Những chiến sỹ bảo vệ thầm lặng (1): Chuẩn bị cho cuộc thương thuyết lịch sử
GiadinhNet - Cách đây 40 năm, ngày 27/1/1973, Hiệp định về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được kí kết, đánh dấu một bước ngoặt lịch sử trong cuộc đấu tranh ngoại giao cam go và lâu dài nhất trong lịch sử Việt Nam hiện đại. Góp phần vào thành công của hội nghị này có hoạt động thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng của lực lượng cảnh vệ, những người đã bảo vệ cho cán bộ, tài liệu, các cuộc họp bí mật một cách an toàn trong suốt 5 năm trời trên đất khách.
 |
|
Quang cảnh khi đoàn ta đến địa điểm họp Hội trường Kleebe, Paris năm 1968. |
Trước khi bước vào cuộc thương thuyết, có nhiều địa điểm được đưa ra để hai bên chọn làm nơi đàm phán như Thụy Sỹ, Ba Lan, Ấn Độ, Campuchia nhưng cuối cùng Paris (Pháp) là địa điểm tốt nhất được đồng thuận.
“Mình là chính”
Về phía ta, chọn Paris vì đây là “trung tâm” của thế giới, có lợi thế rất lớn về mặt dư luận. Lúc đó, cuộc chiến tranh Việt Nam đã trở thành trung tâm của sự chú ý, tổ chức ở đây chúng ta có thể dựa vào Đảng Cộng sản Pháp và lực lượng Việt kiều hậu thuẫn.
Khi xác định được địa điểm, Bộ Công an giao cho Cục Cảnh vệ xây dựng đề án bảo vệ phái đoàn Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đi dự hội nghị Paris. Sau khi thống nhất, Thường vụ và lãnh đạo Cục Cảnh vệ giao cho đồng chí Phan Văn Xoàn - Phó Cục trưởng Cục Cảnh vệ (phụ trách công tác bảo vệ mít tinh, hội nghị và khách quốc tế) trực tiếp phụ trách công tác bảo vệ đoàn Việt Nam đi dự Hội nghị Paris.
|
Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình, nguyên Trưởng đoàn Mặt trận dân tộc giải phóng Miền Nam Việt Nam biểu dương thành tích, công lao của các chiến sỹ cảnh vệ: “Trên đất Pháp, ròng rã gần 5 năm trời, các đồng chí đã thực hiện tốt sáu điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân trong hoàn cảnh công tác ở nước ngoài, đã bảo vệ tuyệt đối an toàn hai đoàn đàm phán của ta, các tài liệu tối mật, các kế hoạch đấu tranh của ta, giữ được tuyệt đối bí mật nội dung thông tin liên lạc của đoàn ta ở Paris với Hà Nội, góp phần quan trọng vào thắng lợi của ta ở Hội nghị Paris về Việt Nam”. |
Sau khi phân tích tình hình, nghiên cứu tài liệu, thu thập thông tin, đồng chí Phan Văn Xoàn nhận định, muốn thực hiện được nhiệm vụ trên, tổ cảnh vệ phải sử dụng các biện pháp nghiệp vụ. Vì công tác bảo vệ thực hiện trên nước Pháp nên phải dựa vào chính quyền nước chủ nhà, dựa vào Đảng Cộng sản Pháp, dựa vào bà con Việt Kiều, dựa vào lực lượng của cán bộ nhân viên trong 2 đoàn: Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Mặt trận Dân tộc giải phóng Miền Nam Việt Nam.
Mặt khác, công tác bảo vệ chủ yếu phụ thuộc vào nguyên tắc tổ chức của nước sở tại. Về mặt khách quan, cơ bản vấn đề an ninh thuộc trách nhiệm của nước chủ nhà (Pháp). Mặc dù chúng ta cũng tiên liệu hết mọi vấn đề phức tạp của tình hình nhưng đó lại là vấn đề của diễn biến và phản ứng thực tế khi xảy ra cụ thể. Tất nhiên còn yếu tố nền còn lại để xây dựng “ứng chiến” là tranh thủ sự ủng hộ của Đảng Cộng sản Pháp và lực lượng Việt kiều. Hai lực lượng này sẽ giúp đỡ ta trong những tình huống xấu khi lực lượng cảnh vệ của ta rất ít.
