Nhập thép Trung Quốc để... gắn mác sản xuất tại Việt Nam!

Cty thép Việt Ý: Người tiêu dùng sẽ được lợi

Theo phản ánh của một số Cty thép, cty Cổ phần thép Việt Ý (thuộc Tcty Sông Đà, Bộ Xây dựng) đã sang Trung Quốc ký hợp đồng gia công thép mang nhãn hiệu thép Việt - Ý đem về tiêu thụ tại Việt Nam. Ngày 24/2/2007, Giám đốc cty thép Việt Ý đã có công văn xác nhận việc thuê cty nước ngoài sản xuất thép cho Việt Ý.

Đến 2010 giá thép Việt Nam sẽ rẻ Hiện giá thép cuộn trên thị trường đã lên tới 8,7 triệu đồng/tấn; thép cây lên 9,1 triệu đồng/tấn. Nguyên nhân do đang vào mùa xây dựng, công thêm việc giá nhập phôi tăng cao. Hiện giá phôi thép tại thị trường Đông Nam Á đã tăng thêm 15 - 20 USD/tấn so với cuối tháng trước. Giá phôi từ Trung Quốc đang được chào bán vào Việt Nam với giá 460 - 470 USD/tấn. Một số cty thép của Nga cũng chào giá phôi lên tới 500 USD/tấn. Trung bình mỗi tấn thép tăng thêm 200.000 - 500.000 đ/tấn. Trong khi đó, giá thép cuộn Trung Quốc thấp hơn Việt Nam tới 500.000 - 700.000 đ/tấn. Ngoài nguyên nhân do công suất sản xuất thép của Trung Quốc hơn 400 triệu tấn/năm thì nước này còn chủ động được nguồn nguyên liệu, nền công nghiệp thép đã có từ lâu nên không còn phải khấu hao cơ sở hạ tầng, cộng thêm nhân công rẻ. Chưa kể, Trung Quốc hỗ trợ rất nhiều cho xuất khẩu. DN xuất khẩu thành phẩm được giảm 8% thuế VAT, nhưng nếu xuất khẩu phôi thì đánh thêm 5% vào thuế. Nhiều DN thép Việt Nam đã thừa nhận rằng nhiều DN thép Trung Quốc từng “gạ” mua thép thành phẩm của họ về và gắn nhác mác Việt Nam để bán.

Theo giải thích của Việt Ý, do chính sách Trung Quốc hạn chế xuất khẩu phôi, khuyến khích xuất khẩu thép thành phẩm nên Trung Quốc bán phôi thép cho Việt Nam cao hơn giá thép tới 50 - 60 USD/tấn. Nếu nhập phôi về sản xuất trong nước thì giá thép lên tới 8,5 - 8,7 triệu đồng/tấn; trong khi nhập thép thành phẩm Trung Quốc chỉ có 8,1 triệu đồng/tấn, nên sẽ có lợi hơn cho người tiêu dùng.

Tại cuộc họp ngày 7/3 của Hiệp hội Thép VN, phần lớn giám đốc đại diện cho các cty sản xuất, kinh doanh thép trong nước và đại diện Bộ Thương mại, Bộ Công nghiệp đều lên tiếng phản đối việc nhập khẩu thép Trung Quốc gắn mác Việt Nam của cty Việt Ý. Theo đó, thực chất việc thuê Trung Quốc gia công thép của Việt Ý là việc nhập thép đơn thuần vì mọi việc do Trung Quốc làm từ A đến Z, chỉ gắn nhãn mác Việt Ý để dễ tiêu thụ hơn ở Việt Nam do người tiêu dùng Việt Nam không quen dùng thép cây Trung Quốc, mà chỉ tín nhiệm thép cây do Việt Nam sản xuất.

