Nữ nghị sỹ lâu năm nhất của QH Việt Nam
Giadinh.net - Bà là Nguyễn Thị Hoài Thu, Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của QH. 31 năm là đại biểu QH, bà đã để trong cử tri dấu ấn về một người có nhiều đóng góp cho nhiều mặt công tác của QH Việt Nam.
Trước khi kết thúc nhiệm kỳ và quãng đời nghị sỹ của mình, bà đã dành riêng cho PV Giadinh.net một cuộc trò chuyện, bày tỏ những tâm tư tình cảm của bà sau chặng đường dài cống hiến.
Thiếu dân là không thể sống được
* Trong suốt hơn 31 năm làm nghị sỹ, đảm đương nhiều cương vị khác nhau trong những lĩnh vực “nóng” của Quốc hội và đất nước như công tác dân nguyện, các vấn đề xã hội... Vậy đâu là những vấn đề tâm đắc nhất của bà?
Tôi tham gia Quốc hội từ tháng 4/1976 cho tới nay đ được 31 năm, 6 khoá liên tục. Tuy vậy, một trong những thời kỳ sôi động nhất đối với tôi là kỳ họp Quốc hội khoá VIII, khi Đảng tiến hành công cuộc đổi mới. Các đại biểu chúng tôi cảm nhận được sự thay đổi lớn lao của đất nước.
Khi tôi tham gia BCH Trung ương khoá 8, khoá 9 và tiếp tục công tác ở Quốc hội được làm các công tác dân nguyện, các vấn đề xã hội, tôi mong muốn rất nhiều vấn đề như việc thành lập Thanh tra Quốc hội chẳng hạn. Tuy vậy đến nay việc này vẫn chưa được thành lập.
Tuy nhiên, về làm công tác dân nguyện tôi cũng phát huy được sở trường của mình, khi mà từ trước đến nay tôi luôn gắn bó mật thiết với dân. Với tôi thiếu dân là không thể sống được.
Nhiều anh em trong Vụ dân nguyện cứ thấy tôi ngày đêm đọc đơn khiếu nại, tố cáo của dân mà lo cho tôi, bởi tôi đọc cho bằng hết những gì mà dân gửi cho tôi. Đọc nhiều đơn thấy tức không chịu được, thế là tôi là làm kiến nghị gửi các cơ quan chức năng phải vào cuộc xem xét lại thực hư ra sao, chứ để thế thì không được.
* Vậy những vấn đề hóc búa nhất mà bà gặp phải trong công tác lập pháp của mình là gì?
Trong công tác lập pháp, tôi thấy Quốc hội nước ta là một thiết chế đặc biệt của nhân dân, đúng như nguyện vọng của nhân dân từ khi thành lập nước đến nay. Nguyện vọng của nhân dân gửi gắm vào Quốc hội rất nhiều, như chống tham nhũng, quan liêu, hách dịch... phải bị tiêu diệt, cứ thực hiện theo phương châm “quan pháp bất vị thân”, không nể nang gì cả, cứ theo pháp luật mà làm. Đây là nguyện vọng tha thiết của dân trong công cuộc xây dựng đất nước. Bởi tham nhũng là hiện thân của sự phản bội nhân dân, là nguy cơ dẫn đến mất chế độ.
Vi hành đến tận nhà dân
* Là đại biểu của dân, xin bà kể lại một việc cụ thể đã làm cho dân mà đến nay bà nhớ nhất?
Đó là trường hợp của bà Nguyễn Thị Thạnh, huyện Sông Cầu, Phú Yên. Khi tôi tiếp nhận vụ việc này thì đã hết cấp giải quyết cho bà ấy rồi. Sau khi nhận được đơn, tôi chỉ nói với bà Thạnh tại Hà Nội là tôi sẽ vào tận nơi để xem xét cụ thể. Làm việc với lãnh đạo địa phương xong, tôi không ăn cơm mà đi thẳng xuống xã.
Về đấy mới thấy là địa phương báo cáo láo với cấp trên vì căn nhà ấy đang tranh chấp với Chủ tịch xã. Tôi cùng với một số tờ báo đấu tranh quyết liệt, đến cùng, kiên quyết không khoan nhượng. Sau đó, địa phương phải giải quyết thoả đáng cho bà Thạnh.
Một vụ việc khác xảy ra trong Bình Phước. Ông Triệu có con trai là Mai, quê Thanh Hoá, vào trong
Ngay sau đó tôi làm đơn kiến nghị gửi Chủ tịch nước và Uỷ ban Pháp luật của Quốc hội nhanh chóng xem xét lại bản án, bởi thời hạn thi hành án đã cận kề. Tiếp nhận đơn của tôi, Chủ tịch nước Trần Đức Lương đã đề nghị các cơ quan tố tụng xem lại ngay.
