"Phận đò" bên bến sông Châu

Khi mẹ chồng già yếu, người con dâu tên là Lại Thị Chìa, năm nay 73 tuổi vẫn cặm cụi làm việc, kiếm từng đồng lẻ về nuôi mẹ chồng năm nay đã 94 tuổi.

Trong ngôi nhà bé nhỏ bên bến sông Châu, hai mẹ con họ lầm lũi kiếm sống, lặng lẽ chăm sóc nhau, bình dị nhưng nồng ấm tình người. Kể với chúng tôi, cụ Phạm Thị Bao, mẹ chồng bà Chìa nói:  “Đời cụ thân sinh ra tôi đã làm nghề chài lưới và chở khách qua sông ở bến sông Châu này rồi. Từ khi còn bé, tôi đã chèo đò, rồi sau đó cái nghiệp này lại truyền cho con dâu”.

Cuộc đời của cụ Bao gắn với bến sông và con đò. Năm tháng trôi đi như con sóng vỗ mạn thuyền, tính ra cũng đã gần một thế kỉ. Bao niềm vui, hạnh phúc, sung sướng, khổ đau cũng bến sông và con đò chứng kiến. Cụ Bao có hai người con trai, một người hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Người con thứ hai cũng đi chiến đấu, lành lặn trở về sau đó cưới vợ là bà Chìa, rồi sinh cho bà bốn đứa cháu. Người con trai và đứa cháu đầu đã mất. Những người còn lại cuộc sống rất khó khăn, vì thế cụ Bao chỉ còn một chỗ dựa duy nhất là người con dâu. Hàng chục năm nay, hai mẹ con cùng nhau chèo đò, mưu sinh lầm lũi ở bến sông này.

 

Bà Chìa trên con đò đã gắn bó gần cả cuộc đời.

“Đò ơi!...Đò ơi...!”. những tiếng gọi đò vọng xa từ bên kia sông, “chờ đò tý nhé, đò qua luôn đó”. Người ta cũng quên tên gọi cúng cơm của hai người phụ nữ này, cứ gọi bằng cái tên “đò ơi”. Bây giờ, mỗi ngày bà Chìa dậy từ 6 giờ sáng đưa khách qua sông. Nhiều hôm, đêm khuya có người gọi đò, bà cũng không ngần ngại. Bà Chìa kể: “Ngày trước, bà cụ (tức bà Bao - PV) chèo đò có uy tín với khách lắm, đến 90 tuổi chưa nghỉ mà khách vẫn đông. Cách đây 4 năm, cụ sảy chân ngã, tôi mới không cho cụ chèo nữa. Bây giờ, cụ nghỉ hẳn, nhưng thỉnh thoảng vẫn ra bến nghe khách gọi đò, cho đỡ nhớ nghề”.

Mỗi chuyến đò, bà Chìa chỉ lấy của khách  từ 1.000 – 2.000 đồng, trẻ con, người già miễn phí. Cũng không phải bà ra giá, mà là khách đi đò tự nguyện đưa. Bà Chìa có  ba người con đã lớn, lập gia đình rồi đi làm ăn xa có khi cả năm không về. Cả đời bà cũng chưa bao giờ ra khỏi bến sông này. Bà nói, lẽ ra ở cái tuổi như bà phải được quây quần bên con cháu, lo an hưởng tuổi già nhưng bà vẫn phải cáng đáng mọi việc và chăm sóc mẹ chồng đã 94 tuổi. Bà Chìa tâm sự: “Bà cụ đã cao tuổi rồi, nhiều khi hay lẫn lắm. Nhưng trong làng ngoài ngõ ai cũng biết cụ thương con dâu lắm”.

Theo lời kể của bà Chìa, trước đây, mỗi chuyến bà chở  5- 7 khách, bây giờ già yếu nên chỉ chở 2- 3 khách là cùng. Tính ra, mỗi ngày chèo đò, bà kiếm được 10-15.000 đồng. Khoản tiền đó, bà phải tính chi li từng tí để đủ sinh hoạt cho hai người.

Người dân ở thôn Đường Ấm nói, tình mẹ chồng nàng dâu của họ là một câu chuyện cảm động.

Đang trò chuyện với chúng tôi, thì một người hàng xóm đến gần, cầm trên tay nắm rau muống đưa cho bà Chìa. Ông cũng là khách quen đi đò sang sông bao nhiêu năm nay, góp vào câu chuyện ông nói: “Cảnh mẹ con bà ấy làng trên xóm dưới có ai không cảm động. Hai thân già nuôi nhau cơ cực đủ bề, nhưng xem ra cái nghĩa mẹ chồng nàng dâu còn bền chặt lắm”.

Bà Chìa kể, có lần bà bị ốm phải nằm viện. Trong nhà chẳng còn gì để ăn, nhưng cụ Bao vẫn đi khắp làng xin cơm cháo vào viện chăm con dâu. Bản thân bà Chìa thường xuyên bị tụt huyết áp và bị bệnh viêm phế quản mãn tính. Nhiều khi đang chèo đò, mắt hoa, chân tay run cầm cập, bà chao đảo rồi quỵ xuống, những lúc như thế khách phải chèo đò giùm và đưa bà trở về mái nhà tranh nơi có người mẹ chồng già yếu đang chờ.

Bà Chìa đi viện khám bác sĩ nói bà phải nằm lại để điều trị, nhưng bà từ chối. Vì nếu nằm lại, tiền đâu trả tiền viện phí, thuốc men. Quan trọng hơn, mẹ già ở nhà không ai chăm sóc. Kể đến đây, bà Chìa lúi húi đi xuống bếp bưng cho cụ Bao bát cháo loãng rồi bón từng thìa cho ăn. Bỗng có tiếng gọi đò giật lại: “ Đò ơi!...Đò ơi...”, bà buông bát cháo xuống gửi người hàng xóm cho cụ ăn nốt rồi tất tả ra sông. Chúng tôi theo bà ra bến sông, bà bước xuống thuyền trong sự yếu ớt của tuổi già, con thuyền dập dềnh trên mặt nước, nhưng khi bà cầm cây sào thì rắn rỏi, chắc nịch. Chúng tôi trở vào căn nhà, bà cụ Bao ngồi trước bậc thềm, mắt cụ hướng ra bến sông, dõi theo con thuyền đang trôi xa dần, xa dần...

 

Vũ Thị Duyên