Chúng ta không loại trừ có sự thiếu trách nhiệm trong công tác bảo vệ của lực lượng an ninh, cảnh sát nước chủ nhà.
Còn yếu tố thứ tư rất quan trọng, có tính quyết định là trong lực lượng nội bộ của hai đoàn và cơ quan đại diện giúp công tác bảo vệ phát hiện những vấn đề an ninh và thu thập những tin tức có liên quan đến vấn đề đàm phán…
Tất cả các nội dung trên được đồng chí Phan Văn Xoàn báo cáo trực tiếp Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn.
Sau khi nghe báo cáo xong đề án, Bộ trưởng đã đồng ý và nhấn mạnh rằng còn một yếu tố nữa, đó là yếu tố quan trọng hàng đầu cần bổ sung đó là “mình là chính”.Thật ngắn gọn, chỉ có ba từ thôi, nhưng ánh mắt của vị Bộ trưởng dạn dày kinh nghiệm đã nói lên tất cả! Đó mới là cái cần thiết, cái quyết định, thuộc về bản lĩnh, trí tuệ của người chiến sỹ Công an.
Mật danh “Đoàn 37”
Vào tháng 5 năm 1968, phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Đại tá Hà Văn Lâu - Phó đoàn đàm phán dẫn đầu đoàn tiền trạm sang chuẩn bị cho đồng chí Xuân Thủy, Trưởng đoàn đàm phán bay sang. Đoàn đi đợt đầu có 37 người bao gồm 10 chiến sỹ cảnh vệ và các đồng chí khác, do đó, mật danh của đoàn là được đặt là “Đoàn 37”.
Trong quá trình đàm phán, đoàn tăng dần lên trên 100 người nhưng cũng chỉ có 10 đồng chí cảnh vệ. Ấn tượng đầu tiên làm cho đoàn tiền trạm có cảm giác yên tâm khi vừa đặt chân xuống thành phố Paris là sự đón tiếp nồng hậu. Người dân Paris, Việt kiều và báo chí tỏ ra rất thân thiện. Có một nhà báo hỏi đồng chí Hà Văn Lâu: “Đàm phán với Mỹ, ông thấy lạc quan hay bi quan ?”. Đồng chí Hà Văn Lâu trả lời: “Chúng tôi là những người Việt Nam, những người cách mạng, lúc nào cũng lạc quan!”. Sau đó, đoàn được cảnh sát Pháp hộ tống về khách sạn Lutesia.
Lutesia là khách sạn bốn sao có 7 tầng nằm trên phố Raxpai ở quận 6 giữa thành phố Paris, đoàn ta được bố trí ở một số phòng trên tầng 2. Lực lượng cảnh sát Pháp bảo vệ đoàn ta ở dưới tầng 1.
Vào thời gian đó, Thủ đô Paris rất phức tạp về tình hình an ninh trật tự, những cuộc xuống đường biểu tình, mít tinh của công nhân, học sinh, sinh viên Pháp đòi cải thiện đời sống, thay đổi chính sách…đã xảy ra xung đột ác liệt với cảnh sát. Nhiều đường phố còn ngổn ngang gạch đá, quân đội Pháp được đặt trong tình trạng báo động.
Ngoài ra, để phá hoại Hiệp định Paris, chính quyền Sài Gòn đã dùng tiền thuê bọn phản động gây rối, rải truyền đơn xuyên tạc cách mạng Miền Nam, xuyên tạc Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, dùng những tờ báo tuyên truyền chống cộng, gây chia rẽ Nam, Bắc làm áp lực với lực lượng Việt kiều yêu nước. Thậm chí, chúng dùng thư nặc danh gửi cho đoàn ta, gọi điện thoại đe dọa. Trước tình hình đó, việc bảo vệ đoàn càng trở nên phức tạp và khó khăn hơn.
Khi tiếp nhận nơi nghỉ, tổ cảnh vệ triển khai các công tác nghiệp vụ như rà soát nơi ở và xung quanh thì đã phát hiện có đến 16 máy ghi âm nghe trộm cài đặt khắp các phòng, riêng phòng của đồng chí Xuân Thủy ở có 6 máy.
(Ghi theo lời kể của Thiếu tướng Phan Văn Xoàn, nguyên Tư lệnh Cảnh vệ và tư liệu lịch sử của Bộ Tư lệnh Cảnh vệ)
(Còn nữa)
Nguyễn Đức Quý