Người phụ nữ xin rút khỏi danh sách hộ nghèo: Sự thật đằng sau lá đơn “tự nguyện”

Đó là chị Hà Thị Quê ở bản Xăng 2, xã Châu Bính, huyện vùng cao Quỳ Châu. Sự việc này đã trở thành đề tài bàn luận không chỉ với người nghèo mà ngay cả với những người có của ăn của để.

 

Nặng gánh mưu sinh

 

Chị Hà Thị Quê bên căn nhà cũ.Ảnh: H.H

 

"Theo chuẩn nghèo, xã miền núi Châu Bính hiện có 617 hộ nghèo. Riêng bản Xăng 2 có 96 hộ, trong đó có 24 hộ nghèo. Từ năm 2000 đến năm 2009, trường hợp chị Hà Thị Quê nằm trong danh sách hộ nghèo. Mới đây, chị ấy viết đơn tự nguyện rút ra khỏi hộ nghèo. Tuy nhiên, trên thực tế thì gia đình chị ấy cũng chưa có gì gọi là khấm khá".   Ông Lang Xuân Chính - Phó chủ tịch xã Châu Bính

Đường vào bản Xăng 2 là lối mòn, đất đỏ. Lọt thỏm giữa những ngôi nhà sàn, nhà ngói khác, ngôi nhà mới xây thô dở dang của nhà chị Hà Thị Quê trông thật nhỏ bé, tội nghiệp. Cạnh bên là căn nhà tạm lợp mái tôn, vách nứa, không cửa giả, duy nhất trong căn nhà ẩm mốc này là bộ bàn ghế và chiếc ti vi cũ kĩ.

 

Tên thật của chị là Vi Thị Hồng, quê ở Bản Đan, xã Tiền Phong, huyện Quế Phong. 18 tuổi, chị lên xe hoa về nhà chồng ở bản Xăng 2. Chồng chị vốn là người nhanh nhẹn, tháo vát. Ban đầu anh làm thợ mộc, sau này có vốn, anh sang Lào làm ăn. Cuộc sống gia đình chị cũng có của ăn của để, thuộc diện khấm khá trong vùng.

 

Thế rồi không lâu sau, chồng chị trở về nhà trong tình trạng nghiện ngập, bao nhiêu tài sản biến thành khói trắng. Căn nhà sàn 7 gian, rồi 5 con trâu, cả đống gỗ đã xẻ sẵn được vợ chồng tích góp để làm nhà cho con cũng đều bị anh bán sạch. Cho đến một hôm, khi ở trên rẫy trở về, chị đau đớn, bàng hoàng nhận ra chồng mình đã chết vì sốc thuốc. Đó là một ngày đông buồn năm 1998, chị Hà Thị Quê vừa tròn 36 tuổi.

 

Chồng chết, gánh nặng mưu sinh đè lên đôi vai người đàn bà góa bụa. Ngoài việc làm nương rẫy, chị phải đi làm thuê để có thêm tiền lo cái ăn, cái mặc cho con. Nhiều đêm, chị thức trắng cùng với tiếng thở dài nén trong lồng ngực: "Làm sao để sống, để nuôi con và cho chúng được đi học?". Dù chẳng cầm lòng, nhưng chị vẫn đành để con phải chịu cảnh thất học. Hà Văn Tùng là anh cả trong gia đình cũng chỉ học hết lớp 5 thì phải nghỉ. Cậu em kế là Hà Văn Tình chỉ đến trường năm lớp 1, sau đó phải nghỉ vì sau Tình còn có 2 em nữa là Hinh và Yêu. Rồi cứ thế nhắm mắt cắn răng bước qua tuổi thanh xuân để nuôi con, chị đã chịu bao vất vả, cực nhọc.

