Nơi cả làng biết lái ôtô

Thôn Thuyền - xã Dĩnh Trì (TP Bắc Giang) trước đây là vùng quê nghèo nhất xã. Thế nhưng khoảng mươi năm nay, làng quê này đã "lột xác" với hàng chục căn biệt thự sang trọng. Hàng trăm nông dân ngày xưa chân đất, giờ biết lái xe hơi. Tất cả nhờ nghề "mổ" ô tô. Người dân trong tỉnh vẫn quen gọi thôn Thuyền là "thôn mổ ô tô" - Nghĩa là chuyên đi thu mua những chiếc ô tô, tàu thủy, máy ủi, cần cẩu, máy xúc... đã bị hỏng, cũ nát về để đập ra lấy phụ tùng, linh kiện còn sử dụng được rồi bán cho các cơ sở trong nước, những thứ không dùng được thì đem bán cho đồng nát làm sản phẩm tái chế.

 

Anh Nguyễn Khắc Toán nhọc nhằn bên đống sắt. Ảnh: TG

Nghề "làm thịt" xe

 

Dù kinh tế thôn Thuyền khá mạnh nhưng điều mà trưởng thôn Nguyễn Khắc Nhuận và không ít người dân ở đây trăn trở là làm sao để môi trường sống được cải thiện. Bởi người dân vẫn hằng ngày phải chịu đựng những mùi khét lẹt từ việc đốt các loại phế liệu bằng cao su. Về lâu dài cần phải có quy hoạch bến bãi cụ thể khi các hộ dân bầy biện đủ mọi thứ phế liệu ra đường làng...

Hỏi đường đến thôn Thuyền không khó bởi ngôi làng nhỏ án ngữ ven thành phố Bắc Giang này nổi bật giữa cánh đồng với hàng chục ngôi biệt thự sang trọng nằm liền kề nhau. Ấn tượng hơn là những bãi tập kết ô tô ngổn ngang như một bãi chiến trường toàn sắt, thép, săm lốp ô tô và phụ tùng các loại.

Vừa bước chân đến đầu thôn chúng tôi đã thấy hàng trăm chiếc ô tô đã đến tuổi "nghỉ hưu", có đủ các thương hiệu như Camry, Huyundai, Mercedes, Toyota, Honda, Mazda và các loại tàu thủy, máy xúc, máy ủi... nằm chềnh ềnh trên bãi . Mỗi chiếc ô tô như vậy có giá vài triệu  đến vài chục triệu đồng tùy theo tình trạng của xe.

Thôn Thuyền trước đây thuộc huyện Lạng Giang, từ năm 2010 được gắn thêm cái mác "thành phố" bởi sáp nhập vào thành phố Bắc Giang. Ở đây như một công trường lớn ngổn ngang với hàng nghìn chiếc xe ô tô đã quá "date" (hết hạn sử dụng) chờ để "làm thịt".

Trưởng thôn Thuyền- anh Nguyễn Khắc Nhuận hào hứng kể về lịch sử hơn 20 năm của làng nghề. Anh bảo: "Làng Thuyền 20 năm về trước nghèo xơ xác, chủ yếu làm nông nghiệp, năm nào cũng bị mất mùa vì ngập lụt thế mới có biệt hiệu là làng "đồng tõm". Người dân lam lũ cả năm mà vẫn không đủ cái ăn, cái mặc nên cứ hết mùa vụ là mọi người rủ nhau đi buôn đồng nát để kiếm tiền mua gạo.

 

Lúc đó chưa có xe máy, chúng tôi phải đi xe đạp xuống tận Hải Dương, Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Nội, ngược lên Lạng Sơn, Thái Nguyên, có khi sang cả Trung Quốc để thu mua phế liệu. May mà gần chục năm nay cái nghề tưởng chừng như ở "đáy" của xã hội này bỗng dưng lại gặp thời. Nhiều gia đình đã "phất" lên nhanh chóng như diều gặp gió".

Đặc biệt, từ năm 2000 trở lại đây, dân làng Thuyền không còn phải kẽo kẹt trên những chiếc xe đạp cũ kĩ đi về các tỉnh để mua phế liệu mà đã thành lập hẳn những công ty riêng của gia đình, thuê nhân công làm việc. Nhiều công ty đã kí kết những hợp đồng kinh tế trị giá vài chục tỷ đồng, quá nửa số hộ trong làng đã xây dựng nhà cao tầng, nhiều hộ đã sắm xe hơi "xịn".

 

Nghề “mổ xe” lắm gian lao.

Công nghệ "mổ xe"

 

"Làm nghề nào thì phải theo nghiệp đó. Đã theo cái nghề này mà không biết lái ô tô thì thì rất bất tiện bởi có khi chúng tôi mua được một con xe vẫn còn chạy được thì phải tự mình cầm lái từ nơi mua về bãi".

Ông trưởng thôn còn khoe với chúng tôi: Đã 10 năm nay thôn Thuyền không còn hộ nghèo, hộ khá và giàu chiếm 80%, có thể gọi là "thôn tỷ phú" bởi số hộ có tiền tỉ khá đông và đặc biệt ở thôn Thuyền từ già đến trẻ có tới cả trăm người biết lái ô tô.