Đại diện các cty thép trong nước và Bộ Thương mại, Bộ Công nghiệp đều xác nhận, việc gắn mác Việt Ý của nhà sản xuất Trung Quốc có thể coi là làm hàng nhái, hàng gian lận thương mại, đánh lừa người tiêu dùng để dễ tiêu thụ, kiếm lợi nhuận cao. Hiệp hội Thép Việt Nam đã gửi công văn tới Bộ trưởng Bộ Công nghiệp và Bộ trưởng Bộ Thương mại khẳng định, hiện thép cuộn ở Việt Nam bị đình trệ vì không cạnh tranh được với thép cuộn giá rẻ của Trung Quốc nhiều cty đã phải ngừng sản xuất thép cuộn, chỉ sản xuất thép cây. Nếu việc làm làm trên của cty Việt Ý được thực hiện thì chắc chắn thép cây sản xuất tại Việt Nam cũng sẽ lâm vào tình trạng khó khăn như đã xảy ra với thép cuộn.

Hiệp hội thép: Ngành CN thép sẽ về số không

Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, ông Phạm Chí Cường (Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam) cho biết: “Nhìn ngắn hạn thì có vẻ như người tiêu dùng sẽ được lợi. Nhưng về lâu dài, khi tất cả các DN đều nhập khẩu thép thành phẩm của Trung Quốc thì đương nhiên nền công nghiệp thép của Việt Nam sẽ về số 0. Lúc ấy, DN Trung Quốc sẽ hoàn toàn quyết định về giá cả, dù có tăng cao bao nhiêu thì người tiêu dùng cũng phải chịu.

Thực chất, Việt Ý đã choáng mắt vì lợi nhuận trước mắt mà không nghĩ đến lợi ích lâu dài. Vì hiện Trung Quốc đang dư thừa thép thành phẩm nên họ khuyến khích xuất khẩu thép thành phẩm bằng cách giảm 8% thuế VAT khi xuất khẩu được sản phẩm thép”.

Có ý kiến cho rằng, việc phản đối cty Việt Ý nhập thép Trung Quốc đi ngược lại với các quy định của WTO, đó là phải đảm bảo tự do hoá thương mại. Trả lời về vấn đề này, ông Phạm Chí Cường khẳng định: “Chúng tôi không cấm nhập khẩu thép Trung Quốc, nhưng phải đảm bảo sự minh bạch về nhãn mác, người tiêu dùng có quyền biết đó là thép xuất xứ Trung Quốc. Trên từng cây thép phải in chữ made in China. Còn về việc có đi ngược lại quy định tự do hoá thương mại của WTO hay không, thì chúng tôi khẳng định là không".

"Vì vào WTO thì phải theo lộ trình chứ không phải là tự do hoàn toàn ngay từ khi chính thức gia nhập. Lộ trình của ngành thép là 12 năm, có nghĩa đến năm 2018 mới tự do và thuế tính bằng 0. Trong lộ trình đó thì đương nhiên phải có phần bảo hộ sản xuất trong nước” - ông Cường nói.

Cũng theo ông Cường, các nước phát triển có hàng rào kỹ thuật khiến sản phẩm của các nước khác khó chiếm lĩnh được thị trường trong nước. Nhưng vì phẩm cấp kỹ thuật của các nước đó cao hơn của thép Trung Quốc nên họ mới làm được hàng rào đó. Còn thép xây dựng Việt Nam mới chỉ sản xuất ở mức độ bình thường về chất lượng thì rất khó để xây dựng hàng rào kỹ thuật. Chỉ có cách đảm bảo nhãn mác, tính minh bạch của sản phẩm... thì mới tránh được thép rẻ, thép địa phương chất lượng kém của Trung Quốc tràn vào.

Thực tế, thép Trung Quốc không chỉ xâm lĩnh thị trường Việt Nam mà còn đến nhiều nước khác, kể cả những nước có kinh tế mạnh như Mỹ, các nước châu Âu, Nhật. Trước những khó khăn về giá phôi thép dẫn đến giá thép thành phẩm cao như hiện nay, các cty thép nên đẩy mạnh đầu tư vào sản xuất phôi thép trong nước, nâng tỉ lệ phôi trong nước năm 2007 đáp ứng 50% nhu cầu, năm 2008 đáp ứng được 60 - 70% nhu cầu. Khi đó, giá thép chắc chắn sẽ rẻ hơn do chủ động được nguồn nguyên liệu.  

Lã Xưa