Nguy cơ tiềm ẩn về mất cân bằng giới tính khi sinh

Nguy cơ tiềm ẩn từ quan niệm truyền thống

Ông có cho rằng năm Đinh Hợi, năm “heo vàng” sẽ làm gia tăng dân số ở nước ta?

Không những ở nước ta mà nhiều nước ở châu Á, như: Trung Quốc, Hàn Quốc... người dân cũng có quan niệm như vậy. Thậm chí, người ta còn cho rằng, nếu sinh được vào 5 giờ chiều trở đi thì sẽ rất tốt, vì lúc đó con heo đã được “ăn no, nằm ngủ” !!! Chính vì vậy mà người ta đã quan sát thấy hiện tượng thi nhau cưới năm 2006 để có con năm 2007; Tết năm nay, người ta nghe được nhiều lời chúc cặp vợ chồng trẻ, năm mới có thằng “cu” và chứng kiến cảnh phòng siêu âm của các bệnh viện chật ních bà bầu xôn xao bàn chuyện con trai, con gái.

Theo thống kê của bệnh viện Phụ sản Hà Nội, những ngày đầu năm nay, mỗi ngày, số ca sinh trung bình đã tăng hơn 5 ca so với cùng kỳ năm ngoái; Ở Thành phố Hồ Chí Minh, tại các bệnh viện Từ Dũ và Hùng Vương, trong tháng Giêng số ca sinh so với các năm trước đều tăng thêm một cách rõ rệt... Như vậy, trong năm nay, mức sinh của chúng ta có thể tăng lên  nhưng chưa có cơ sở để dự báo tăng đến mức  “bùng nổ dân số”.

Nguy cơ tiềm ẩn về mất cân bằng giới tính khi sinh

Ông cho rằng việc tăng mức sinh là có thể, nhưng điều lo lắng nhất hiện nay là các ông bố bà mẹ mong có con trai sinh năm Đinh Hợi. Vậy, điều này có tác dụng tiêu cực tới tỉ lệ giới tính trẻ sơ sinh năm 2007 như thế nào?

Vấn đề tư vấn sinh con trai hay con gái và siêu âm chẩn đoán giới tính thai nhi đã bị Pháp lệnh Dân số năm 2003 nghiêm cấm và chúng ta cũng đã tuyên truyền nhưng theo phản ánh của báo chí thì hiện tượng này vẫn còn khá phổ biến. Người ta mong muốn sinh con năm nay, năm Đinh Hợi, nhưng là con trai, chứ không phải là con gái, bởi dân gian có câu:

“Trai Đinh, Nhâm, Quý thì tài,

Gái  Đinh, Nhâm, Quý thì hai lần đò”

Vì vậy, nếu không đẩy mạnh tuyên truyền hơn nữa về vấn đề này cho cơ sở y tế, các bác sỹ và nhân dân, nếu không giám sát chặt chẽ và xử lý nghiêm những người vi phạm thì việc mất cân đối giới tính của trẻ sơ sinh sẽ thành nghiêm trọng. Có tờ báo điện tử mới đây đã đưa tin: Năm nay tỷ lệ siêu âm là con trai khá cao. Một buổi siêu âm bác sỹ thường làm cho 15-20 ca thì trong đó 2/3 là bé trai! Có thể đây chỉ là cá biệt nhưng chúng ta cũng cần kiểm tra, giám sát và ngăn chặn kịp thời.

Không có cơ sở khoa học về “năm đẹp” trong sinh con

Là một chuyên gia nghiên cứu dân số, theo ông có cơ sở khoa học nào để tin rằng tất cả những đứa trẻ sinh ra trong năm “heo vàng” đều thông minh, thành đạt?

Sinh con “năm đẹp” chưa có gì đảm bảo hoàn toàn con bạn sẽ có chất lượng cao. Một năm “đẹp” nào đó, nước ta có hàng triệu cháu bé ra đời nhưng bạn thấy đấy: số phận của họ hết sức khác nhau. Có người khoẻ mạnh, có người đau yếu quanh năm; có người thành đạt, có người thất bại.... Điều đó còn phụ thuộc vào sự quan tâm, chăm sóc của cha mẹ, gia đình, người thân, nhà trường, xã hội và sự tu dưỡng, phấn đấu của bản thân.

Tăng cường hơn nữa công tác truyền thông và kiểm tra giám sát

Kinh nghiệm cho thấy, vào những năm được dân gian cho là đẹp, công tác truyền thông của chúng ta gặp rất nhiều khó khăn bởi các cặp vợ chồng đua nhau sinh con. Theo ông, chúng ta phải làm gì trước hiện tượng này?

Tôi cho rằng nên đẩy mạnh công tác truyền thông về DS/KHHGĐ, về bình đẳng giới, về niềm tin thành công chỉ dựa vào “năm đẹp” không có cơ sở như tôi đã nói trên. Bên cạnh đó, nên tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện khoản 2, điều 7 của Pháp lệnh Dân số, đó là cấm tư vấn, siêu âm, nạo phá thai để lựa chọn giới tính thai nhi.

Hiện nay nhiều phụ nữ  có thai đi siêu âm để biết sinh con trai hay con gái. Đây là việc khó kiểm tra, giám sát bởi các bác sĩ không viết ra trong giấy là thai nhi trai hay gái mà chỉ nói bóng gió: giống cha hay giống mẹ, hoặc ra dấu để thai phụ biết đó là trai hay gái.

Khó thì khó nhưng nếu quyết tâm thì chúng ta vẫn làm được, vẫn có nhiều cách để kiểm tra, giám sát trên phạm vi toàn quốc, bởi chúng ta có hệ thống Uỷ ban DSGĐTE ở TW, ở 64 tỉnh, thành và hơn 600 Uỷ ban DSGĐTE cấp huyện cùng hàng ngàn cộng tác viên dân số trên toàn quốc. Pháp lệnh Dân số ra đời từ năm 2003 nhưng tới nay chưa thực hiện việc xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm.

Ngoài ra, cần cung cấp đầy đủ các dịch vụ KHHGĐ, đảm bảo tính liên tục của dịch vụ này, bởi chỉ cần đứt quãng một thời gian, đặc biệt khoảng thời gian đầu năm là chúng ta sẽ phải trả giá bằng việc mức sinh tăng trong cả năm. Hiện nay, có nơi, có lúc có tâm lý lơi lỏng chủ quan trong việc quản lý công tác dân số, cần phải làm công tác tuyên truyền, vận động để mọi cấp, ngành, mọi địa phương, mọi người dân có nhận thức đúng về tầm quan trọng của công tác DS/KHHGĐ, nhất là trong năm nay.

Xin cảm ơn ông. 

Hương Mai (thực hiện)