Nhiều nhà cổ Hội An liêu xiêu vì lũ

Dạo phố bằng thuyền

Theo ông Nguyễn Văn Dũng - PCT UBND, Trưởng Ban PCLB thị xã Hội An thì từ xa xưa, người dân đô thị cổ này đã quen kiểu buôn bán trên bến dưới thuyền. Bởi thế, bây giờ kiến trúc của hầu hết các ngôi nhà cổ vẫn có gác cao để tránh nước mùa mưa lũ.

Nhận định trên của ông Dũng đã được “kiểm chứng” rõ ràng qua trận lụt giữa tháng 10/2007. Dù lũ chưa đến mức kỉ lục, nhưng phần lớn khu phố cổ “chìm trong biển nước”. Và, ngay cả những ngày này, dân và khách du lịch ở Hội An vẫn phải đương đầu với lũ. Nước ở đường Bạch Đằng lúc cao điểm lên tới 1,2 - 1,5m.

Khách Tây lẫn “ta” về Hội An dịp này được chiêm ngưỡng “sắc thái” mới - Hội An gồng mình, “sống chung” với lũ. Du khách cũng tìm cách “sống chung” - dạo phố bằng... thuyền nan.

Anh Sử Quân Phụng (41 tuổi), ở số 102 đường Nguyễn Thái Học, cho rằng: “Mỗi lần lụt về là hú hồn, ở chỗ thấp, nước dâng là người run vì nhà tui xuống cấp”. Bởi vậy, anh bàn với gia đình quyết định tu bổ ngôi nhà trên 150 năm tuổi, để “không còn cảnh sợ lụt”.

Ngôi nhà cổ của ông Thái Tế Biêu (65 tuổi) ở 126/2 Trần Phú có tuổi thọ gần 150 năm đặc biệt nguy hiểm mỗi khi lũ về. Ông Biêu cho biết, trong căn nhà thờ, mỗi khi nước ập vào, nhà ông không ai dám bước chân vào, bởi nước xô là nhà liêu xiêu!

Cứu nhà cổ - kinh phí khổng lồ

Theo thống kê của Văn phòng Tư vấn tu bổ di tích và Thông tin di sản Hội An (VP TVTBDT& TTDS), đô thị cổ bên sông Hoài gồm có 1360 ngôi nhà cổ, trong đó nhà cổ do tư nhân sở hữu chiếm 80%. Những năm qua, hơn 50% số đó đã được tu bổ.

Nhưng đến nay, số nhà cổ đang xuống cấp vẫn còn không ít. Hiện nay, tại địa phương này đang tiến hành dự án Chống xuống cấp nhà cổ do UBND tỉnh Quảng Nam đầu tư cho 52 nhà thuộc sở hữu tư nhân và 30 nhà cổ thuộc sở hữu Nhà nước. Ngoài ra, hiện còn 11 nhà cổ “đang xuống cấp nghiêm trọng” được đưa vào “tầm ngắm”.

Như vậy, mùa mưa bão năm nay, Hội An có gần 100 căn nhà cổ “trong vùng nguy hiểm”.

Lối ra cho tìnbhDự án 240 của Chính phủ và hiện dự án của UBND tỉnh Quảng Nam với phương thức Nhà nước và nhân dân cùng làm đang thực hiện. Theo đó, những loại nhà cổ đặc biệt (loại I), nếu ở trong ngõ, Nhà nước hỗ trợ 75%, ngoài đường chính: 60%; nhà loại II: 65% trong ngõ, ngoài đường chính 45%; loại III trở lên: trong ngõ 60%, đường chính là 40%.

Thực hiện chủ trương của UBND tỉnh, VP TVTBDT&TTDS Hội An đang lập kế hoạch thực hiện Đề án cho vay vốn tu bổ khẩn cấp các di tích có nguy cơ sụp đổ. Theo đề án này, chủ sở hữu nhà cổ khi tu bổ phải bỏ ra 15% giá trị tu bổ.

Ngoài số 52 nhà cổ đang thực hiện dự án Chống xuống cấp nhà cổ Hội An, thì đề nghị thêm 11 nhà cổ cần tu bổ (mới).

Theo đó, tổng khái toán những nhà cổ cần tu bổ là 16,586 tỷ đồng; trong đó, Nhà nước hỗ trợ 8,97 tỷ đồng, chủ đầu tư (chủ nhà) 7,59 tỷ đồng; chủ đầu tư đề nghị được vay là 5,11 tỷ đồng; số tiền góp tối thiểu 2,48 tỷ đồng.

Xuân Hoài