Người Việt mưu sinh trên đất Lào (Kỳ 2)

>> Người Việt mưu sinh trên đất Lào (Kỳ 1)

Điều đáng nói là chỉ trong vòng 6 năm trời, từ một người đàn ông đói nghèo, “bôn tẩu” khắp  Đông Dương với hai bàn tay trắng và một ý chí làm giàu, nhờ chịu khó làm ăn và sự giúp đỡ của người dân cũng như các nhà lãnh đạo của đất nước Triệu Voi, đã biến ông trở thành triệu phú đô la, không chỉ khiến mọi người khâm phục mà còn là sự tự hào của cộng đồng người Việt nơi viễn xứ.

Thợ cắt tóc cho những người nổi tiếng

Muộn mằn nhưng đầy nỗi khát khao, năm 1990, Hoàng Diểu (Thoong Philavong) đưa vợ con sang Viên Chăn bắt đầu những ngày tháng tha hương nơi đất khách. Không một mảnh đất cắm dùi, trong những buổi chiều tàn đỏ ối trên bờ sông Mê Kông, ông nhìn theo con nước trôi về nơi bất tận mà trái tim nhói đau. Mượn tạm một căn lều nhỏ tại chợ Đông Pơ Lang, hai vợ chồng lăn vào làm thuê, làm mướn trong những mùa mưa trắng trời của vùng đất Hạ Lào. Không biết chữ, không biết nói tiếng Lào, khiến vợ chồng ông thấy xót xa, cô đơn hơn trong những ngày tháng không nhà nơi đất khách. Gom được vài đồng bạc lẻ, nắm chặt trong bàn tay ứa mồ hôi, Hoàng Diểu tìm về hiệu sách khuất ở Viên Chăn, mua một cuốn sách tự học tiếng Lào về “dùi mài kinh sử” bên ngọn đèn dầu leo lét cùng với một con tim rực lửa.

Với ý chí vươn lên, ông nhanh chóng đọc thông viết thạo và “nhảy” sang nghề phiên dịch để kiếm cơm. Mỗi ngày chỉ kiếm được gần 10.000 kíp đủ để mua hai kg gạo cho con, Diểu ứa nước mắt khi phải theo những ông chủ trong những cuộc cãi vã buôn sông, bán chợ. Những ngày mưa dầm dề trên dòng sông Mê Kông này, Diểu chỉ mong được những người thuê phiên dịch đãi cơm để dành thêm miếng ăn cho con trong những ngày đói khổ. Thấy nghề “nói hộ” này vẫn chẳng đủ ăn, Hoàng Diểu lại đi cắt tóc thuê cho một Việt kiều gần chợ Sáng với tỉ lệ ăn chia 4/10. Thấy anh thợ khéo tay, khéo mồm, khách càng ngày càng đông hơn, nên niêu cơm nhà cũng đã có thêm chút rau, chút đậu.

Hồi tưởng lại cuộc đời mình, Diểu sáng mắt lên khi kể về những vinh dự mà ông đã gặp được: Biết sự khéo léo, cẩn thận của anh, Phủ Chủ tịch nước thường mời anh vào cắt tóc cho hai nguyên thủ. Đó là Chủ tịch Xuvanovong và Chủ tịch Nủ Hắc Phum Sa Vẳn. Những lần đầu, mỗi khi anh “tác nghiệp” thường có gần 10 cận vệ to cao, lực lưỡng súng ống kè kè đứng canh anh thợ cắt tóc để bảo vệ an ninh cho các vị lãnh đạo cao cấp. Một thời gian sau, nhận thấy sự thật thà và cẩn thận của người cắt tóc xuất xứ từ đất Việt, Hoàng Diểu không còn bị giám sát chặt chẽ khi “làm đẹp cho những người nổi tiếng” nữa. Trong những giây phút may mắn ấy, Hoàng Diểu cũng được các vị nguyên thủ thăm hỏi, động viên và khuyến khích tìm những cơ hội làm giàu cho mình và đóng góp làm giàu cho quê hương thứ hai. Ý nghĩa của những lời dặn dò đó như kim chỉ nam cho anh trong những bước đường làm ăn sau này: Làm giàu cho mình và làm giàu cho đất nước Triệu Voi.

Cuộc “chơi bài” dưới “giá treo cổ”

Giá cả tại Viên Chăn càng ngày càng đắt đỏ, Hoàng Diểu vẫn phải giật gấu vá vai sống qua ngày. Bằng những mối quan hệ có được trong những ngày làm nghề cắt tóc, ông xông vào nghề môi giới buôn bán nhà đất. Gom góp được chút tiền, Diểu mua được vài chục ha tại huyện Pôn Hôm, tỉnh Viên Chăn với ý định trồng cây ăn quả. Rừng tại Pôn Hôm mờ mịt lam sơn chướng khí, nhưng không làm nản chí ước vọng làm giầu của anh. Ngày lại ngày khi con chim stieeng hót trên ngàn, Diểu cùng năm người thợ mang dao quắm đi “khai sơn phá thạch”. Đại ngàn đầy những hiểm nguy, đi trước thì lo rắn cắn, đi sau thì sợ hổ vồ, nhưng những kẻ phiêu lưu với trái tim quả cảm ấy vẫn bạt núi băng rừng.

