Những đứa trẻ lạ kỳ trên đỉnh Khao Quang

Nghĩa tình sâu nặng

Theo ông Phùng Văn Pét - Trưởng bản Lũng Giang, thì toàn bản có 54 hộ dân, trong đó đến 98% là hộ nghèo, còn 2% cũng nằm trong nguy cơ tái nghèo cao. Đây là 1 trong những bản vùng cao của Tuyên Quang chưa có điện.

4h30 sáng, trời còn tối đen như mực, thầy giáo người Tày Triệu Ngọc Khiêm, chủ nhiệm lớp 4, phụ trách điểm trường Lũng Giang của trường Tiểu học Năng Khả, đã đánh thức chúng tôi dạy để bắt đầu cho hành trình cõng chữ lên núi của anh. Từ trường chính, chúng tôi chạy xe hơn 10km mới đến bến đò nhỏ vượt sông Gâm để vào Lũng Giang. Con đường mòn đầy đá gộc dẫn lên điểm trường Lũng Giang sau cơn mưa đêm dai dẳng giờ trơn trượt như tráng mỡ.

Sau hơn 1 giờ đồng hồ đánh vật với chính mình, cuối cùng chúng tôi cũng có mặt ở điểm trường Lũng Giang. Khi chúng tôi đến nơi thì các em học sinh vẫn chưa đủ mặt dù chúng tôi đã làm muộn giờ lên lớp của thầy Khiêm đến hơn nửa tiếng. Chờ hơn 15 phút nữa, thầy Khiêm lo lắng như ngồi trên đống lửa nhưng vẫn phải lên lớp để giảng bài cho các em học sinh có mặt. Điểm trường Lũng Giang có 18 học sinh được chia đều ra 2 lớp ghép, năm nay trình độ lớp 4 không có học sinh. Nhìn những em học sinh, cổ đeo khăn quàng đỏ, ngồi khoanh tay chăm chú nghe như nuốt lấy từng lời thầy giáo giảng, chúng tôi mới hiểu vì sao các thầy cô giáo như thầy Khiêm có thể nuôi dưỡng được ngọn lửa nghề trong điều kiện khắc nghiệt như vậy hơn chục năm qua. Dù những lớp học chỉ được dựng lên từ tranh, tre, nứa, lá nhưng tình thầy trò lúc nào cũng đầy ăm ắp nơi điểm trường heo hút này.

Các em học sinh ở 3 khu vực Khao Quang, Lũng Giang, Lũng Trúc khi về học ở điểm trường mỗi ngày đều phải mang theo một chai nước uống và một gói cơm nắm để ăn trưa. Thầy Triệu Ngọc Khiêm cho biết: “Nước thì các em đổ vào bình lọc nước của điểm trường để uống chung. Cơm nắm của các em chủ yếu là cơm độn ngô ăn với muối. Nhà em nào khá giả hơn thì có con cá khô mặn chát hoặc chút thịt lợn bèo nhèo. Mấy giáo viên chúng tôi buổi trưa thổi cơm ăn tại điểm trường thấy các em ăn uống khổ quá nhiều lúc cũng san sẻ cho các em chút rau, chút thịt. Ngày nào cũng đi rà rã hơn chục cây số đường núi như thế mà không ăn uống đủ chất thì sức đâu mà học được cơ chứ! Tuy nghèo thế nhưng các em yêu quý thầy cô và lớp học lắm. Có em trên đường đến trường bắt được con chuột nặng đến gần 1 cân không đem về nhà mà làm thịt ngay ở bờ suối, mang biếu các thầy cô để cải thiện thêm. Tấm lòng và sự hiếu học của các em như thế thì những người làm nghề dạy học như chúng tôi từ bỏ các em sao được”.

