Nhiều ca tử vong vì dịch bệnh: Thay đổi týp hay độc lực mạnh lên?

GiadinhNet - Theo PGS.TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ, virus EV 71 gây bệnh tay chân miệng hiện nay tại VN đã từng xuất hiện tại nhiều nước trên thế giới.

Có thể EV 71 đã biến đổi thành những týp sinh học độc lực cao hơn nên đã gây tử vong cho trẻ em.

Tấn công với “độc lực” mạnh

PGS.TS Hiển cho biết thêm, tại Việt Nam, EV 71 cũng đã lưu hành và gây bệnh tay chân miệng ở trẻ em chủ yếu ở khu vực phía Nam. Đây là loại virus nằm trong số độc lực cực mạnh, gây bệnh chủ yếu cho trẻ em với các biểu hiện sốt cao, nổi mụn đỏ ở chân, tay, miệng; biến chứng nặng nhất là sốt li bì, ảnh hưởng đến não với nguy cơ tử vong rất cao.

Trong thời gian qua, vi khuẩn liên cầu lợn tấn công theo kiểu “tổng lực” làm người mắc phát bệnh nặng trong thời gian ngắn. Theo ThS.BS Nguyễn Trung Cấp, Phó Trưởng khoa Cấp cứu và điều trị tích cực, BV Bệnh Nhiệt đới TƯ, vi khuẩn có thể gây bệnh liên cầu lợn cho người chỉ qua một tổn thương nhỏ như trầy xước da trong quá trình giết mổ, chế biến. Hai thể bệnh lâm sàng hay gặp nhất khi nhiễm vi khuẩn liên cầu lợn là viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết.
 

Bệnh tay chân miệng đang bùng phát tại TPHCM. Ảnh: KT

Với trường hợp bị viêm màng não, bệnh nhân sẽ bị rối loạn ý thức, phát ban ngoài da, giảm thính lực, liệt thần kinh sọ, suy thận nhẹ... Trường hợp nhiễm khuẩn huyết thì hay bị nổi ban hoại tử toàn thân, tập trung nhiều nhất ở mặt, ngực, chân tay, tụt huyết áp và rơi vào tình trạng hôn mê. Các trường hợp này nếu không được cấp cứu kịp thời rất dễ tử vong. Bác sĩ Cấp cũng cảnh báo, bệnh liên cầu lợn để lại nhiều di chứng nguy hiểm như: Điếc - chiếm 25% đến 40%; hoại tử chi dẫn đến phải cắt chi, suy thận...

PGS.TS Nguyễn Trần Hiển cho biết, điều đáng lo ngại là có đến 50% - 60% lợn lành mang mầm bệnh. Chính vì thế, việc kiểm soát nguồn lây bệnh gặp nhiều khó khăn. Vi khuẩn gây bệnh liên cầu lợn có nhiều nhất ở các nơi như khoang mũi, đường sinh dục, tiêu hóa và phân của lợn. Các vi khuẩn này có thể sống 10 phút ở nhiệt độ 60 độ C; 24 giờ ở 25 độ C và 8 ngày trong phân. “Ruồi nhà cũng có thể là vật trung gian làm lây lan mầm bệnh. Khi ruồi đậu vào phân, thịt lợn có vi khuẩn liên cầu lợn sau đó đậu vào các vết trầy xước trên da người có thể khiến người bị nhiễm bệnh. Tuy nhiên, khả năng này cũng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như lượng vi khuẩn trong ruồi lớn, trong khi sức đề kháng của người lại yếu”, PGS.TS Hiển nói.

BV Bệnh Nhiệt đới TƯ những tháng qua cũng tiếp nhận nhiều bệnh nhân sốt phát ban có những biểu hiện bệnh nặng và diễn biến nhanh. BS Nguyễn Hồng Hà, Phó Giám đốc BV Bệnh Nhiệt đới TƯ cho biết, về cơ bản, sốt phát ban do virus là lành tính, song trong đợt này vẫn có khá nhiều ca bị biến chứng.

Tiêm phòng rồi vẫn mắc?
 

Bộ Y tế vẫn đang tiếp tục nghiên cứu để đưa ra thông tin chính xác nhất về virus EV71 nhằm tránh gây ra sự hoang mang cho người dân. Tuy nhiên, để phòng bệnh cho trẻ (vì trẻ dưới 15 tuổilà đối tượng mắc bệnh chủ yếu, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi), người lớn cần giáo dục cho trẻ ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân, ăn chín, uống sôi, vệ sinh sạch sẽ nơi ở và nơi học tập của trẻ.

TS. Nguyễn Văn Bình
Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế)
Trước thắc mắc của bạn đọc Báo GĐ&XH vì sao một số trẻ đã tiêm vaccine thủy đậu, quai bị, viêm não... vẫn bị mắc bệnh; PGS.TS Nguyễn Trần Hiển cho biết, tiêm  vaccine là đưa vào cơ thể một kháng nguyên để kích thích cơ thể sản sinh miễn dịch chủ động để dự phòng bệnh. Tuy nhiên trên thực tế, không có vaccine nào là hoàn hảo và bảo vệ cho 100% những người được tiêm.

Theo các tài liệu của Tổ chức Y tế Thế giới, nếu tiêm chủng đúng lịch thì hiệu lực của các loại vaccine và thời gian bảo vệ cơ thể phòng bệnh cũng khác nhau: Vaccine BCG có hiệu lực bảo vệ đối với lao phổi từ khoảng 80% và đối với lao màng não từ 75-86%; vaccine sởi có hiệu lực bảo vệ trên 85% sau tiêm mũi 1 (lúc 9 tháng tuổi), tiêm 3 mũi vaccine viêm gan B có hiệu lực bảo vệ từ 75- 95%...

Theo PGS.TS Hiển, những điều này cũng phụ thuộc vào khả năng đáp ứng miễn dịch của từng cá thể được tiêm. Tuy nhiên, nhìn trên góc độ cộng đồng thì đa số trẻ em đã được bảo vệ không mắc bệnh, qua đó cũng giảm số nguồn truyền nhiễm và giảm nguy cơ lây truyền bệnh cho người khác. Bệnh chỉ có thể xảy ra rải rác, không thành dịch lớn.
 
Quảng Hà
baoin