“Nổi loạn” để thể hiện
GiadinhNet - Một loạt các vụ đánh ghen, đánh nhau trong một bộ phận giới trẻ gần đây được các cơ quan báo chí đề cập đã gây bức xúc trong dư luận xã hội.
Điều đáng lo ngại là khi làm những hành vi càn quấy, vi phạm pháp luật ấy, các đối tượng này thường thực hiện trong sự cổ vũ hoặc hỗ trợ của cả một nhóm bạn. "Tâm lý bầy đàn", a dua càn quấy theo kiểu "hội đồng" trong giới trẻ đang thực sự đáng báo động! Phóng viên Báo GĐ&XH Cuối tuần đã có cuộc trao đổi với TS. Xã hội học Trịnh Hòa Bình về hiện tượng này.
 |
|
Giới trẻ có xu hướng tụ tập thành nhóm với nhau. Ảnh: TL |
Sự buông lơi coi trọng đồng tiền = càn quấy bầy đàn!
|
Tâm lý chơi trội giải thích cho việc giới trẻ thích lập hội, lập nhóm riêng mà trong đó có bầu cả "đại ca" cầm đầu. Nhưng vấn đề là hiện nay số vụ việc càn quấy, vi phạm pháp luật của giới trẻ diễn ra với tần suất ngày càng tăng nên đó là vấn đề đáng báo động... |
Một loạt các vụ lột áo đánh ghen tập thể trong học sinh THPT, các vụ đánh nhau cũng... tập thể xảy ra với tần suất ngày càng nhiều. Là một nhà xã hội học, ông nhìn nhận hiện tượng này ra sao?
- Xung quanh hiện tượng trẻ vị thành niên, trẻ thành niên càn quấy, đánh nhau theo băng nhóm, theo tập thể nhóm bạn không phải bây giờ mới có mà ngay cả thời bao cấp cũng đã xuất hiện. Tuổi trẻ bao giờ cũng có sự quấy khích để "gây sự chú ý"!
Tâm lý chơi trội này giải thích cho việc giới trẻ thích lập hội, lập nhóm riêng mà trong đó có bầu cả "đại ca" cầm đầu. Nhưng vấn đề là hiện nay số vụ việc càn quấy, vi phạm pháp luật của giới trẻ diễn ra ngày càng tăng nên đó là vấn đề đáng báo động...
Nguyên nhân nào khiến hiện tượng này ngày càng tăng trong khi xã hội ngày càng tiên tiến, lớp trẻ cũng được học hành đầy đủ hơn trước?
- Nguyên nhân của hiện tượng này có yếu tố xã hội. Ngày nay lớp trẻ được tiếp xúc nhiều hơn với những thứ thuộc về thế giới hiện đại, với nhiều công nghệ mới. Sự biến đổi ngày càng gia tăng do xã hội chuyển mình từ kinh tế bao cấp sang kinh tế thị trường, bức tranh xã hội vì thế cũng muôn màu sắc với vô số những vấn đề mới nảy sinh. Thêm nữa, việc giáo dục gia đình trong thời gian qua có quá nhiều bất cập. Đặc biệt là sự chuyển biến từ nền đạo đức cổ xưa sang coi trọng, khẳng định tính cá nhân. Yếu tố kinh tế cũng đóng vai trò quan trọng. Nhiều bậc phụ huynh mải mê với công việc và kiếm tiền nên không còn thời gian cho con cái. Vì vậy, miếng đất tự do cho sự thiếu kiểm soát ngày càng rộng hơn với lớp trẻ.
Những thiết chế liên quan đến vấn đề này còn mang nặng tính giáo điều. Nhiều kiến thức mà lớp trẻ tiếp thu còn cao xa, không thực tế. Các em không được giáo dục theo phương cách tự nhiên, dễ hiểu nhất. Lớp trẻ bị vây quanh bởi môi trường nặng về kinh tế mà không được sống trong bầu không khí học tập mê say như trước kia.
Nói như vậy thì lỗi là do kinh tế phát triển sao, thưa ông?
- Không phải là tôi bài xích xu hướng đổi mới. Nhưng hiện chúng ta đổi mới theo hướng kinh tế quá nhiều. Không ít phụ huynh quá coi trọng việc kiếm tiền để đáp ứng nhu cầu vật chất mà quên mất nhu cầu tinh thần của con cái. Họ dành thời gian rất ít cho việc quan tâm, dạy dỗ con cái.
