Nhiễu nhương Đức Thánh Cả

 

Đền Đức Thánh Cả ngự bên tả ngạn sông Đáy, tựa lưng vào dãy núi Hàm Long trùng điệp của thôn Hữu Vĩnh, xã Hồng Quang, huyện Ứng Hòa, Hà Nội. Theo sách Đại Nam nhất thống chí và thần phả, sắc phong hiện lưu giữ lại đền do Hàn Lâm viện Đông các Đại học sĩ Nguyễn Bính soạn năm Hồng Phúc nguyên niên (1572) và Quản giám bách thần tri điện Nguyễn Hiện phụng sao năm Hữu Vĩnh lục niên (1740) thì Thần thuộc dòng dõi Kinh Dương vương, con cháu vua Hùng.

 

Sinh thời, Thần là một vị tướng phò Lý Bôn dẹp giặc Lương xâm lược. Ngài được vua Lý Nam Đế phong sắc Nam thiên linh ứng tối linh thượng đẳng tôn thần.

 

Ngôi đền thờ ngài luôn được phụng thờ tôn nghiêm, trải qua các triều đại đều được ban sắc phong. Theo thần phả, thế kỷ X, Đinh Bộ Lĩnh sắc phong thần là “Thượng đẳng thần”.

 

Đời Trần, năm 1285, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn trước khi đại phá quân Nguyên Mông kéo quân về giữ cửa rừng huyện Hoài An (miền Ứng Hòa, Mỹ Đức ngày nay) đã vào đền làm lễ tế thần, sau đó đã giành đại thắng. Vua Trần sắc phong cho thần “Nhất vị vũ lợi phong vân đẳng thần khấu hộ quốc linh ứng Thượng đẳng thần”. Năm 1991, đền Đức Thánh Cả đã được bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích Lịch sử Văn hóa cấp quốc gia.

 

Mượn danh ngôi đền thiêng, năm 2001, thôn Vĩnh Sơn, xã Tân Sơn, huyện Kim Bảng đã xây dựng một ngôi đền mới với kiểu dáng, kiến trúc giống hệt ngôi đã có lịch sử hơn 1.500 năm. Đền “nhái” có tên “đền Trình Đức Thánh Cả” án ngữ ngay phía trước đền thật đã khiến không ít du khách nhầm lẫn.

 

Ảnh: Lan Anh.

 

Ông Nguyễn Đình Chi, Phó ban quản lý di tích thôn Hữu Vĩnh, bức xúc “Họ không chỉ nhái y chang từ nội dung đến cách bài trí hoành phi, câu đối ở đền Đức Thánh Cả”. Đơn kiện đã được BQL Di tích đền Đức Thánh Cả gửi lên cơ quan chức năng hai tỉnh Hà Tây (cũ), Hà Nam và Bộ Văn hoá Thông tin (cũ). Tuy nhiên, đến thời điểm này, sau 7 năm dư luận đồng loạt lên tiếng, đền Trình Đức Thánh Cả vẫn tồn tại và khiến không ít du khách đến lễ đền bức xúc nhầm lẫn thật - giả.

 

 

Chưa hết, lợi dụng việc muốn vào đền Đức Thánh Cả phải đi qua đất của thôn Vĩnh Sơn, xã Tân Sơn, huyện Kim Bảng, Hà Nam, tháng 6/2009, một số người dân của thôn này đã khởi công xây dựng một loạt kios bán hàng chắn ngay trước lối vào đền Đức Thánh Cả thật. Bức xúc trước việc làm này, Ban quản lý di tích đền Đức Thánh Cả và Chi hội Người cao tuổi thôn Hữu Vĩnh, xã Hồng Quang đã có đơn kiến nghị gửi Bộ trưởng bộ VH- TT&DL, Cục Di sản, Sở VH-TT&DL Hà Nội, Hà Nam cùng nhiều cơ quan hữu quan.

 

Theo ghi nhận thực tế của phóng viên, nếu các hộ kinh doanh bày bán hàng quán ra vỉa hè cộng thêm mái che thì đường vào đền Đức Thánh Cả sẽ bị che lấp gần hết.

 

Ông Nguyễn Thế Hạp, Trưởng BCH chi hội người cao tuổi thôn Hữu Vĩnh cho biết: Hàng quán xây dựng hiện nay sau khi hoàn thành nhiều khả năng sẽ che chắn hết cổng đền thật. Như thế, du khách muốn vào đền Đức Thánh Cả sẽ phải đi vòng qua đền “nhái”. Theo ông Hạp, việc làm này của thôn Vĩnh Sơn, xã Tân Sơn, huyện Kim Bảng, Hà Nam là một cách xử xự không đúng với một di sản văn hóa cấp quốc gia đã tồn tại 1.500 năm nay, không đúng với tinh thần của Luật Di sản văn hóa.