Phòng chống sốt rét ở Gia Lai: Đến hẹn lại …lo

Riêng về tỷ lệ tử vong do sốt rét, hiện Gia Lai đứng đầu khu vực Tây Nguyên (năm 2008 cả nước có 25 ca tử vong thì Gia Lai có đến 5 ca).

Những con số đáng lo ngại

Cán bộ y tế hướng dẫn người dân tẩm hóa chất phòng muỗi (Ảnh: TL).

Nhưng còn đó nỗi lo khi mà tỷ lệ tử vong do sốt rét trên địa bàn  vẫn còn cao. Năm 2007, toàn tỉnh có 2 trường hợp tử vong do sốt rét; năm 2008 tổng số người mắc sốt rét trên địa bàn tỉnh giảm còn 2.376 người, nhưng số ca tử vong lên đến 5 trường hợp. 3 tháng đầu năm 2009, tình hình sốt rét diễn biến phức tạp, số người mắc tăng 15,18%; ký sinh trùng sốt rét tăng 45,90% so với cùng kỳ năm 2008 và đã có 2 trường hợp tử vong. Hầu hết các ca tử vong do sốt rét là dân di cư tự do, đi rừng ngủ, rẫy từ nơi khác đến, khó quản lý và kiểm soát.

Thạc sĩ Phan Gia Công - Giám đốc Trung tâm Phòng chống Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng tỉnh lo lắng: Gia Lai đang trong tốp đầu của cả nước và đứng đầu khu vực Tây Nguyên về tỷ lệ tử vong do sốt rét. Đa số các ca tử vong là đối tượng từ nơi khác đến, làm ăn riêng lẻ như phụ xe, khai thác gỗ… ở những vùng sâu, vùng xa, vùng trọng điểm về sốt rét. Họ không ở một nơi cố định mà thường xuyên thay đổi địa điểm nên vấn đề tuyên truyền và triển khai tẩm màn, phun hóa chất trong các chiến dịch hết sức khó khăn. Mặt khác, khi mắc bệnh, họ lại không đến các cơ sở y tế để điều trị kịp thời… Để giảm tỷ lệ tử vong do sốt rét, không thể không chú trọng quản lý đối tượng di dân tự do, đi rừng ngủ rẫy… Nhưng đây quả là bài toán khó vì ngay cả chính quyền địa phương cũng không thể kiểm soát được các đối tượng này.

Tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền

Tình hình sốt rét trên địa bàn Gia Lai ngày càng diễn biến phức tạp. Tây Nguyên nói chung, Gia Lai nói riêng sắp bước vào mùa mưa. Đây là thời điểm thuận lợi để dịch sốt rét phát sinh. Vì vậy, công tác tuyên truyền phòng bệnh cần rốt ráo hơn nữa. Có mặt tại làng Kuăi, xã Ia Blư, huyện Chư Sê - một trong những vùng trọng điểm về sốt rét, điều đáng mừng khi người dân cho biết càng ngày họ càng có nhiều thông tin hơn về căn bệnh này. Công tác tuyên truyền được cán bộ y tế thông tin đến tận làng, tận xã. Nhờ vậy, người dân đã có ý thức hơn trong việc nằm màn và luôn chủ động phối hợp với ngành y tế trong các chiến dịch phòng- chống sốt rét. Tuy vậy, vẫn còn nhiều người tỏ ra chủ quan, lơ là. Anh Rơ Lan Phut ở làng Kuăi, xã Ia Blư cho biết: “Rẫy của mình gần rừng. Từ rẫy đến trung tâm xã khoảng 15km. Mình thường xuyên đi rẫy và cũng có khi ngủ lại đó, có lúc nằm màn có lúc không… Vì đường sá xa xôi, đi lại khó khăn nên khi bị bệnh thì tự điều trị, chỉ khi nào bệnh nặng mới tới cơ sở y tế...”.

Không chỉ người dân đi rừng ngủ rẫy mà nhiều đối tượng di dân tự do, công nhân làm việc tại các công trường cũng thường xuyên không thực hiện tốt việc nằm màn. Anh Nguyễn Văn Thanh - công nhân Công ty 194 đóng trên địa bàn xã Ia Blư cho biết: “Nhiều công nhân chủ quan không nằm màn khi ngủ, lúc đau ốm cũng không đến cơ sở y tế”.

Tỷ lệ ngủ màn của người dân theo điều tra của Trung tâm Phòng - chống Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng tỉnh năm 2008 cho thấy, chỉ có 72% người dân nằm màn khi ngủ. Vấn đề khó khăn trong quản lý di dân tự do, đi rừng ngủ rẫy cũng như  nhận thức của một số người dân chưa cao, còn chủ quan trong công tác phòng bệnh đã và đang tiềm ẩn nguy cơ sốt rét quay trở lại và có thể phát thành  dịch, nhất là khi mùa mưa - thời điểm thuận lợi cho dịch sốt rét bùng phát.                                                                                                

Như Nguyện