“Phí cầu Kiều”!

Tiếng vọng của phụ huynh học sinh về tình hình “loạn” thu phí đầu năm học mới lại nổi lên khắp nơi. Dù năm nào ngành giáo dục cũng ra văn bản chấn chỉnh, nhưng rốt cuộc, để con được “hay chữ”, các bậc cha mẹ vẫn không có sự lựa chọn nào khác, phải chấp nhận phương thức “yêu lấy thầy” qua đóng tiền “tự nguyện”.

 

Trong đạo học cổ truyền, gốc rễ của câu ca: “muốn sang thì bắc cầu Kiều...” vốn dĩ để nhắc nhở những người đưa con đến cửa Khổng sân Trình một phương châm xử thế, hơn là cái nghĩa “ta thán” biến tướng như hiện thời. Đầu tư cho giáo dục là vững bền, hiệu quả nhất. Điều đó ai cũng rõ. Nhưng vì đâu đến nỗi lời ra tiếng vào như chất chứa nỗi niềm bức xúc.

 

Trước nhất, áp theo định nghĩa: “Phí là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải trả khi được một tổ chức, cá nhân khác cung cấp dịch vụ”, thì một số dịch vụ của nhà trường vẫn đủ chuẩn. Ví như, thu có khoản tiền nước uống; nhưng thực tế, nước uống cho “các con” lại không được tinh khiết.

 

Hay nội dung “quyên góp” thì có khoản “nâng cấp cơ sở vật chất” nhưng từ nội thất bàn ghế, tủ, bảng, đến ngoại thất sân chơi, cầu trượt vẫn cố cựu như mọi năm.

 

Thứ nhì, đang tồn tại sự “vô lý” trong nhiều khoản đóng góp. Cùng một nội dung đã có ngân sách dành cho giáo dục gánh đỡ, nhưng nhà trường vẫn “xin thêm”. Dẫn đầu loại tiền “cắc cớ” này phải kể đến khoản hỗ trợ lương giáo viên như phản ánh của một phụ huynh tỉnh nọ.

 

Một ví dụ khác, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thân thể là 2 khoản thu không bắt buộc học sinh phải tham gia, nhưng có một số trường, phụ huynh học sinh phải ký vào danh sách mua bảo hiểm 100%  dưới mỹ từ “đồng thuận”.

 

Không sợ... đóng góp, chỉ sợ mập mờ, cũng là tâm sự của nhiều bậc phụ huynh. Thực tế tại nhiều cơ sở, một khi tiền đã đóng rồi, ít có một động tác kiểm toán và “cáo bạch” nào ngõ hầu giúp các phụ huynh có thể yên tâm rằng số tiền đó đã được sử dụng hiệu quả như thế nào.

 

Chủ trương xã hội hóa giáo dục nhằm giảm gánh nặng ngân sách, sòng phẳng trong việc cung cấp dịch vụ giáo dục đã được chứng minh đúng đắn. Nhưng điều mong muốn của quảng đại quần chúng là cơ chế minh bạch và chất lượng giáo dục. “Phí cầu Kiều” chỉ thực sự “yên lòng dân” nếu các “trạm thu phí” biết nghĩ đến khách bộ hành qua “cây cầu chữ nghĩa”.