Cũng dễ hiểu thôi bởi "Làm nghề nào thì phải theo nghiệp đó. Đã theo cái nghề này mà không biết lái ô tô thì thì rất bất tiện bởi có khi chúng tôi mua được một con xe vẫn còn chạy được thì phải tự mình cầm lái từ nơi mua về bãi"- trưởng thôn Nhuận bộc bạch.

Thôn Thuyền có hơn 300 hộ dân, trong số đó gần 100 hộ làm nghề "mổ" ô tô. Đặc biệt, thôn có tới 15 công ty tư nhân chuyên làm nghề này, giải quyết việc làm cho gần 400 công nhân. Các "giám đốc" công ty vốn là những nông dân chân lấm tay bùn và đã từng kinh qua nghề buôn đồng nát. Thế mà hiện nay người làng Thuyền không còn phải lang thang đi khắp đây đó để nhặt nhạnh từng mảnh đồng nát. Những ông chủ “mổ xe” của làng giờ đây đã có thể đàng hoàng ngồi trên những chiếc xe hơi sang trọng đến các hội trường của các tỉnh để đấu giá thanh lý tài sản ô tô cũ nát.

Anh Nguyễn Khắc Cường, giám đốc một doanh nghiệp "mổ xe" ở đây cho biết: Để đấu giá thành công một "vụ" đâu phải đơn giản, ngoài có tiền thì cũng cần có "nghệ thuật" nghĩa là mình phải "nhanh chân, nhanh tay và cả... nhanh nhạy", cũng cần phải quan hệ xã giao để nắm bắt thông tin thì mới có thể "đánh" thắng.

 

Đơn cử như hai năm trước tại kho Đầm, tỉnh Hải Dương thanh lý một lô hàng ô tô cũ rất lớn với tổng trị giá gần một trăm tỷ đồng. Nhận thấy giá trị lợi nhuận cao nên mấy hộ trong thôn Thuyền chúng tôi đã liên kết chung nhau vốn để "đấu" và thắng, lần đó cả cánh "đấu" từ Hà Nội, Vĩnh Phúc, Hải Dương, Hải Phòng đều thấy nể chúng tôi". Bây giờ chỉ cần nghe ở đâu có máy móc, xe cũ cần thanh lý, các đại gia làng Thuyền sẵn sàng tìm đến mua ngay.

 

Cạnh những ngôi nhà cao tầng là đống máy móc ngổn ngang.

Gian nan nghề "mổ"

Nhờ có nghề "mổ xe" làng Thuyền không ai thất nghiệp. Nhiều thanh niên học xong phổ thông đã kế nghiệp gia đình hoặc đi làm thuê cho các xưởng phá  máy. Thu nhập trung bình của một công nhân phá máy từ 3 đến 4 triệu đồng/tháng. Phụ nữ dù chân yếu tay mềm nhưng mỗi tháng cũng kiếm được đôi, ba triệu đồng.

Tuy nhiên theo lời kể của những công nhân tại đây thì nghề "mổ" cũng rất nhọc nhằn. Toàn thân vẫn còn lấm lem dầu mỡ, anh Nguyễn Khắc Toán, 23 tuổi, công nhân tại đây kể: Sau khi tốt nghiệp khoa hàn xì tại một trường trung cấp kỹ thuật em xin về đây làm việc trong xưởng của chú ruột, công việc khá gian lao bởi lúc nào quần áo, chân tay cũng đen như hòn than. Môi trường làm việc lại khá độc hại, bị sứt mẻ chân tay là chuyện thường. Mùa đông còn đỡ chứ mùa hè thì ai nhìn thấy cũng muốn tránh xa!

 

Chiếc máy lu vừa được mua.

 

Hơn nữa trong các máy móc cũ thường sót lại một lượng dầu máy hay mỡ bên trong, khi đưa cần hàn vào cắt lốc máy, chân máy, dầu mỡ ấy cháy, xộc thẳng vào mặt, hay các thiết bị có sơn phủ hoặc nhựa cũng bị cháy gây ra cảm giác rất khó chịu. Người mới làm thường buồn nôn, chóng mặt nhưng làm mãi cũng thành quen. Biết là độc hại là thế nhưng công lao động cao, được chủ lo ăn và có việc đều, mỗi tháng kiếm được vài triệu nên ai cũng muốn bám trụ".

Để phá một chiếc ô tô cần rất nhiều công cụ trợ lực, như máy cắt, búa, máy khoan, khí gas và oxy... Trung bình mỗi tháng với 5 người có thể phá được từ 7 đến 10 chiếc ô tô, khi mổ xong thì phân loại sản phẩm theo từng phụ tùng, cái nào còn dùng được thì để bán riêng với giá cao hơn khoảng 15 nghìn đồng/1kg, còn lại những đồ hỏng hóc đem bán đồng nát được khoảng 9 nghìn/kg.

 

Kim Sa