Những “ngọn đèn” trước gió

Chúng tôi tìm đến nhà ông Hoàng Chuẩn và bà Trần Thị Năm, cùng 77 tuổi, ở thôn 9, xã Cổ Đạm, Nghi Xuân, Hà Tĩnh những ngày đầu năm mới. Đập vào mắt là một mái nhà lụp xụp, lợp bằng ngói xi măng. Khi thấy người lạ đến, một chị hàng xóm nói vọng sang: “Ông ấy đi đánh cá, còn bà bị “nặng tai”, chú vào nhà mà gọi”.

Bước vào nhà, bà Năm ý tứ mời khách ngồi ở chiếc chõng tre, vừa là chỗ tiếp khách của gia đình, vừa là nơi ngả lưng của ông mỗi khi đi làm về. Bà nói câu được câu mất vì tai nghe không rõ, mắt thì gần như không nhìn thấy gì. Bên góc bếp cuối nhà, 2 cô con gái tật nguyền ngồi thu lu, bất động. Căn nhà thấp nhỏ, thiếu ánh sáng trông càng cô quạnh và ảm đạm. Ngồi nói chuyện với bà Năm được ít phút thì ông Chuẩn đi biển về, tay xách một túi cá, ông khoe đầu năm ra biển “mở hàng” được khá nhiều lộc trời.

Nói chuyện với chúng tôi, giọng ông Chuẩn lúc trầm lúc bổng, nghe rắn rỏi, nhưng mỗi câu chuyện đời khổ đau, dằn vặt lại ứa ra buồn như vô tận.

 

Ông bà Chuẩn mong sống thật lâu để nuôi các con. (Ảnh Hoàng Vững)

Ông kể, thời thanh niên, cùng với nhiều người khác trong làng, ông tình nguyện đi bộ đội, tham gia chiến đấu tại chiến trường B. Xuất ngũ, ông về quê, lập gia đình với bà Năm. Được một thời gian, ông lại xung phong đi dân công hoả tuyến ở chiến trường Lào. Năm 1960, bà Năm sinh cho ông một lúc 2 người con, một trai, một gái. Ông bà đặt tên cho cặp song sinh này là Hoàng Tân và Hoàng Thị Sửu.

 

Nhưng niềm vui chơi được lâu, thì nỗi đau thương bắt đầu đổ ụp xuống gia đình. Ông Chuẩn kể lẫn trong tiếng thở dài: “Khi thằng Tân sinh ra, ai cũng bảo giống bố chắc lớn lên đẹp trai lắm. Nhưng một tháng sau chân nó cứ teo tóp, rồi dần dần hai đầu gối lúc nào cũng co lên chực như áp vào mặt. Người nó lúc nào cũng cuộn tròn như nằm trong trứng, áo quần chẳng khi nào mặc được. Lớn lên, suốt ngày nó chỉ biết ngồi một chỗ”. Niềm hy vọng ông bà đặt vào cô con gái song sinh còn lại rồi cũng chỉ là nỗi thất vọng khôn cùng. Chị Sửu càng lớn lên thì chứng bại não càng thể hiện rõ, người lúc nào cũng ngơ ngơ ngẩn ngẩn, gần như ngày nào cũng nổi cơn điên.

Bà Năm ngồi bên cạnh, dù câu chuyện nghe câu được câu mất, nhưng nước mắt bà cứ chảy dài trên gò má nhăn nheo khi nhắc đến cô con gái bất hạnh của mình. Bà kể: “Mấy năm trước tóc nó dài lắm, nhưng mỗi khi lên cơn nó cứ nắm lấy tóc để giật, tôi đành cắt ngắn đi. Giờ thì người nó gầy như que củi, vừa bị điên, lại bị câm nữa chẳng thể làm được gì. Đến bữa ăn, tôi xúc cơm và thức ăn cho con vào chung một cái bát to. Con Sửu không bưng bát, cầm đũa được mà chỉ biết lấy tay bốc thôi. Mấy năm trước mỗi bữa ăn tôi hay đút cho nó, nhưng chưa được một thìa thì nó lại trố mắt nhìn rồi chạy đi chỗ khác. Giờ đây gia đình tôi đành để cho nó tự túc một mình”.

Thấy hai đứa con sinh ra có “vấn đề” ông bà ngẩng mặt cầu trời để cho những đứa con sau được lành lặn, nhưng trời cao nào có thấu. Hai đứa con sau là Hoàng Mạo (SN 1963) và Hoàng Thị Chín (SN 1978) sinh ra đều tàn tật, điên dại, cũng giống như triệu chứng của anh chị mình. May mắn chỉ có Chín trí não bình thường nhưng một tay bị khoèo, chân bị thọt, cũng chẳng làm được gì to tát.

Trước đây, ông bà đã nhận rất nhiều đất của hợp tác xã để cấy lúa, trồng khoai kiếm tiền nuôi con. Nhưng làm được bao nhiêu cũng không đủ nuôi mấy miệng ăn, chưa nói đến chuyện tiền thuốc thang cho con. Cái nghèo đói cứ thế bám  riết lấy gia đình ông bà.

Nhưng cơ cực hơn, những ngày trái gió trở trời, mấy đứa con lại nổi cơn điên hay bị các cơn đau hành hạ. Cách đây 4 năm, hai anh con trai là Tân và Mạo lần lượt qua đời.  “Chúng ra đi mà không hề có một bữa cơm cho đàng hoàng, một mảnh vải che thân, tôi thương lắm. Trời cho chúng đi sớm cũng đỡ khổ chú ạ! Nhìn hai đứa con mình đứt ruột đẻ ra mà chỉ ngồi một chỗ tôi đau lắm”, bà Năm mếu máo nói.

Mấy năm gần đây, mắt bà gần như không nhìn thấy gì. Ông Chuẩn thì đau ốm triền miên nên công việc đồng áng không làm thường xuyên được. Giờ ông bà chỉ trông chờ vào những luống rau trong vườn để mưu sinh, nuôi 2 đứa con tàn tật còn lại. Ông bà cho biết, chị Sửu vừa được Nhà nước trợ cấp một tháng hơn trăm nghìn đồng, khoản tiền này cũng đỡ đi một phần khó khăn cho gia đình.

 
Ông Nguyễn Hải Đường, Chi hội trưởng Hội Người cao tuổi thôn 9 cho biết: “Ông Chuẩn rất  có ý chí và chịu khó làm ăn. Chúng tôi biết ông có thời gian đi chiến trường B, có thể đã bị nhiễm chất độc da cam nên các con mới tàn tật, điên dại như thế. Nhờ sự giúp đỡ của nhiều người, ông Chuẩn đã làm hồ sơ đề nghị công nhận là nạn nhân chất độc da cam để được nhận trợ cấp của Nhà nước. Tuy nhiên, người nhận hồ sơ của ông ở xã lúc đó lại bị bắt, nên đến bây giờ vẫn chưa được làm các thủ tục xét duyệt”.

 

Theo Hoàng Vững