Nguy cơ thua trên "sân nhà"
Giadinh.net - Từ 1/1/2009, Việt Nam sẽ mở cửa cho các doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài vào thị trường bán lẻ. Tuy nhiên, đến thời điểm này, Đề án tổ chức thị trường bán lẻ của Bộ Công Thương vẫn đang là... dự thảo.
“Yếu” nhưng không sợ “gió”
Gần một tháng nữa, tình trạng cạnh tranh quyết liệt sẽ xảy ra nhưng hiện nay các siêu thị, trung tâm thương mại vẫn duy trì phương thức phục vụ lạc hậu như, sắp xếp hàng hoá thiếu khoa học, khách phải chờ rất lâu mới đến lượt thanh toán...
Chị Vũ Thị Hiển, nhà B5, Giảng Võ, Hà Nội - một khách hàng thường xuyên của các siêu thị - cho biết: “Tôi đến siêu thị là xác định phải tự mày mò tìm thứ hàng hoá cần mua và tự nghiên cứu chất lượng, vì nhiều khi tìm, gọi mãi cũng chưa chắc đã gặp nhân viên bán hàng”.
Chị Đặng Thị Dung ở đường Nguyễn Công Hoan (Ba Đình, Hà Nội), cũng nhận xét: Hầu hết các dãy hàng đều vắng bóng nhân viên phục vụ, nhiều siêu thị xếp kệ hoá mỹ phẩm gần kệ để đồ ăn uống...
Ngay dự thảo Đề án tổ chức thị trường bán lẻ của Bộ Công Thương cũng chỉ ra rằng, thị trường bán lẻ Việt Nam phát triển không bền vững, dễ bị tổn thương trước tác động của giá thị trường thế giới và những đột biến về cung cầu trong nước. Quá ít hệ thống phân phối đủ mạnh, đủ sức kiểm soát và chi phối thị trường, nhất là trong những tình huống căng thẳng, thị trường manh mún, lộn xộn và người tiêu dùng không được tôn trọng...
Ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hội siêu thị Hà Nội khẳng định 4 vấn đề cố hữu đang tồn tại trong kinh doanh bán lẻ: Thứ nhất, cận ngày rồi nhưng Đề án quy hoạch thị trường bán lẻ vẫn nằm trên giấy; Thứ hai, hạ tầng thương mại yếu; Thứ ba, tính minh bạch trong hàng hoá kém, đến tay người tiêu dùng qua nhiều khâu trung gian; Thứ tư, sản xuất yếu kém quy mô nhỏ, phụ thuộc vào thời tiết.
Ngoài ra, ông Vũ Vinh Phú cũng cho rằng, chính sách thuế thiếu công bằng: Siêu thị đang phải áp dụng thuế sổ sách, nghĩa là bán sản phẩm nào đóng thuế cho sản phẩm đó, trong khi hệ thống bán lẻ ngoài thị trường lại được hưởng chính sách “thuế khoán”, nghĩa là thu thuế dựa vào lời khai của người bán hàng nên có thể khai man.
Doanh nghiệp trong nước vẫn thụ động
Theo Bộ Công Thương, hiện một số tập đoàn, doanh nghiệp phân phối, bán lẻ quốc tế đang hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị đăng ký kinh doanh tại Việt Nam như Dairy Farm (Singapore) đã nộp đơn xin thành lập doanh nghiệp 100% vốn; Lotte (Hàn Quốc) tham gia vào Việt Nam qua hình thức liên doanh; 2 tập đoàn hàng đầu thế giới là Wal- Mart (Mỹ) và Carrefour (Pháp) đang nhắm tới thị trường Việt Nam...
|
Hiện có tới hai luật (Luật Cạnh tranh 2004 và Luật Thương mại 2005) và 30 văn bản quản lý về thương mại, bán lẻ nhưng những văn bản này mới chỉ điều chỉnh ở những khía cạnh riêng lẻ, thiếu đồng bộ, giá trị pháp lý thấp. Bên cạnh đó, phân công quản lý còn chồng chéo như: Lĩnh vực quản lý nhà nước về thị trường, giá cả dựa trên hoạt động của quy luật giá trị thì do Bộ Tài chính nắm, còn chức năng quản lý nhà nước về giá cả là của Bộ Công Thương. |
Trong khi đó, cận với ngày các tập đoàn phân phối, bán lẻ nước ngoài vào thị trường, các siêu thị trong nước vẫn rất thụ động. Một cán bộ phụ trách marketing một siêu thị trên đường Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân, Hà Nội, cho biết: “Siêu thị chúng tôi chủ yếu là nhờ nội lực mà có, nên chủ trương là phục vụ tốt khách hàng quen. Còn chuyện mở rộng phạm vi phục vụ để nâng thế cạnh tranh thì rất khó”.
Cung cách phục vụ cửa quyền, “hành” khách vẫn còn tồn tại ở nhiều nơi. Những suy nghĩ kiểu tự tin vào “nội lực” như trên không phải là hiếm ở các siêu thị của ta. Đúng là, nước đến chân vẫn... không nhảy!
Mai Hạnh