Những câu chuyện không có trong báo cáo

Đánh thắng “con ma”, đưa người trở về từ cõi chết

Anh Nguyễn Đình Hồng.

Gặp anh Nguyễn Đình Hồng, Trung uý, Y sỹ Đồn Biên phòng 719 đóng tại xã Ia Chia, huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai, những người tinh ý biết ngay anh đã nhiều lần sốt rét bởi làn da anh vẫn còn tái. Anh kể: Ia Chia có tới 90% số người dân là đồng bào Jrai sinh sống. Năm 2002, khi Đồn Biên phòng 719 được thành lập để quản lý 15 km biên giới với Campuchia, Ia Chia vẫn còn bị ảnh hưởng nặng nề bởi tập tục lạc hậu, khi ốm, người dân chỉ biết cúng ma, hoặc uống nước lá rừng, chuồng gia súc, gia cầm làm ngay dưới sàn nhà. Trong khi đó, y tế của xã còn thiếu, mới chỉ đáp ứng được một phần yêu cầu về bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ nhân dân.

Làng Tang, xã Ia Chia có 29 gia đình với 88 người mắc bệnh phong. Trong đó, nhiều người bị bệnh nặng, ngón tay, ngón chân rụng hết, không còn khả năng lao động. Đường đi lại khó khăn, lại bị tập tục lạc hậu ảnh hưởng nên người bị bệnh phong không những không được tiếp cận kỹ thuật y học hiện đại, mà còn bị cộng đồng xa lánh vì cho rằng đó là con “ma rừng”. Thương dân, thương làng Tang, hàng ngày anh Hồng đến làng Tang giúp bà con lau rửa vết thương. Kể về anh, Ksor Chănl, người làng Tang chia sẻ: “Lúc ấy, ngón tay, chân mình bị rụng hết, chỗ rụng lại bị lở loét, nhìn ghê lắm, mình đến đâu là mọi người tránh đến đấy. Chỉ có mỗi Ksor Hồng đến rửa vết thương, cho thuốc mình uống. Nay đã đỡ lắm rồi, lại không còn bị dân làng tránh như trước nữa”. Tôi hỏi tại sao lại gọi anh là Ksor Hồng, thì anh giải thích: “Ở Tây Nguyên, đồng bào Jrai có 5 họ chính: Ksor, Kpăh, Siu, Rơ Chăm, Rơ Mah. Đồng bào gọi ai bằng họ nghĩa là đã xem người đó như  thân thích”. Anh Hồng giờ có tới 6 họ, họ Nguyễn cha mẹ để cho và 5 họ nữa của đồng bào dành tặng.

Ở Ia Chia tới tận bây giờ bà con vẫn kể cho nhau nghe chuyện anh Hồng đánh thắng “con ma”, đưa bà Rơ Mah Lăng từ cõi chết trở về. Tháng 9/2008, bà Rơ Mah Lăng, 65 tuổi, tắt thở sau nhiều ngày ốm nặng. Theo tục lệ của người Jrai, phải bỏ gạo vào miệng người chết trước khi chôn, để người chết sang bên kia thế giới có lương thực. Bà Rơ Mah Lăng đã được bỏ gạo vào miệng để khỏi bị đói, gia đình đã chuẩn bị thủ tục làm đám ma cho bà. Anh Hồng tới chia buồn cùng gia đình, nhưng nhìn thấy bà Rơ Mah Lăng, với kinh nghiệm của một người thầy thuốc giỏi, anh biết bà mới chỉ chết lâm sàng. Anh lập tức tiêm thuốc trợ tim, kiên trì day huyệt và hô hấp nhân tạo, bà Rơ Mah Lăng tỉnh dậy. Cả gia đình sửng sốt, không biết anh có phép mầu gì mà cứu được “người chết” sống lại. Vài ngày sau khi được chăm sóc tại bệnh viện, bà Rơ Mah Lăng khoẻ lại như chưa bao giờ chạm mặt tử thần. Kể chuyện này cho mọi người nghe, bà Rơ Mah Lăng vẫn nhắc đi nhắc lại: “Rơ Mah Hồng tốt lắm, giỏi lắm. Nó đánh được con ma cứu sống tao mà”.

Nhiều lúc chính anh đang “ôm tủ lạnh” (sốt rét), nhưng có người bị ốm nhờ khám bệnh, anh vẫn đến tận nhà. Có lần, vợ anh ốm nặng, nhắn anh về nhưng đang trong đợt chống sốt rét cao điểm, không về được, anh nhờ người quen đưa vợ đi viện và chăm sóc giúp. Xong việc, đến bệnh viện cầm bàn tay xanh xao của vợ, anh thấy sống mũi cay cay.

Khóc vì bất lực khi đồng nghiệp chết trên tay

Chị Trương Thị Mầu.

Chị Trương Thị Mầu, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa huyện Bá Thước, Thanh Hoá đã không nén nổi xúc động khi kể về cái chết của một đồng nghiệp. Bá Thước là huyện miền núi phía Tây Thanh Hoá, cách tỉnh lỵ 130 km. Do cách trung tâm xa, nên Bệnh viện Đa khoa Bá Thước rất khó khăn trong những ca cấp cứu bệnh nhân khi phải truyền máu. Năm 1995, một đồng nghiệp của chị băng huyết khi sinh nở. Không chờ đợi được đến khi kịp lấy máu về, người đồng nghiệp của chị đã ra đi. Chị đã khóc vì bất lực nhìn đồng nghiệp chết trên tay. Cái chết ấy cứ ám ảnh, khiến chị day dứt không nguôi. Chị quyết tâm phải làm gì đó để cứu những bệnh nhân phải truyền máu khi cấp cứu. Vừa đẩy mạnh phong trào hiến máu để cung cấp máu tại địa phương, chị vừa kiểm tra nhóm máu của tất cả các nhân viên trong bệnh viện và lên danh sách, “đề phòng” khi thiếu máu, nhân viên y tế sẵn sàng hiến máu cứu bệnh nhân. Chị Mầu bảo: “Có những người trong Bệnh viện Đa khoa Bá Thước đã 5 lần hiến máu mà không hề đòi hỏi quyền lợi gì”.

Người nhà bệnh nhân cảm động trước tấm lòng người thầy thuốc

Chị Tòng Thị Piếng.

Thanh Chăn là xã 135 của huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. Địa hình giáp biên giới, tỉ lệ đói nghèo trên 35%, địa hình phức tạp, nên  công tác y tế vất vả vô cùng. Y sĩ Tòng Thị Piếng về làm Trưởng trạm y tế xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên gần 20 năm. Vật lộn với công việc, ngần ấy thời gian là người thầy thuốc của nhân dân, chị trở thành người không thể thiếu với bà con Thanh Chăn.