Phận gái góa trên đồi chiều

Khác chăng là người có con gái, người sinh con trai. Cũng có trường hợp một mẹ một con sống trong căn nhà tạm bợ, để rồi ngày ngày mẹ đi cuốc cỏ, bón phân, hái chè; Tối về tranh thủ dạy con học.

 

Dần dà, có người bỏ về quê, người thì nghỉ làm công nhân chuyển sang chạy chợ. Những người đàn bà còn ở lại, nay trở thành hàng xóm, nương tựa vào nhau những lúc khó khăn. Mọi hy vọng, họ dồn hết vào những đứa con của mình…Hạnh phúc của họ chính các con.

 

Những phụ nữ với công việc hàng ngày trên đồi chè Quyết Thắng.Ảnh: TG

 

Ký ức buồn

Sau ngày giải phóng, hàng trăm cô gái trẻ hăng hái ngược lên vùng cao huyện Hiên (nay là Đông Giang và Tây Giang, Quảng Nam) phá đá, bạt đồi, góp phần không nhỏ lập nên Nông trường chè Quyết Thắng (nay đổi tên thành Công ty TNHH một thành viên Nông lâm nghiệp Quyết Thắng).

Nhưng hơn 30 năm sau, cái họ nhận được không phải là sự ngọt ngào, mà thay vào đó là những bẽ bàng, buồn tủi, đắng chát... Đến xã Ba hỏi chuyện về những nữ công nhân nông trường chè ai cũng biết. Chuyện của họ da diết như áng mây buồn trên trời chiều Trường Sơn.

Xung phong đăng ký lên nông trường từ những năm 80 của thế kỷ trước, thời gian thấm thoắt trôi, đến khi nhìn lại mình thì đã quá lứa lỡ thì. Nhiều chị đành chấp nhận tự kiếm lấy mụn con để nương tựa khi xế bóng. Hành trình "vượt cạn" rồi những năm tháng một thân một mình nuôi con khôn lớn, với mỗi người là cả một câu chuyện dài đầy vất vả. Cực nhọc chăm sóc cho con, rồi chuyện nhà cửa, vườn tược, một tay những người đàn bà gầy dựng. Nhưng cay đắng nhất vẫn là những tháng năm cắn răng chịu đựng tiếng đời. Miệng đời oan nghiệt vẫn nhằm vào những người phụ nữ này mỗi khi có xích mích. Những đứa trẻ lớn lên trong sự trêu chọc của bạn bè ở trường. "Răng mấy bạn khác có ba mà con không có hả mẹ? Câu hỏi ngây ngô của con như nhát dao cứa vào gan ruột mình vậy!". Tâm sự của chị P. T. T như lời mở đầu cho thân phận những nữ công nhân đồi chè ở nông trường Quyết Thắng (xã Ba, Đông Giang, Quảng Nam) này.

Giữa bạt ngàn chè xanh non lúp xúp, hàng trăm công nhân nữ đang miệt mài hái đọt chè non. Vành nón lá che kín những khuôn mặt của họ. Chị N. T.H dáng người gầy, lam lũ nhiều so với tuổi 54, vai mang gùi đọt chè nặng trĩu thổ lộ: "Ngó vậy mà đã 35 năm rồi. Từ lúc lên đây cuộc sống thiếu thốn chật vật lắm. Nhưng không hiểu sao mình thấy yêu thương và gắn bó với miền đất này lạ kỳ. Quê hương thứ hai này mình đã có tất cả, những vui buồn, hi vọng và nhiệt huyết tuổi thanh xuân".

Thời gian trôi thầm lặng. Bản năng làm mẹ càng trỗi dậy với những người phụ nữ một mình nơi núi rừng hun hút. Chị ao ước đến cháy lòng có một đứa con để san sẻ tình thương và nương tựa sau này. Đứa con trai ra đời mang họ mẹ, được chị xem như  báu vật. Những ngày đó đói kém, chỉ ăn sắn, ăn khoai nhưng chị quyết không để con mình đói, thiếu chữ. "Ngày con vào đại học, may thay vay bên Hội phụ nữ được một con bò rồi nuôi đẻ. Trả hết nợ rồi còn sinh lời được 4 con, vừa rồi mới bán một con cho con đi xin việc đó!", chị cười vui.

