Phi công Ấn Độ ngủ gật, Boeing 777 rơi tự do

Vấn nạn phi công ngủ gật đang tiếp tục quay trở lại ám ảnh ngành hàng không Ấn Độ sau khi một chiếc máy bay của hãng Jet Airways rơi tự do gần 1.500 mét trên không phận Thổ Nhĩ Kỳ khi đang trên đường từ Mumbai tới Brussels, Bỉ.

Sự cố khiến toàn bộ hành khách thót tim này xảy ra sau khi cơ trưởng của chiếc Boeing 777 mang số hiệu 9W-228 bàn giao tay lái cho nữ cơ phó để thực hiện việc “nghỉ ngơi có kiểm soát” đồng nghĩa với việc ngủ gật ngay trên ghế lái.

Mặc dù được giao nhiệm vụ điều khiển máy bay, song nữ cơ phó này lại khai rằng cô mải mê với chiếc máy tính bảng của mình mà không hề biết rằng chiếc máy bay đang mất độ cao nghiêm trọng. Tuy nhiên Cơ quan Hàng không Dân dụng Ấn Độ tỏ ý nghi ngờ lời khai này và cho rằng có thể lúc đó nữ cơ phó cũng... ngủ gật nốt.

Chỉ đến khi đài kiểm soát không lưu ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ phát tín hiệu cảnh báo và hỏi tại sao chiếc máy bay này lại rời khỏi trần bay 10.300 mét cho phép và giảm độ cao nghiêm trọng đến vậy, nữ cơ phó mới hốt hoảng đánh thức cơ trưởng để cho máy bay lấy lại độ cao.

Các đài kiểm soát không lưu châu Âu theo dõi rất sát sao và yêu cầu các máy bay dân dụng tuân thủ độ cao cho phép trong khu vực cực kỳ nhạy cảm này, đặc biệt là sau khi xảy ra thảm kịch MH17 bị bắn rơi hồi tháng trước khiến 298 người thiệt mạng.

Cơ quan Hàng không Dân dụng Ấn Độ cho hay phi công của chiếc máy bay này đã đặt số phận của mình và hành khách vào tình huống nguy hiểm, bởi chiếc Boeing 777 lúc đó đã rơi xuống độ cao được bố trí cho một máy bay chở khách khác.

Cơ quan Hàng không Dân dụng Ấn Độ đã triệu tập cả cơ trưởng và cơ phó của chuyến bay này để điều tra xem điều gì đã diễn ra trong “sự cố nghiêm trọng” trên. Hai phi công này đã bị đình chỉ bay để điều tra.

Hiện cơ quan này đang điều tra tại sao chiếc máy bay bị giảm độ cao đến 1.500 mét mà nữ phi công không hề nhận ra và khả năng nữ phi công này cũng đang ngủ gật không bị các điều tra viên loại trừ.

Sau sự cố này, Cơ quan Hàng không Dân dụng Ấn Độ đã quyết định thanh tra toàn diện quy trình đào tạo phi công của hãng Jet Airways để đảm bảo những vụ việc tương tự không tái diễn.

Trước đó, ngày 22/5/2010, chiếc Boeing 737-800 chở theo 160 hành khách và 6 thành viên phi hành đoàn cũng đã gặp nạn khi hạ cánh ở Mangalore, Ấn Độ làm 158 người thiệt mạng. Kết luận của tòa án cho thấy, phi công Zlatko Glusica người Serbia của Hãng hàng không Air India Express đã ngủ gật trong hầu hết quá trình chấp hành nhiệm vụ bay kéo dài 3 tiếng và đã phớt lờ tín hiệu cảnh báo trên hệ thống máy tính của máy bay, gây ra sai sót trong góc độ tiếp xúc của máy bay với đường băng khi hạ cánh, làm máy bay trượt khỏi đường băng và nổ tung. 

Cơ quan hàng không dân dụng Anh quốc cũng phải một phen "khiếp đảm" khi xảy ra vụ việc cả hai phi công trên chuyến bay chở 300 hành khách tới Anh cũng đã ngủ gật trong buồng lái. Sự cố xảy ra hồi cuối tháng 8/2013, trên máy bay Airbus A330 khi máy bay đang hoạt động ở chế độ tự lái trong một chuyến bay đường dài. Hai phi công ngủ gật trong chuyến bay nói trên được xác định là do hãng hàng không sắp xếp lịch bay không hợp lý. "Phi công này đã ngủ gật do phải làm việc trong suốt thời gian dài. Họ chỉ có 5 tiếng để ngủ trong hai đêm liên tiếp", phát ngôn viên của Cơ quan hàng không dân dụng Anh quốc - CAA cho biết. Rất may là không có sự việc đáng tiếc nào xảy ra và chuyến bay đến đích an toàn.

Quy tắc hàng không tại một số quốc gia cho phép phi công ngủ trong buồng lái trên những chuyến bay đường dài. Ví dụ như khi bay qua biển. Quy tắc này ở mỗi nước khác nhau. Nhưng nhìn chung, khi có phi công được nghỉ, phải có phi công khác giám sát máy bay, kể cả khi nó đang ở chế độ tự động. Trong buồng lái còn có hệ thống chuông báo dự phòng để đánh thức phi công trong những trường hợp khẩn cấp. Ở Mỹ, nếu chuyến bay kéo dài hơn 8 tiếng sẽ có phi công hỗ trợ lái thay phi công chính một khoảng thời gian nhất định để người kia có thể nghỉ ngơi.

Lan Dương tổng hợp