Những tấm ảnh cũ
Khi biết tin tôi chuẩn bị ly hôn, chị bạn gửi qua email cho tôi một tấm ảnh đen trắng với lời chú thích: “Thời của chúng tôi, cái gì hư người ta sẽ sửa chứ không vứt nó đi!”.
Trong ảnh, hai nhân vật có gương mặt hằn sâu vết thời gian nhưng có vẻ vô cùng an nhiên, hạnh phúc. Cụ bà ngả mái đầu pha sương vào bờ vai bạn đời, còn bờ môi, đầu mũi cụ ông thì đang cọ vào tóc bà đầy âu yếm. Hình ảnh này từng gây xúc động mạnh và lan truyền trên internet như thông điệp kêu gọi gìn giữ hôn nhân...
Chị bạn trách tôi chưa chi đã muốn vứt đi cuộc sống chung bảy năm nhưng chị không biết, trong ví người chồng sắp trở thành cũ của tôi cũng có một tấm ảnh trắng đen tương tự như thế: ảnh ba mẹ anh thuở còn mặn nồng. Họ tựa sát vào nhau, mỉm cười nhìn ống kính...
Trên tường nhà ông bà nội tôi còn có một tấm ảnh cũ, trong ảnh là ông bà áo dài khăn đóng ngồi bên nhau chờ cháu con chúc thọ ngày Tết... Nhìn họ cũng đầy mãn nguyện.
Các cụ đã sống với nhau ra sao và sửa chữa hỏng hóc thế nào để có những tấm ảnh cho đời sau chiêm ngưỡng như vậy?
Má chồng tôi gá nghĩa cùng một người đàn ông đã qua một lần đò, có ba đứa con riêng. Bà sinh cho ông thêm mấy người con nữa và suốt mấy mươi năm ròng làm vợ ông, vài bận bà cũng đi đánh ghen, mấy lần nuốt nước mắt vào trong nghe từng đứa con riêng của ông gọi bà là “má lớn”. Từ ngày về làm dâu, tôi thấy má không ngơi tay, vừa trông quầy hàng gia đình, vừa việc nhà, vừa lo bầy cháu lít nhít phụ con gái, con dâu... Ông bà riêng giường từ lâu. Đêm đêm, nhiều khi bà ho sù sụ còn ông ở giường bên đằng hắng ra điều khó chịu vì mất ngủ. Có những đêm giường ông trống người chỉ còn hơi. Nhưng, mắt má vẫn lóe lên ánh nhìn vui vẻ, trong veo như trẻ thơ được quà mỗi khi được ba chở đi khám bệnh, mua cho chai dầu gió... Mấy năm nay hình như hờn ghen, cãi vã, xô xát đã lui vào quá khứ khi ông không còn vắng nhà qua đêm. Hai tiếng “vứt bỏ” có lẽ chẳng tồn tại trong từ điển của bà. Còn ba từng bảo với tôi, má luôn là người vợ chính thức duy nhất mà ông không bao giờ từ bỏ...
Ông nội thì trở lại chiếu bạc ngay sau lễ tân hôn và chỉ trở về nhà mỗi lúc hết tiền. Mười năm cuối đời, một trận tai biến khiến chân ông không thể ra cửa theo ý muốn, tay chẳng còn nhấc lên cầm nổi lá bài và tiếng nói cũng không thể phát ra từ cái lưỡi cứng đơ. Bất động trên giường, sinh hoạt cá nhân ông đành nhờ vợ con. Tối tối, bà nắm lấy bàn tay chồng mềm nhũn mà đay nghiến: “Cái tay này là quả báo, là trời phạt ông... “.