Những quả cầu đá bí ẩn ở Costa Rica

Thứ tư, 08:35 31/03/2010 | Bốn phương

GiadinhNet - Những khối đá tròn khổng lồ có tuổi thọ lâu đời nằm rải rác ở Costa Rica lại vừa được một số hãng thông tấn quốc tế "hơi" dậy, khiến dư luận quan tâm.

Chúng là gì? Thông điệp từ ngoài Trái đất hay bản đồ thiên hà? Chưa có một kết luận nào đáng tin cậy. Và dĩ nhiên, người dân Costa Rica vẫn rất đỗi tự hào về những quả cầu đá mà họ gọi là Las Bolas, dù chẳng biết tại sao chúng lại tồn tại.

Những khối đá hình tròn, khô cứng, lạnh lẽo này - chỉ như một tác phẩm nghệ thuật đơn sơ nhất của thời hiện đại - đã mang lại cho thủ đô San Jose vẻ êm đềm, trầm lắng rất riêng, bên cạnh sự ồn ào gai góc vốn có.

Cuối những năm 1930, một công ty kinh doanh hoa quả trong nước bắt đầu dọn dẹp khu vực rừng trồng chuối của họ. Các công nhân vấp phải nhiều khối đá được chạm khắc khá đặc biệt. Họ mang lên xe tải và chở đi. Kể từ đó, chúng có mặt khắp nơi, ở công viên, nhà thờ, thậm chí trong nhà riêng. Đến năm 1980, chính phủ bắt đầu cứng rắn hơn và quyết định đưa những quả cầu đá này vào diện “tài sản nhà nước”. Thế là, chúng dần dần lại được về với vị trí cũ, ở miền nam Costa Rica.

Bí mật về những quả cầu này vẫn chưa được giải đáp. (Ảnh: BBC)

Sự biến mất của một nền văn minh cực thịnh?

Được các nhà khảo cổ tìm ra vào cuối thế kỷ 19, viên đá đầu tiên có tuổi thọ từ 1.000 đến 1.500 năm tuổi. Nhiều khối đá “lớn tuổi” nhất được xác định xuất hiện từ năm 600 sau Công nguyên.

Cho đến nay, khoảng hơn 300 quả cầu đá với đủ các kích cỡ - bé như quả bowling hay to như tảng đá 15 tấn – đã được phát hiện. Đa số có từ trước thời kỳ người Tây Ban Nha đặt chân lên châu Mỹ. Nhiều giả thuyết đã được đặt ra: Liệu những quả cầu đá này là phương thức giao tiếp với kẻ thù, người ngoài hành tinh? Hay người xưa đã dùng nó để vẽ lên dải thiên hà với mỗi khối cầu tượng trưng cho một hành tinh? Hoặc là dấu tích từ lục địa Atlantis? Dù mục đích làm ra chúng là gì thì người ta đều tin rằng, chúng là phần còn lại của một nền văn minh đã biến mất trên thế giới. Những khối đá tròn, đều, chạm khắc khá kỳ lạ, như thể được chế tác bằng... cưa máy vậy, nhưng thực chất lại do bàn tay kỳ công và khéo léo của người xưa.

Francisco Corrales - nhà khảo cổ học người Costa Rica đã dành 25 năm tìm kiếm, đào bới, nghiên cứu quanh khu vực các quả cầu đá, cho biết, chính những tác phẩm cổ kính này sẽ hé lộ một bí mật về nguồn gốc và văn hóa người bản xứ. Theo ông này, không giống các quốc gia láng giềng ở khu vực Trung Mỹ, người Costa Rica hoàn toàn mù tịt về xuất xứ của mình, thế nên những khối cầu đá giúp họ sẽ mở toang cánh cửa nhìn về quá khứ.

Corrales cho biết, những quan điểm cho rằng tổ tiên của người Costa Rica không có nhiều thành tựu như phần còn lại của nền văn minh Mesoamerica (khu vực từ trung tâm Mexico tới Honduras và Nicaragua), Maya và các nền văn minh khác sẽ hoàn toàn bị đảo lộn bởi những khối đá bí ẩn này. Nhà khảo cổ người bản xứ tin rằng, chúng được tạo ra trong giai đoạn năm 400 sau CN – 1500 sau CN. Thậm chí, tác giả tạo nên những quả cầu đã này cũng chính là những người làm nên các tác phẩm đang được trưng bày ở bảo tàng quốc gia tại San Jose. Và giống như nhiều người khác ở châu Mỹ, những nghệ nhân này đã chết hết sau cuộc xâm lược của Tây Ban Nha cuối thế kỷ 15 đầu thế kỷ 16.

Chúng có đường kính từ vài centimet đến vài mét.

Bí mật vẫn... trơ như đá

Các nhà khoa học, chuyên gia khảo cổ, địa chất đã dày công nghiên cứu suốt từ khi những khối cầu đá khổng lồ này được tìm thấy đến nay, họ cũng cố tìm ra những manh mối liên quan tới khả năng liên hệ của người xưa với mặt trời, các vì sao, thiên đường... Tuy nhiên, mọi giả thuyết mang tính tâm linh thì vẫn luôn gây ra nhiều tranh cãi và chưa thể đi đến một kết luận rõ ràng.

Nhà khảo cổ Francisco Corrales thì bác bỏ quan điểm cho rằng những quả cầu đá có xuất xứ từ lục địa Atlantis. Ông cho rằng những suy nghĩ hoang đường đó thậm chí còn mang tính phân biệt chủng tộc, vì đã nghi ngờ khả năng sáng tạo của người Costa Rica cổ.

70 năm sau khi hàng loạt tác phẩm độc đáo này được tìm thấy ở khu vực biên giới giáp Panama, Costa Rica đang hi vọng vùng này sẽ được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Đầu tháng 3 này, một nhóm các chuyên gia quốc tế cho biết đang xem xét khả năng đưa tập hợp các quả cầu đá ở Costa Rica vào cùng danh sách với Kim tự tháp Ai Cập hay đền Taj Mahal.

Nhiều dự án phát triển hiện đang đe dọa nỗ lực “hồi hương” những quả cầu đá kia. Nếu buộc phải xây dựng sân bay, nhà máy điện, thì chính phủ sẽ phải đưa chúng về bảo tàng quốc gia để lưu giữ. Do đó, sẽ thật khó được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới.

Việt Nguyễn (Theo BBC/GlobalPost)

hoaianh