Nhất sự thất tín

 

Không dễ dàng cho phía doanh nghiệp, khi đại diện nông dân Đồng Nai cho rằng phía Vedan đã quá chủ quan vội vã khi đưa ra mức bồi thường 7 tỉ đồng, chưa tương xứng với những gì người dân địa phương cắn răng chịu đựng bấy nhiêu năm ăn ở cùng ô nhiễm.

 

Thêm nữa, Vedan đã chẳng theo đúng cam kết khi không theo đúng biên bản ghi nhớ, không đi xác minh mức thiệt hại, chẳng có căn cứ khoa học để làm căn cứ cho những hỗ trợ.

 

Với những người nông dân chịu thương chịu khó, thuần phác, việc “làm khó” doanh nghiệp, chẳng phải theo cái cách được đà lấn tới giữa bên nguyên, bên bị. Kiểm chứng tiến trình Vedan gây ô nhiễm môi trường, sự “thất tín” từ doanh nghiệp dường như đang là thói quen khó sửa.

 

Bằng chứng là ngày khởi thủy thuê đất lập nhà xưởng,  doanh nghiệp này đã đưa ra những lời hứa cũng “ngọt” như bột ngọt. Theo đó, nhà máy sẽ được đầu tư hệ thống xử lý nước thải công nghệ hàng đầu thế giới. Khi môi trường lộ diện tình trạng ô nhiễm, thanh tra vào cuộc, họ vẫn thản nhiên cáo bạch “dây chuyền đang được nâng cấp, đáp ứng tình hình”. Chỉ khi chứng cứ phơi bày, các ông chủ doanh nghiệp mới tỏ ra “ân hận”.

 

Nhưng nào phải chỉ có một Vedan Thị Vải. Những lời hứa hỗ trợ người dân ở Đồng Nai còn chưa có hồi kết, thì một   Vedan khác tại Hà Tĩnh, lại bị lên án vì những động thái đầu độc môi trường mặc dù mới chạy thử. Vẫn là những cam kết của quy chuẩn về nước thải, và chỉ đến khi nhân chứng vật chứng rõ ràng,  lãnh đạo nhà máy mới “thành thật xin lỗi”.

 

Không khó hiểu về những “bổn cũ soạn lại” của nhiều đối tác nước ngoài. Với mức đầu tư cỡ 500 triệu USD tại một cơ ngơi như Vedan, thời ít nhất phải bỏ ra 70 triệu USD cho bảo vệ môi trường mới tương xứng. Nhưng với những nguồn kinh phí “nhỏ giọt” cực chẳng đã mới bỏ ra, rõ là doanh nghiệp này đã “ăn không” cả núi tiền từ sự “dễ dãi” của người dân, cơ quan quản lý.

 

Nhất sự thất tín, thì vạn sự không tin. Sự gian dối trong kinh doanh, lừa gạt pháp luật đã dẫn đến môi trường ô nhiễm, sức khỏe người dân sút giảm, ngân sách nghèo đi vì khắc phục hậu quả. Việc dân và doanh nghiệp không thoả thuận được sẽ được đưa ra nhờ toà phân xử. Còn giờ đây khi lòng dân không thuận, có lẽ Vedan cũng chỉ nên tự trách mình, khi đã chẳng từ đầu tuân thủ pháp luật.