Cuối năm 2000, thần may mắn đã mỉm cười với những con người dũng cảm, khi trong một chuyến đi Thái Lan, Hoàng Diểu tình cờ gặp một người bạn Myanmyr. Lúc “trà dư tửu hậu”, người bạn mới này say mê nói với anh Diểu về chuyện giống cây “thần kỳ” mang tên Kẹt Xà Lả đang trồng tại Pạc Xế của Lào và tại tỉnh U Đon, Thái Lan. Như nắng hạn gặp mưa rào, Hoàng Diểu lập tức bỏ về rồi vội vã đi 2 ngày 3 đêm vượt gần 1000 km để mua hai cây giống với giá 8 USD về nghiên cứu. Sau khi nghiền ngẫm, kẻ yêu rừng này phát hiện cây Kẹt Xà Lả còn gọi là cây gió bầu, loại trầm hương quý giá đã khiến nhiều người bỏ xác khi vượt núi băng ngàn “ngậm ngải”.

Những mảnh trầm hương do ông Hoàng Diểu sưu tầm được

Biết đây là loại cây “quốc bảo”, Hoàng Diểu vội vàng thuê nhân công san rừng phá núi để gấp rút “trồng vàng”. Thế nhưng, tiền vốn chẳng còn đồng nào trong tay, khi kẻ phiêu lưu này đã vay gần 100.000 USD để mua cây giống. Như đang nắm bờm hổ, người đàn ông này bạc trắng mái tóc trước nguy cơ phá sản khi đứng trên mỏ vàng. Thế rồi với phương pháp làm ăn “điên khùng”, như nhận xét của giới tài phiệt Viên Chăn, kẻ “đi tìm thòng lọng” này dám thế chấp tất cả những gì có thể để vay vốn với lãi suất lên tới 30%/tháng. Lãi mẹ đẻ lãi con, Hoàng Diểu như người bơi ngược dòng Mê Kông trong mùa lũ với những áp lực của chủ nợ, của những cơn bão rừng, của dự án phiêu lưu như những cuộc tìm vàng ở vùng Alaska lạnh giá xa xôi.

Vay chỗ lãi suất thấp bù vào chỗ lãi cao, trong suốt 2 năm trời, Hoàng Diểu đi trên dây với sự mạo hiểm khôn cùng. Ngoảnh đi, nhìn lại đâu cũng thấy nợ. Chỗ lãi 25%/tháng, chỗ 27%/tháng rồi cả 30%... Những con số như búa đinh đập bôm bốp vào đầu khiến kẻ “bơi thuyền mùa lũ” hoa mắt, chóng mặt. Không những thế, lúc này Hoàng Diểu còn phải “gánh” 450 lao động địa phương làm việc tại trang trại của anh. Bất kẻ già trẻ, lớn bé, mỗi tháng anh Diểu cấp cho họ 15kg gạo/ người, để họ cùng bắt tay vào trồng rừng và giữ rừng.

“Ngậm ngải”... trồng trầm

Khi cây gió bầu đã cao được 1m30 là khi Hoàng Diểu “hết cơn bĩ cực tới hồi thái lai”. Loại trầm hương quý giá lần đầu tiên được nuôi trồng, gây giống đã gây một cú sốc lớn cho các chính khách, báo giới và cả những người kinh doanh lọc lõi. Điều đặc biệt và đáng mừng nhất là ngoài những người đến học hỏi làm ăn, Hoàng Diểu còn được đón khá nhiều vị lãnh đạo của Lào đến thăm và động viên. Các vị lãnh đạo của Việt Nam cũng có những  động viên quý báu cho doanh nghiệp của ông. Các ngân hàng bắt đầu “tưới tiền” cho Hoàng Diểu vay khi uy tín của nhà doanh nghiệp này lên cao ngất. Nhiều đoàn tham quan của Việt Nam, Thái Lan, Úc, Pháp, Nga, Ả rập Xê út... tìm đến trang trại của ông. Lúc này tiền vào như nước, tài sản của Hoàng Diểu tăng vọt và lên hàng “đại gia”. Mỗi cây gió bầu tại trang trại của ông được định giá từ 600 - 700 USD. Với gần 10.000 ha đất trang trại, Hoàng Diểu có trong tay cỡ 100 triệu USD.

Vườn trầm ươm

Khi tiếp xúc với chúng tôi tại căn biệt thự lớn nhất nhì Viên Chăn, doanh nhân Hoàng Diểu nói: “Cảm ơn cuộc đời đã dành cho tôi sự may mắn. Sự may mắn này được đâm chồi nảy lộc từ những tháng ngày vật lộn kiếm ăn nơi viễn xứ. Ở đây bên cạnh tôi có những tấm lòng của người Việt, sự thơm thảo của người dân địa phương và đặc biệt là sự giúp đỡ của Chính phủ nước CHDCND Lào, sự động viên của lãnh đạo ở Việt Nam đã giúp tôi vượt qua chuỗi ngày vất vả. Những kinh nghiệm trồng cây trầm hương, tôi đã chia sẻ hết lòng với những người Lào có mong muốn làm giàu, những đoàn tham quan đến từ Việt Nam”. Đặc biệt, ông luôn sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ tận tình những gia đình gặp khó khăn, đặc biệt những người muốn thoát nghèo, lập nghiệp trên chính quê hương mình. Còn tại trang trại, Hoàng Diểu đã tạo công ăn việc làm ổn định cho trên 50 công nhân, chuyên chăm sóc, thu hoạch gió trầm. Không ít người Lào đã phải thốt lên rằng: “Từ ngày Hoàng Diểu về đây làm kinh tế, dân mình đã không còn thiếu ăn, thiếu mặc như ngày trước nữa. Thậm chí, nhiều người học theo Diểu, giờ đã sung túc lắm rồi!”. Khi chia tay, Hoàng Diểu nói: “Thông qua Báo GĐ&XH, cho tôi được gửi lời tri ân với những người bạn, những người thân, những chính khách ở Việt Nam. Cảm ơn họ đã dành cho tôi một tấm lòng chia sẻ...” 

(Còn nữa)

Ngọc Tước - Ngọc Lâm