 

Bốn chị em Phùng Thị Ngân nhìn theo những người khách lạ. Ảnh: TG

Người đàn bà tâm thần và 5 đứa trẻ

Không yên tâm về những học sinh ở nơi cách điểm trường xa nhất, thầy giáo Triệu Ngọc Khiêm tức tốc lên đường ngay sau khi buổi học sáng vừa kết thúc. Theo chân anh Khiêm, chúng tôi tìm đến gia đình em Phùng Thị Ngân - học sinh lớp 5 điểm trường Lũng Giang, trường Tiểu học Năng Khả. Khi chúng tôi gọi cửa thì cô bé Ngân nhanh như con sóc đã lẩn ngay ra sau vườn trốn những người khách lạ. Trước cửa chỉ còn lại 3 đứa trẻ lấm lem bùn đất đang giương những đôi mắt ngơ ngác nhìn chúng tôi. Phía trong nhà, một người đàn bà đang cười nói ngây dại một mình bên cạnh bếp lửa. Theo sự giới thiệu của thầy Khiêm thì đó là mẹ của Ngân, bị tâm thần đã mấy năm nay. Đây là một trong số ít lần thầy Khiêm dám bước vào nhà Ngân khi bố của em không có nhà vì sợ sự bất bình thường của người đàn bà đáng thương này. Hôm nay mẹ Ngân khá tỉnh táo khi nhận ra thầy giáo của con mình và biết chào hỏi những người khách đến thăm nhà.

Ngân có 5 anh chị em, ngoài mẹ bị tâm thần thì bố Ngân cũng bị bệnh. May mắn là cả 5 chị em Ngân sinh ra đều bình thường. Dù đói ăn, khát uống và vất vả từ khi sinh ra nhưng cả 5 đứa trẻ đều bụ bẫm, khỏe mạnh như những thân cây hoang dại giữa đại ngàn.

Sau nhiều lần thầy giáo gọi, cô bé Ngân có khuôn mặt hiền lành, xinh xắn mới rụt rè bước vào nhà. Ngân cho biết đêm qua mưa lớn, đường sạt lở và trơn quá nên cô bé không thể đi học được. Thêm vào đó, nhà hết gạo, chỉ còn có mấy củ sắn dành cho mẹ và các em nên Ngân chẳng có gì để mang theo xuống lớp. Một ngày bình thường của Ngân bắt đầu từ 5h sáng. Ngủ dậy, Ngân nấu cơm ăn, nắm cơm để mang theo, rửa bát, quét nhà rồi đi học. Từ nhà Ngân xuống điểm trường Lũng Giang, cô bé đi hết gần 2 giờ đồng hồ. Chiều tối tan học, Ngân lại đi ngay về nhà để kịp nấu cơm cho bố mẹ và các em ăn. Dù vất vả như thế nhưng cô bé này chưa bao giờ tự tiện nghỉ học nếu như không phải vì những lý do bất khả kháng như ngày hôm nay.

Ngoài gia đình em Phùng Thị Ngân, chúng tôi còn ghé thăm gia đình 2 anh em cậu bé hiếu học Đặng Đăng Chí. Vì bố mẹ đều là nông dân, hoàn cảnh kinh tế rất khó khăn nên sau khi tốt nghiệp cấp I, Chí đã quyết định nghỉ học và hàng ngày đưa đón em Đặng Văn Kiên đi học lớp 2 ở điểm trường Lũng Giang. Những ngày mưa gió, đường trơn, đất lở, Chí vẫn kiên trì cõng em qua những đoạn dốc nguy hiểm, lội qua những con suối dữ để đến trường. Nhờ công của anh trai mà Đặng Văn Kiên chưa phải nghỉ một buổi học nào trong cả năm học trước. Sang năm học 2009 này, được sự hỗ trợ của địa phương, bố mẹ Chí đã có điều kiện cho em vào học lớp 6 tại trường nội trú huyện.

Trên đường từ Khao Quang trở lại điểm trường Lũng Giang, chúng tôi còn gặp một đôi vợ chồng câm đang đi gùi gạo từ thị trấn về để nuôi một đứa con trai cũng đang theo học lớp 2 ở điểm trường Lũng Giang. Nhìn những bước chân trần bấm vào con đường đất trơn hằn vết, tôi biết 2 con người khuyết tật ấy cũng như bao người dân Khao Quang khác đang nỗ lực kiếm sống từng ngày để thắp sáng tương lai những đứa con của họ bằng những con chữ mà họ cả đời khao khát.

 

Nguyễn Chiến