Nộp phí phá rừng
GiadinhNet - Năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định 05/2008 - NĐ-CP nhằm huy động các nguồn lực, trong đó chủ yếu từ khoản bắt buộc đóng góp của những doanh nghiệp hưởng lợi từ rừng và sử dụng đất từ rừng để làm thủy điện.
Hiểu đúng nghĩa, số tiền này được trích từ lợi nhuận của các doanh nghiệp làm thủy điện, họ hưởng lợi từ rừng thì phải trả lại rừng thông qua phí này. Còn dân ta hiểu một cách ngắn gọn, đó là “phí phá rừng”. Ngẫm ra, làm thủy điện cũng là để phát triển kinh tế, phục vụ dân sinh nhưng doanh nghiệp rõ ràng được hưởng lợi thì việc đóng phí là rất xác đáng. Song sự việc hiện tại lại không phải vậy.
Thực tế là từ khi có Quỹ, việc thu tiền được giao cho ngành điện thông qua tiền điện mà người dân nộp hàng tháng với mức 20 đồng/ kWh.
Như thế, thực chất là khách hàng mua điện-người dân cả nước- phải trả loại phí này, chứ lợi nhuận của doanh nghiệp thủy điện không suy suyển, chẳng phải nộp gì. Mục đích tốt đẹp khi lập quỹ hóa ra lại chẳng được phát huy.
Nhưng nào đã hết, đã không phải nộp, lại được thu, thế mà ngành điện còn tiếp tục lợi dụng. Cụ thể, nguồn quỹ này thu được năm 2011 là 500 tỷ đồng, nhưng ngành điện mới chỉ chi khoảng 5% cho trồng rừng, bảo vệ rừng. Số còn lại, họ xin nợ vì “năm qua làm ăn thua lỗ” và hứa sẽ trả khi được phép tăng giá điện. Từ khi họ xin khất nợ tới nay, giá điện đã được điều chỉnh 2 lần, nhưng chưa thấy ngành này lên tiếng trả lại cho rừng một đồng nào. Chỉ có dân nghèo vùng thủy điện bao năm nay được nuôi sống bằng rừng, nay mất rừng, mất đất lại không được tái đầu tư đúng mực, cuộc sống khó khăn khiến họ lại phải đi sâu vào rừng để...phá rừng.
Trên thực tế, các tỉnh thành có nhiều thủy điện tập trung ở miền Trung, Tây Nguyên đến nay cũng chỉ mới có vài tỉnh có Quỹ. Nhưng cũng còn nhiều tỉnh chưa hình thành Quỹ như Phú Yên-vốn là tỉnh có dự án thủy điện thuộc hàng đứng đầu cả nước- vì thực tế là ngành điện không trả tiền thì lập quỹ để làm gì?
Trước thực tế phũ phàng này, hiện tại có một luồng ý kiến cho rằng việc thu tiền Quỹ bảo vệ rừng như trên là không hợp lý và phải thay đổi. Một gợi ý rất phù hợp là yêu cầu các doanh nghiệp làm thủy điện phải tính toán giá trị rừng, đất mà họ lấy của địa phương để làm dự án và quy ra thành cổ phần. Cổ phần này giao cho địa phương và lợi nhuận có được sẽ nộp vào ngân sách địa phương sử dụng vào mục đích trồng rừng, bảo vệ rừng. Cách này xem ra hiệu quả và dễ thực hiện, hợp lòng người hơn cách đang làm nhiều.
Sông Hồng