 

Tảo tần trên nương chè. Ảnh: PV

Vượt lên

Còn chị K.H.S -52 tuổi chia sẻ với chúng tôi bằng ánh mắt mòng mọng nước: "Thời đó thanh niên làng thì ít nên ai cũng chỉ muốn có một đứa con cho đỡ cô quạnh và nương tựa tuổi già. Ngay từ khi sinh ra, ba nó đã không tồn tại". Những ngày tháng khốn khó ấy, chị một mình vượt cạn và vượt qua cả những lời đàm tiếu của thiên hạ, dành hết tình yêu thương cho cậu con trai. Tình yêu thương đó cũng được đáp đền, cậu con trai lớn lên trong nghèo khó giờ là lái xe, lấy vợ và sinh cho chị một đứa cháu bụ bẫm. Chị nói: "Với tôi, cuộc đời như vậy đã quá ý nghĩa rồi, có quá khứ để mình nhìn lại và nghĩ tới tương lai tốt đẹp hơn cho con cháu".

Còn với chị N. T. G (thôn 6) thì vì tiếng gọi của những đồi chè, năm 25 tuổi, chị quyết định lên núi lập nghiệp cùng với một nhóm bạn. Không chịu nổi cảnh thiếu thốn mọi bề, nhất là tình yêu đôi lứa ở cái tuổi xuân thì, những người bạn cuối cùng về xuôi "theo chồng bỏ cuộc chơi". Chị ở lại bám víu đồi chè và những nỗi niềm "không biết tỏ cùng ai". Năm 32 tuổi, chị mang bầu, chấp nhận vượt qua những lời đồn thổi, tai tiếng, mặc cảm và cả kiểm điểm của đơn vị. Chị cười trong nước mắt: "Nếu không là người mạnh mẽ, mình đã không giữ nổi đứa con tội nghiệp này rồi. Bao nhiêu ức chế, áp lực từ sau khi sinh con". Mức lương 90 ngàn đồng/tháng (năm 1990) còn khó nuôi mình, huống chi nuôi thêm con nhỏ. Nhưng nghĩ khó khăn vật chất mấy mình cũng chịu được, chứ sống mà không biết yêu thương, không có được đứa con để san sẻ thì còn khổ gấp ngàn lần".

"Lúc đương thời con gái xuân thì lên nông trường làm công nhân, đến khi nhìn lại thì đã quá lứa lỡ thì. Thôi, đành ngậm ngùi đi tìm một mụn con để phòng mai sau già yếu còn có người chăm sóc", bà L.T.B- 59 tuổi lặng đi, cố giấu đôi mắt ngấn lệ. Cuộc sống khó khăn nhưng họ chưa bao giờ than thân trách về số phận của mình, bởi đơn giản tình yêu lớn nhất của họ đã gắn kết với đồi chè, nay lại được nhìn đứa con khôn lớn từng ngày trên đồi chè mà các họ đã dày công vun đắp.

Mùa xuân đang về

Với bà B. sau gần 30 năm vượt đắng cay miệng đời, người phụ nữ này đã tạo dựng được cơ ngơi khang trang với ngôi nhà 2 tầng.  "Con cái chính là gia tài, là niềm vui và hạnh phúc lớn nhất của tôi" - bà B.thổ lộ với chúng tôi bằng niềm hạnh phúc của người đàn bà đã qua biết bao sóng gió của dư luận đời người.

Cũng như bà, niềm an ủi lớn nhất của những người phụ nữ trên nông trường chè heo hút miền đông Trường sơn này là những đứa con. Như bà T., ở đội 7, các con đều được đi học đến nơi đến chốn. Hay bà Hiến, có một đứa con trai duy nhất cũng đang theo học tại một trường Cao đẳng ở Hội An. Nhìn lại quãng đời đã qua, bà Túc cũng cảm thấy ngỡ ngàng: "Hồi đó có chi cũng cắn răng mà chịu, chỉ cố gắng vun vén cho con. Chừ nhớ lại cũng không biết mình làm cách nào vượt qua tất cả". Nói rồi bà  cười, tiếng cười nhẹ tênh mãn nguyện...

Đội trưởng đội sản xuất số 9, anh Trần Năm, cho hay: " Hiện nay, đời sống kinh tế của người lao động đã được nâng cao hơn nhiều, thu nhập từ 2 - 3 triệu đồng/người/ tháng. Các chế độ ưu đãi thiết thực, kịp thời đã giúp họ yên tâm với cây chè, với công ty. Họ không còn bỏ chè như trước".

Ông Trần Trúc, Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Nông lâm ngiệp Quyết Thắng bộc bạch: "Phương châm hoạt động của công ty là sự phát triển, đi lên của đơn vị phải gắn liền với sự đi lên, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống của người lao động. Đó là "cơ sở" để chúng tôi có điều kiện chăm lo đến đời sống người lao động ngày một tốt hơn".

Hỏi một chị công nhân đang miệt mài thu hái chè: "Chị có nhớ quê, nhớ nhà không" - chị cười: "Nhà tôi ở đây, con tôi ở đây. Quê hương thứ hai của tôi là đây rồi. tôi không còn mong chi nữa!".

 

Hữu Cường