cực, chị được NSF tín nhiệm và liên tục mời đến làm việc tiếp.

Hẹn sang năm về ăn Tết Việt

Nếu như ba lần đặt chân tới Nam Cực, cách Alaska, thành phố nơi chị ở không xa, Tạ Phùng Xuân cũng đã đi ba vòng trái đất trở về với quê cha đất tổ - Việt Nam.

Lần đầu tiên là năm 1991 sau 26 năm xa quê. Cái cảm giác lần đầu trở về đối với Xuân thật khó tả: Buồn vui lẫn lộn. Năm 1995, chị về thăm quê lần thứ hai và thực hiện đạo hiếu của người con: Mang cốt cha mẹ lên chùa Trấn Quốc.

Ngay sau khi trở về từ Nam Cực năm 2005, chị đã trở lại Việt Nam và ăn Tết ở miền Bắc, thăm quê nội ở Ninh Bình. Phong cảnh chùa Hương, vịnh Hạ Long, Hồ Hoàn Kiếm, 36 phố phường Hà Nội...  đã để lại những ấn tượng sâu đậm trong chị, những địa danh mà chị chỉ được nghe qua lời kể của mẹ thuở ấu thơ.

“Tết vừa rồi Xuân  không về Việt Nam ăn Tết được. Hẹn sang năm vậy” - Chị viết trong thư như một kế hoạch cho chính mình.

Ở Nam Cực, mỗi năm mặt trời lặn từ ngày 20/4 tới ngày 20/9 mới xuất hiện trở lại. Năm tháng không có mặt trời nên đương nhiên Nam Cực rất lạnh, xung quanh toàn là băng. Vì ở tọa độ cao nên áp suất thấp hơn ở những vùng gần mặt biển. Dưỡng khí (oxygen) rất ít nên nhiều người đặt chân tới đây thường hay bị nhức đầu và thiếu ngủ. Ở Nam Cực, nếu không may mắc bệnh, nhất là vào mùa Đông thì đúng là một bi kịch vì máy bay không thể đáp vào để đón về đất liền. Do đó, những người đăng ký đi Nam Cực vào mùa Đông phải khám sức khỏe và kiếm tra thần kinh rất kỹ lưỡng.

Theo Tiền Phong