Sự buông lơi cộng với việc ta cứ duy trì mãi những giáo điều xưa cũ; lại thiếu phương pháp hỗ trợ từ các nhóm xã hội khiến tình trạng bầy đàn "rủ nhau nổi loạn" trong giới trẻ càng tăng.
 |
|
Rủ nhau tập tành hút thuốc - “mốt” rất dễ lây lan trong giới trẻ. Tranh: minh họa |
"Củ cà rốt phải đi kèm với cây gậy"…
Lê Văn Luyện, từ một sát nhân máu lạnh bỗng chốc được một bộ phận giới trẻ "hô biến" thành "anh hùng" Lê Văn Luyện trên cộng đồng mạng dường như là biểu hiện đỉnh cao của sự lệch lạc trong giới trẻ. Ông bình luận gì về hiện tượng này?
- Cá nhân tôi thấy: Ở đây, giá trị thật đang bị thách thức bởi nhận thức lệch lạc của giới trẻ. Một số bạn trẻ mất phương hướng nên dễ dàng học theo những người nổi tiếng hay những người có tiếng vang - dù xấu. Điển hình là vụ Lê Văn Luyện thảm sát cả gia đình chủ tiệm vàng Ngọc Bích ở Bắc Giang được "tung hô" trên mạng. Đó là do giới trẻ thiếu trò quá nên từ một sự việc đáng lẽ ra phải ghê tởm bỗng chuyển thành trò gây cười, khoái chí, rồi dẫn đến những hình ảnh đầy lố lăng trên mạng.
Lớp trẻ thường học theo người nổi tiếng trong khi có những người nổi tiếng lại ăn mặc ngày càng phản cảm như ca sĩ Minh Hằng mặc quần ren trong suốt lên sân khấu trong đêm nhạc từ thiện, Kiều Như mặc bộ váy trong suốt trong cuộc họp báo... Nhưng pháp luật dường như "làm ngơ" với hiện tượng đáng lên án này?
- Sự việc của Minh Hằng thì cô ấy đã chấp nhận coi đó là một tai nạn. Mà tai nạn thì phải trả giá là chuyện bình thường. Chỉ đó điều, cách xử lý của nhà quản lý còn "hữu khuynh", hay nói cách khác là còn ủy mị. Các nhà quản lý lẽ ra phải "chơi rắn". Quy định đã đặt ra thì phải thực hiện chứ không phải đặt ra rồi để đó.
Có nghĩa cần phải xử phạt thật nặng những hình tượng xấu gây ảnh hưởng không tốt đến thuần phong mỹ tục và giới trẻ?
- Xã hội chúng ta quá duy tình. Để giáo dục được những người đó thì "củ cà rốt phải đi kèm với cây gậy". Phải coi trọng cái xử phạt, đánh thẳng vào túi tiền của những người đó một cách mạnh mẽ chứ không chỉ phạt theo dạng "để cho có" thì không thể ngăn chặn được hành vi tái diễn...
Theo ông thì giải pháp nào để hạn chế được "tâm lý bầy đàn" cũng như sự a dua học theo hình tượng xấu trong giới trẻ hiện nay?
- Hiện tượng này không thể tiêu diệt được, nhưng có thể can thiệp. Đó là xã hội phải quan tâm, tiếp cận được với những nhóm đó. Tức là phải có sự vào cuộc rốt ráo của tổ chức đoàn thể như Đoàn Thanh niên, Nhà trường... giúp định hướng cho các bạn trẻ về lối sống, quan điểm sống đúng đắn. Phụ huynh càng không nên buông lơi con cái để lao theo việc kiếm tiền. Bởi, thực chất, sự nghiệp lớn lao nhất của mỗi đời người chính là con cái họ chứ không phải làm "ông nọ, bà kia". Dù có đạt được đến quyền cao chức trọng bao nhiêu mà con cái hỏng thì sự nghiệp đó cũng chỉ là con số không mà thôi.
- Xin cảm ơn ông!
Hiện tượng này không thể tiêu diệt được, nhưng có thể can thiệp. Đó là xã hội phải quan tâm, tiếp cận được với những nhóm đó. Tức là phải có sự vào cuộc rốt ráo của tổ chức đoàn thể như Đoàn Thanh niên, nhà trường... giúp định hướng cho các bạn trẻ về lối sống, quan điểm sống đúng đắn. Cha mẹ càng không nên buông lơi con cái để lao theo việc kiếm tiền. Bởi, thực chất, sự nghiệp lớn lao nhất của mỗi đời người chính là con cái. |
Lã Xưa
(thực hiện)