Nhiều di tích kháng chiến đang bị lãng quên

Những di tích đó là những tấm gương sáng  để người đời sau noi theo, là những bài học vô giá về lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta. Vậy nhưng, thật đáng buồn khi một số di tích lịch sử đang bị lãng quên.

Di tích “khiêm tốn” nép mình

Theo Hội bảo tồn di sản văn hoá Thăng Long - Hà Nội, hiện Hà Nội còn lưu giữ 184 di tích cách mạng kháng chiến, được phân bố ở hầu hết các quận, huyện... Nhưng điều đáng buồn là số lượng di tích còn nguyên vẹn chỉ là con số rất nhỏ, thậm chí có nơi chỉ còn là bãi đất hoang tàn:

Tại Pháo đài Xuân Tảo, không một bảng chỉ dẫn, cũng không một tấm biển ghi tên và cũng chẳng có một bờ tường sót lại, không còn những nòng pháo vút cao, cũng chẳng còn lá cờ thay khẩu lệnh nổ súng… Tất cả những gì của pháo đài xưa giờ chỉ còn trong trí nhớ các vị lão thành trên bãi đất trống ngổn ngang, chỏng chơ gạch, đất, đá, vữa. 

Một di tích khá nổi tiếng khác là Pháo đài Láng. Cứ tưởng rằng, với những dấu ấn lịch sử sâu sắc, lại có cả một dãy phố mang tên Pháo đài Láng, thì pháo đài sẽ được “chăm bẵm” hơn. Nào ngờ, với 60 tuổi đời, Pháo đài Láng giờ cũng chỉ còn được hiển thị nguyên vẹn trong khẩu pháo, mảnh tường rào bao quanh bị loang lổ vì thời gian, mưa nắng; Nằm ngay giữa trung tâm thành phố là căn nhà 38 Lý Thái Tổ, Hoàn Kiếm. Nơi mà trước đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Hiệp định sơ bộ, ngày 6/3/1946. Một di tích cách mạng mang ý nghĩa lịch sử lớn lao là vậy, giờ cũng phải “lẩn khuất” trong cái bộn bề, ồn ã của cuộc sống hiện đại. Thậm chí, nếu không để ý thì ít ai có thể phát hiện ra sự hiện diện của nó.

Và trách nhiệm bảo tồn

Mặc dù trong những năm qua, công tác nghiên cứu, đánh giá xếp hạng và tu bổ tôn tạo đối với các di tích cách mạng kháng chiến đã được Hà Nội quan tâm. Nhiều di tích cách mạng kháng chiến đã được kiểm kê, nghiên cứu công nhận và gắn biển. Thành phố đã đầu tư hàng tỉ đồng cho việc tu bổ hàng loạt các di tích trên địa bàn. Tuy nhiên, so với yêu cầu đặt ra thì kết quả đạt được vẫn chẳng thấm vào đâu.

Bên cạnh đó, tình trạng một số di tích được tu bổ, được thực hiện không đồng đều, bề ngoài được sơn sửa, nhưng bên trong thì thiếu sửa chữa và bổ sung khiến người tham quan không thấy được chiều sâu của các sự kiện, hiện vật lịch sử? Nhiều ý kiến cho rằng, hầu hết các di tích cách mạng kháng chiến Hà thành đều có mối quan hệ mật thiết, một hệ thống liên kết khá chặt chẽ. Chính vì vậy, khi xây dựng nội dung bên trong cũng cần phải quan tâm đến tính hệ thống và chu trình tham quan nghiên cứu.

Đáng nói hơn, một số nơi các cấp chính quyền chưa thực sự quan tâm đến việc bảo vệ các di tích, còn tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Cùng với sự phối hợp giữa các cấp các ngành, đặc biệt là sự phối hợp giữa các cơ quan hữu  quan của thành phố như địa chính, kế hoạch... còn lỏng lẻo, khiến cho công tác và thời gian đầu tư, tu bổ di tích bị kéo dài. Khi được hỏi đến vấn đề tu bổ khôi phục thì hàng loạt các lý do được đưa ra, nào là thời gian, nào là kinh phí...

Thiết nghĩ, nếu không có biện pháp kịp thời thì e rằng: Một ngày nào đó, khi đã hội tụ đủ thời gian và kinh phí thì liệu “bãi đất hoang” vắng lặng này có còn chút gì của “pháo đài” để mà xây dựng, khôi phục nữa chăng?

Minh Nguyệt
(Ngách 1, ngõ Đoàn Kết, khu Đông Xuân Đỉnh, Từ Liêm, Hà Nội)