PGS Văn Như Cương nói về đổi mới chương trình, sách giáo khoa: “Chỉ cần trên dưới 100 tỷ đồng”
GiadinhNet - Kinh phí để đổi mới chất lượng giáo dục phổ thông của Bộ GD&ĐT dự kiến lên tới hơn 34.000 tỷ đồng. Theo PGS Văn Như Cương - Hiệu trưởng Trường THPT dân lập Lương Thế Vinh (Hà Nội), mọi thứ rút gọn cũng chỉ khoảng trên dưới 100 tỷ đồng.
 |
|
Đổi mới chương trình, sách giáo khoa ở phổ thông là thật sự cần thiết, song nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng kinh phí thực hiện hơn 34.000 tỷ đồng của Bộ GD&ĐT vẫn thiếu tính khả thi và lãng phí (ảnh minh họa). Ảnh: Q.Anh |
Đổi mới bằng tiền “khủng”
Không chỉ những đại biểu cảm thấy băn khoăn trong cuộc họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội (ngày 14/4), đông đảo dư luận xã hội cũng không tin tưởng vào đề án đổi mới chất lượng giáo dục phổ thông sau năm 2015 của Bộ GD&ĐT có tổng kinh phí lên tới 34.000 tỷ đồng. Mặc dù Bộ GD&ĐT nhiều lần tổ chức họp báo, công khai giải thích về đề án, song dư luận vẫn lo ngại đề án thiếu tính khả thi, bộc lộ nhiều điểm lãng phí.
Giải thích thêm về con số 34.000 tỷ đồng, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển cho biết, dường như dư luận, xã hội đang “hiểu sai” số tiền, mục đích của đề án. Hơn 34.000 tỷ đồng được sử dụng vào 5 nhóm việc chính, bao gồm: Biên soạn chương trình, sách giáo khoa, sách giáo viên; Dạy thí điểm, đánh giá, hoàn thiện; Tập huấn giáo viên; Trang bị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học; Ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng kênh truyền thông…
“Gọi là lớn so với Việt Nam, chứ không lớn so với các nước khác. So với lần trước, việc biên soạn chương trình, sách giáo khoa lần này đã được thực hiện chủ động hơn, khoa học hơn khi xác định quy trình làm việc của các Hội đồng biên soạn chương trình, sách giáo khoa, những Hội đồng thẩm định, việc tiến hành thử nghiệm, việc tập huấn giáo viên cũng như việc triển khai đại trà. Chắc chắn chất lượng đổi mới chương trình, sách giáo khoa lần này sẽ đáp ứng được yêu cầu của Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 đã đề ra”, Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển cho biết thêm.
Nói một cách công bằng, giáo dục Việt Nam đang rất cần phải có cuộc “đại phẫu”, nhất là ở bậc học phổ thông. Hơn nữa, lần thay sách giáo khoa trước cũng cách đây đã hơn chục năm, trong khi chương trình, sách giáo khoa hiện nay còn nhiều bất cập, gây quá tải cho học sinh. Mặc dù từng năm được giảm tải, nhưng cũng chỉ là chuyện “vá víu”, cắt xén, chưa thể nâng cao chất lượng dạy và học. Tuy nhiên, 34.000 tỷ đồng (trước đó, Bộ GD&ĐT còn đưa ra dự kiện 70.000 tỷ đồng) kia sẽ được sử dụng ra sao, có mang lại hiệu quả tích cực cho việc phát triển giáo dục?
Bỏ bớt những khâu rườm rà, tốn kém
Từng nhiều năm tham gia chương trình biên soạn sách giáo khoa, PGS Văn Như Cương - Hiệu trưởng Trường THPT dân lập Lương Thế Vinh (Hà Nội) cho rằng, kinh phí mà Bộ GD&ĐT đưa ra còn nhiều điểm chưa hợp lý. Bởi theo PGS Văn Như Cương: “Tôi ước tính kinh phí cho việc làm nội dung một bộ sách cũng chỉ rơi vào khoảng 2 - 3 tỷ đồng, 12 bộ sách là khoảng 35 tỷ đồng. Cả việc tập huấn, thí điểm… mọi thứ rút gọn cũng chỉ khoảng trên dưới 100 tỷ đồng”.
PGS Văn Như Cương chia sẻ thêm: “Phải bỏ bớt những khâu rườm rà, tốn kém. Ví dụ như đi học tập kinh nghiệm, tập huấn ở nước ngoài… tôi thấy không cần thiết, lãng phí. Chúng ta cũng có thể mời chuyên gia về tập huấn, thay vì cử nhiều người đi một lúc. Bên cạnh đó, số tiền lớn mà Bộ GD&ĐT nói là để mua sắm thiết bị cho các nhà trường cũng cần phải tính toán kỹ, bởi hiện nay ở nhiều trường học đã xảy ra hiện tượng nhiều thiết bị vẫn không được sử dụng hiệu quả, hoặc đang “đắp chiếu” vì hỏng”.
Cũng đề cập đến yếu tố khả thi, nhất là thực hành tiết kiệm, PGS.TS Trần Xuân Nhĩ - nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT cho rằng: “Theo đề xuất của Bộ GD&ĐT, có thể thấy rằng Bộ cứ phải nhất thiết đổi mới tất cả các môn học, để rồi tiến hành viết lại sách từ đầu cho tốn kém? Đổi mới cũng có thể từ kế thừa những thành tựu của thế giới, chỉ cần biên soạn lại cho phù hợp ở một số môn. Cá nhân tôi cho rằng nên tiết kiệm vì nước ta còn nghèo, số tiền rất lớn mà chỉ sử dụng cho hơn 10 năm rồi lại đổi mới thì rất lãng phí”.
Ngoài ra, có thể thấy rằng, trong tổng số hơn 34.000 tỷ đồng để đổi mới chất lượng giáo dục phổ thông của Bộ GD&ĐT có rất nhiều khoản dùng để thí điểm, dạy thử (hơn 900 tỷ đồng) cũng là một số tiền rất lớn, chưa thực sự cần thiết. Trong khi, Bộ cũng đưa ra dự kiến, sẽ triển khai đại trà từ năm học 2018-2019, nghĩa là còn tới 4 năm nữa mới bắt đầu. Từ nay đến lúc đó, chắc chắn hàng năm sẽ lại có các đợt bổ sung, điều chỉnh sách giáo khoa … gây lãng phí, tốn kém.
|
Theo lộ trình dự kiến của Bộ GD&ĐT, việc triển khai chương trình, sách giáo khoa để thực hiện đổi mới chất lượng giáo dục phổ thông sau năm 2015 sẽ bắt đầu thí điểm ở các lớp 1, lớp 6 và lớp 12 từ năm học 2016-2017. Năm học 2017-2018, sẽ rút kinh nghiệm từ thực tế thí điểm, chỉnh sửa hoàn thiện hơn để bắt đầu triển khai đại trà trên cả nước từ năm học 2018-2019. Tổng kinh phí thực hiện là 34.275 tỷ đồng, bao gồm: 105 tỷ đồng để biên soạn chương trình, sách giáo khoa; 910 tỷ đồng để tổ chức dạy thử nghiệm chương trình, sách giáo khoa mới; 8.150 tỷ đồng sẽ dùng cho triển khai dạy học đại trà theo chương trình, sách giáo khoa mới; 20.100 tỷ đồng dùng để mua sắm trang thiết bị dạy học. |
Quang Anh