 

Miệng lưỡi thế gian

 

Tôi hỏi, vì sao chị lại rút khỏi danh sach hộ nghèo, trong khi hoàn cảnh của chị cũng có gì khấm khá đâu? Chị Quê ngậm ngùi: "Thực ra, 4 đứa con đều đã lớn khôn cả. Hiện Hinh và Yêu đều vào Nam làm công nhân. Chúng cũng đã có thể tự lo liệu cho cuộc sống của mình được. Thương mẹ, nên năm nay cả hai đứa cóp nhặt, tích cóp gửi về một ít tiền để mẹ sửa lại căn nhà dột nát". Khi con cái đã lớn khôn, mỗi đứa một ngả, chị bỗng thấy mình thui thủi, cô độc. Ở cái tuổi hơn 40, nhiều đêm chị thấy lòng mình cô đơn.

 

Cho đến một ngày, chị gặp một người đàn ông từ miền xuôi lên miền ngược làm ăn. Người làng đồn ầm lên rằng chị và người đàn ông có tên là Lê Văn Lệ đã phải lòng nhau. Chẳng biết thế nào, sau đó một thời gian rồi ông Lệ cũng phải về xuôi vì ở dưới đó ông còn có cả vợ và con. Người bản Xăng lại thêm một lần nữa lao xao, bàn tán: "Đợt này bình bầu sẽ không đời nào bầu cho Quê vào hộ nghèo nữa". Như cật nứa cứa vào lòng, thế mới biết sức mạnh của miệng lưỡi thế gian, chị Quê không vượt qua được ranh giới của sự xấu hổ. Một phần cũng vì cái lý do đó, chị đi đến quyết định viết đơn gửi lên chính quyền xã tự nguyện xin rút ra khỏi danh sách hộ nghèo.

 

Thanh thản

 

Sau khi thông tin chị Quê viết đơn tự nguyện rút khỏi hộ nghèo được chính thức thông báo, nhiều người bảo: "Việc làm của chị là thể hiện lòng tự trọng, ý chí lao động, biết vượt qua khó khăn, đói nghèo, làm cho nhiều người trong làng, trong xã phải suy nghĩ".

 

Thực tế lâu nay có nhiều người còn cố "chạy" để được công nhận là hộ nghèo, khi được hưởng chính sách ưu đãi dành cho hộ nghèo rồi thì cứ muốn... hưởng mãi, rồi xao nhãng việc làm ăn, nhụt ý chí phấn đấu vượt khó, thoát nghèo. Có nơi cán bộ còn "chạy" để được công nhận là "thôn nghèo", "xã nghèo" nhằm hưởng chính sách ưu đãi của Nhà nước.

 

Hơn thế, có cán bộ khi được tiền hỗ trợ cho địa phương nghèo lại nghĩ ra đủ kiểu bớt xén, tiêu xài, sử dụng không đúng mục đích. Việc làm của chị Quê thật đáng trân trọng, biểu dương. Trò chuyện với chúng tôi, chị bảo: "Chẳng biết thế nào nữa, nhưng việc rút ra khỏi hộ nghèo dù sao tôi cũng cảm thấy lòng mình thanh thản".

 

Đem sự việc này trao đổi với ông Lang Xuân Thắng - Trưởng bản Xăng 2, ông cho biết: "Thực ra nhà chị Quê cũng chẳng khấm khá gì. Cái xe đạp chị ấy cũng chưa có mà đi, chứ nói gì đến những tài sản khác. Hoàn cảnh của chị Quê thì cả bản này ai cũng biết, một mình chị nuôi tới 4 đứa con và cả 4 đứa đều học học hành dang dở. Việc chị Quê rút khỏi danh sách hộ nghèo cũng vì chịu áp lực nào đó từ hàng xóm láng giềng. Chúng tôi cũng đã phân tích, giải thích nhưng vì chị có chút tự ái nào đó nên mới xin rút. Hôm đó, nghe chị ấy nói "thôi không vào nữa", tôi cũng vô cùng ngạc nhiên".

 

Hồ Hà- Lê Quyết