Đến nay, VKSNDTC đã kháng nghị bản án đó. Tôi sẽ theo đuổi vụ án này đến cùng. Bởi qua đọc hồ sơ, một người không am hiểu cũng có thể nhận thấy sự vô lý bởi các chứng cứ mà cơ quan tố tụng đưa ra buộc tội bị cáo rất yếu. Đến nay vụ án này vẫn chưa được đưa ra xét xử, tôi vừa làm tiếp một công văn khác gửi các cơ quan tố tụng, đề nghị nhanh chóng đưa vụ án ra xét xử, đảm bảo đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.
Tôi không “đánh bóng” hình ảnh của mình
* Có vấn đề nào mà bà kiến nghị đi, kiến nghị lại nhưng đến nay khi nhiệm kỳ QH Khoá XI sắp kết thúc mà vẫn chưa được giải quyết hay không?
Có một số trường hợp, trong đó có vụ của ông Phạm Tấn Học ở Phan Thiết. Tôi nhận được qua đơn thư chuyển đến. Vụ việc của ông Học cũng là nỗi buồn của tôi. Ông Học tham gia kháng chiến chống Pháp, sau đó ông sống ở Phan Thiết, có mua được một số đất nhà. Sau giải phóng ông cho Sở Y tế mượn một nhà làm trụ sở, một nhà khác hai vợ chồng ông sinh sống.
Sau đó, ông vào TP. Hồ Chí Minh chữa bệnh, có giấy chứng nhận tạm trú của công an TP. Hồ Chí Minh, giao nhà lại cho thân nhân trông coi, nhưng chính quyền địa phương nói là ông ta vượt biên không thành, sau đó lại chuyển thành nhà vắng chủ nên đưa người vào quản lý nhđ đất của ông. Đồng thời, địa phương ra quyết định thu luôn nhà mà ông cho Sở Y tế mượn. Từ bấy giờ đến nay, ông Học liên tục đi đòi nhà nhưng không được.
Chuyện xử lý vụ việc của ông Học cũng “tiền hậu bất nhất” đến nỗi Ban dân nguyện của Quốc hội đã phải xếp vụ việc này vào loại “trên bảo dưới không nghe” và đề nghị Uỷ ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo giám sát. Gần đây họ lại vin vào Nghị quyết số 23/NQ-QH của Quốc hội mới ban hành năm trước, trong khi vụ việc của gia đnh ông Học đã diễn ra lâu lắm rồi. Mỗi lần nghĩ đến việc đó tôi thật sự buồn, cảm thấy mình chưa làm hết vai trò của mình với dân.
* Bà Luôn chất vấn một cách thẳng thắn trước QH những vấn đề nóng bỏng mà cử tri quan tâm. Vậy đến nay câu trả lời của bộ trưởng nào gây ấn tượng nhất với bà?
Tôi chất vấn nhiều bộ trưởng và nhiều lĩnh vực. Đặc biệt là các cơ quan tố tụng. Ba cơ quan thường xuyên bị tôi chất vấn là công an, toà án, viện kiểm sát. Ngay như tại kỳ họp cuối cùng vừa qua, tôi phê phán gay gắt báo cáo của ngành toà án.
Tuy nhiên, tôi cũng lượng hoá được sự cực khổ của những cán bộ làm công tác này. Bởi họ phải đấu tranh chống lại những viên đạn bọc đường thực sự không đơn giản. Một bên là sự thiếu thốn của gia đình, một bên là sự cám dỗ, đó mới thực sự là cuộc chiến khó khăn trong mỗi con người.
Những cuộc chất vấn lãnh đạo các ngành trên tôi đều suy nghĩ rất kỹ. Mỗi kỳ chất vấn là cán bộ, nhân viên ngành đó đau đáu theo dõi xem Quốc hội đánh giá họ như thế nào. Quốc hội nhận xét đúng, họ mới nể, còn họ làm chưa tốt mà mình lại nói họ làm tốt thì người ta cười cho, họ làm tốt mà mình lại la hoài thì người ta nhụt chí thì sao?
Ủy viên Trung ương vẫn... bị hải quan bắt chẹt
* Có những câu hỏi gai góc nào của bà làm phật ý ai đó chưa? Bà ứng xử vấn đề này như thế nào trong trường hợp đó?
