Nợ đọng hướng dẫn thi hành

Ngay trong ngày làm việc đầu tiên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã bàn thảo một nhóm nội dung quan trọng là kết quả giám sát về việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, Tòa án ND tối cao và Viện KSND tối cao...

 

 

Nghị quyết về giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) được Ủy ban Thường vụ Quốc hội (TVQH) đưa ra từ năm 2005 và tiến hành thực hiện ngay sau đó. Ngày 19/3, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội đã có nghị quyết lập ra Đoàn giám sát quá trình này. Các cơ quan nằm trong diện giám sát sau đó cũng đã có báo cáo về quá trình ban hành văn bản QPPL của mình.

 

Theo Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, trên thực tế, ngay các hướng dẫn thực hiện các văn bản QPPL vẫn còn tình trạng chậm ban hành và nợ đọng văn bản quy định chi tiết. Ví dụ, tại Chính phủ, tính đến 15/6 còn 28 văn bản quy định chi tiết thi hành 12 luật, 2 pháp lệnh có hiệu lực trước 1/7chưa được ban hành.

 

Ngoài ra còn 21 văn bản quy định chi tiết của 4 luật, 2 pháp lệnh có hiệu lực từ 1/7 cũng chưa được ban hành. Theo thống kê của Đoàn giám sát thì trong 63 luật, 18 pháp lệnh, 1 nghị quyết của Quốc hội đã có hiệu lực thi hành, có 704 nội dung cần quy định chi tiết nhưng mới có 437 nội dung được thực hiện, còn nợ 274 nội dung.

 

Nguyên nhân chủ yếu là do lãnh đạo một số cơ quan được giao nhiệm vụ soạn thảo chưa nhận thức đầy đủ và chưa quan tâm đúng mức đến nhiệm vụ xây dựng văn bản QPPL nên chưa đầu tư thích đáng thời gian, công sức cho việc thực hiện nhiệm vụ này.

 

Còn một tồn tại nữa là công tác thẩm định. Cho dù Bộ Tư pháp được giao chủ trì về thẩm định các văn bản QPPL và thời gian qua đã có nhiều kết quả thẩm định được các cơ quan ban hành văn bản pháp luật tiếp thu, sửa đổi. Nhưng công tác thẩm định nhìn chung còn hạn chế về chất lượng dẫn đến tình trạng không đồng bộ hoặc mâu thuẫn, chồng chéo trong hệ thống pháp luật. Một số bộ, ngành gửi hồ sơ thẩm định chậm khiến cho việc nghiên cứu, thẩm định chỉ mang tính hình thức. Trong khi đó, số lượng dự án luật, văn bản pháp luật tăng nhanh, nội dung đa dạng, có nhiều lĩnh vực mới, chuyên ngành và liên quan trực tiếp đến đời sống, kinh tế-xã hội trong khi đội ngũ làm thẩm định lại thiếu.

 

Việc chậm ban hành Nghị định xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ cũng là một trong những nguyên nhân gia tăng tai nạn, ách tắc giao thông… (Ảnh: CH)

 

 

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Văn Thuận cho rằng, trong những năm qua, việc chuẩn bị và trình các dự án luật, pháp lệnh vẫn trong tình trạng chậm so với tiến độ, kế hoạch đề ra. Theo quy định của Chính phủ, các dự án, dự thảo văn bản QPPL phải được gửi lên Chính phủ chậm nhất 27 ngày trước ngày khai mạc phiên họp Chính phủ, để Văn phòng Chính phủ kiểm tra và thực hiện các thủ tục để báo cáo.

 

Tuy nhiên, các cơ quan chủ trì soạn thảo thường vi phạm quy định này. Có trường hợp trình muộn nên không kịp làm các thủ tục xin ý kiến các thành viên Chính phủ hoặc trình Chính phủ xem xét ngay cả khi chưa có thẩm định của Bộ Tư pháp. Từ khâu dự thảo chậm, nên việc trình Quốc hội cũng không kịp thời.

 

Cụ thể, theo Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2008 của Quốc hội thì Chính phủ có trách nhiệm trình 39/44 dự án luật, pháp lệnh nhưng đã có 9 dự án được rút ra. Năm 2009, dự kiến Chính phủ trình 26/30 dự án luật, pháp lệnh nhưng đến tháng 10/2009, Chính phủ đã phải đề nghị Quốc hội cho hoãn, rút khỏi chương trình 7 dự án. Tính chung, số lượng các dự án luật, pháp lệnh mà Chính phủ trình Quốc hội đạt 75-80% so với kế hoạch.

 

Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cũng đề nghị việc soạn thảo dự án luật, pháp lệnh phải cụ thể, chi tiết để khi được ban hành có thể thực hiện được ngay, hạn chế tối đa việc ban hành nhiều văn bản hướng dẫn thi hành.

 

Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XII dự kiến sẽ được tổ chức từ ngày 20/5 đến 26/6/2010. Tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ tập trung xem xét báo cáo bổ sung của Chính phủ về thực hiện nhiệm vụ KT-XH năm 2009. Tình hình thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2010; các báo cáo khác của cơ quan hữu quan theo quy định của pháp luật.   Kỳ họp này dự kiến sẽ thông qua 12 dự án luật và Nghị quyết về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2011. Trong số này có các luật quan trọng như Luật ngân hàng nhà nước, Luật thuế nhà, đất; Luật thi hành án hình sự... Tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội cũng sẽ thảo luận, cho ý kiến về 12 dự án luật khác.