Ngay khi chất vấn tôi cho rằng đây là những vấn đề mọi người quan tâm. Bởi việc mình đóng góp là tâm huyết chứ không có động cơ hay đánh bóng hình ảnh, nhất là những kỳ họp cuối khóa. Còn nhớ, kỳ họp trước tôi chất vấn đồng chí Nguyễn Sinh Hùng về sự nhũng nhiễu, bắt chẹt của hải quan, ngay cả với bản thân tôi.
Tôi đã từng chứng kiến chuyện lót tiền cho nhân viên hải quan lâu rồi, chứ không phải đến lượt mình bị bắt chẹt mới phát biểu trước Quốc hội. Hôm ấy, nhân viên hải quan đe nẹt tôi là vàng tay thiệt hay giả, bông tai thế nào, khai ngay. Bực mình, tôi bảo đeo đồ giả không à. Nhân viên kia đe thêm: Tôi nói chị không khai là mai mốt chị ra không lấy được đâu.
Tôi hỏi: Tôi ra đâu? Khi chị đi trở ra đó. Ủa, tôi là Việt kiều hả? Kỳ lạ thay anh ta không nhìn thấy hộ chiếu đỏ của tôi mà cứ chăm chăm cho tôi là Việt kiều để vòi vĩnh. Tính tôi luôn nói thẳng, nói thật chứ không để trong bụng những vấn đề bức xúc được. Nhưng nói với tinh thần góp ý xây dựng chứ không phải gì khác.
Tôi cũng chất vấn ông Lê Đức Thuý, thống đốc ngân hàng Nhà nước về tiền lẻ đi đâu hết mà không thấy ngoài thị trường, trong khi đến phủ Tây Hồ đổi 10 được 8 thì nhiều vô kể.
Tôi có nhiều “khuyết điểm” với gia đnh!
* Đảm đương nhiều trọng trách của Quốc hội, vậy việc chăm sóc gia đnh, chồng con của bà có bị ảnh hưởng gì không?
Tôi có nhiều khuyết điểm với gia đnh lắm. Từ khi tôi làm chuyên trách ở Quốc hội cũng là lúc gia đình tôi phải ở xa nhau. Chồng tôi ở trong
Vì thế, mỗi khi đại gia đình được gặp nhau cũng là lúc tôi được vui vầy cùng con cháu, lúc ấy những mệt nhọc, vất vả như không còn nữa. Cứ nhìn hình ảnh chồng tôi, nhớ đứa cháu nào hay có chút gì ăn thì xách xe máy chạy tới thăm cháu đó, tôi thấy mình thật có lỗi.
* Trong cuộc sống gia đnh, vợ chồng bà có đề ra một “nguyên tắc” nào không?
Chúng tôi có một nguyên tắc chung là không quản lý tài chính của nhau. Nếu ai hết thì xin người kia chứ không hỏi thu nhập như thế nào. Không ai hỏi chuyện còn hay hết tiền. Cùng nhau chăm chút việc gia đình, nuôi con, dạy dỗ. Việc dạy con cái chúng tôi luôn căn dặn các cháu: “Phải sống như ba mẹ sống”. Tiết kiệm được đồng nào, mua sắm cái gì phải chia đều nhau.
Nỗi buồn “con một” trong nhà
* Những lúc buồn bà thường làm g?
Có lẽ công việc cuốn tôi đi cùng ngày tháng và tuổi tác. Suốt 15 năm kháng chiến chúng tôi chỉ biết hoạt động cách mạng tích cực thôi. Sau ngày thống nhất, công việc bề bộn cũng chẳng biết buồn mấy. Tuy vậy, nhiều khi cứ nghĩ đến họ hàng tôi mới thấy buồn. Vì ba mẹ tôi chỉ sinh được mình tôi. Ba tôi đi tập kết , mẹ ở nhà ốm đau mất sớm nên tôi không có nhiều anh em ruột thịt như người khác.
* Sau khi nghỉ hưu, bà sẽ làm gì?
Vì tôi làm công tác xã hội nên hàng ngày đọc báo, biết được hàng nghìn người bị nhiễm HIV/AIDS, tôi thật sự đau lòng. Bên cạnh đó, bạn bè người thân, anh chị em một số tổ chức có động viên tôi sau khi nghỉ hưu thì về tham gia những Hội như vậy. Vì thế, có lẽ tôi lại tiếp tục tham gia công việc mà mình đã trăn trở bấy lâu khi khi hoạt động trong Quốc hội.
* Xin cảm ơn bà!
Lê Hồng Sơn