Phút lâm chung của mẹ

Không hiểu vì sao lần này tôi lại lo lắng nhiều đến thế. Trước đây mẹ nằm viện, tôi về thăm mẹ, ở bên mẹ cho đến khi Người ra viện nhưng tôi không thấy lo lắng như lần này.

Đang nằm trên giường, thấy tôi về, mẹ ngồi dậy, không phải thoắt một cái là ngồi dậy ngay được mà mẹ phải chống tay xuống giường, từ từ nhấc người lên một cách nặng nhọc. "Thời tiết thay đổi, mẹ chỉ hơi mệt và ăn ít đi một chút thôi chứ có ốm đau gì đâu mà con phải chạy về. Con hãy cứ lo cho tròn công việc của con đi. Mẹ không sao đâu".

 

Mẹ nói thế nhưng giọng nói của mẹ đã bị hụt hơi và đứt quãng giữa câu. Tôi biết là mẹ không ổn rồi. Bạn học của tôi nhiều người là bác sĩ, đang làm việc ở bệnh viện huyện và tỉnh. Nghe tôi thông báo tình hình sức khoẻ của mẹ, tất cả đều ghé về thăm và khám bệnh cho mẹ. "Bệnh người già ấy mà. Hễ thời tiết thay đổi là thấy mệt mỏi và kém ăn, kém ngủ". Các bạn tôi đều nói như thế. Đơn thuốc các bạn kê cho mẹ toàn các vị thuốc bổ.

 

Sau 3 ngày dùng thuốc bổ, sức khoẻ mẹ có khá hơn. Mẹ bảo tôi: "Mẹ khoẻ rồi. Con ra cơ quan lo công việc của mình đi". Mẹ nói thế nhưng vẫn bị hụt hơi khi nói, nghĩa là sức lực mẹ đã đuối từ bên trong. Vì thế tôi không ra Hà Nội mà ở nhà để túc trực bên mẹ. Ngày nào tôi cũng tắm cho mẹ nhưng mẹ không cho thay áo, nhất định cứ mặc mãi tấm áo lụa tôi may cho mẹ năm Người 80 tuổi.

 

Từ ngày tôi ra làm việc ở Hà Nội, mẹ chỉ ra sống với tôi đúng một tuần sau đó thì nằng nặc đòi về quê, vì mẹ chê ở Hà Nội chật chội, ồn ào, bụi bậm và không có bạn ăn trầu. Từ đó, hàng tháng tôi gửi cho mẹ một khoản tiền để mẹ đủ sống dư dật mà không phải đi làm đồng. Chị gái tôi sau khi chồng mất đã về nhà sống với mẹ. Hình như biết tôi  lo lắng, mẹ an ủi tôi: "Mẹ không việc gì đâu, chỉ ít bữa là lại khoẻ thôi mà".

 

Tôi rất biết tính mẹ. Chưa bao giờ mẹ than thở với con cái về tình hình sức khoẻ, bệnh tật của mình, vì sợ con lo lắng, ảnh hưởng đến công tác. Cũng chưa bao giờ tôi nghe mẹ kêu đói, kêu rét. Thuở nhỏ có lần đi học về tôi kêu đói. Mẹ dọn cơm ra. Tôi ăn rất nhanh, thoáng một cái đã hết bát cơm.  Mẹ ngồi bên niêu cơm, giơ tay chờ xới cho tôi. Tôi ăn một lèo, khi thấy đã no thì niêu cơm cũng đã hết sạch rồi. Tôi giật mình hỏi mẹ: "Sao hôm nay mẹ nấu ít cơm thế?" "Không. Mẹ vẫn nấu như mọi hôm. Nhưng hôm nay  mẹ có việc phải đi ngay bây giờ nên đã ăn cơm trước rồi". Mẹ nói dối thế mà tôi cũng tin. Buổi chiều đi dỡ khoai lang ngoài đồng, mẹ ăn liền ba củ khoai sống rất ngon lành. Phải là người đói lắm mới ăn khoai sống ngon như thế.

 

Bố tôi mất sớm. Nhà tôi rất nghèo. Mái nhà tranh hễ mưa là dột. Những đêm mưa, nước mưa nhỏ đì độp xuống chiếu, mẹ nằm lên chỗ chiếu ướt, để phần chiếu khô cho tôi được ngon giấc. Nhiều lần tôi bắt được cá đồng rất ngon, mẹ kho lên nhưng chỉ ăn cái đầu và phần xương, còn thịt cá thì mẹ dành cho tôi. Giờ nhà không nghèo nữa, mẹ muốn ăn gì cũng có nhưng mẹ lại không ăn được nữa. Mỗi bữa mẹ chỉ ăn được lưng cháo hoặc một nửa bát phở.

 

Mỗi ngày mẹ càng yếu hơn. Tôi cầm tay mẹ kéo thẳng ra, khi tôi buông tay thì tay mẹ lại co về như cũ, nghĩa là các cơ đã bắt đầu có hiện tượng co rồi. Tôi biết rằng mình sắp mất mẹ rồi, chỉ ngày một, ngày hai thôi. Buổi sớm ngày thứ 13, tôi hỏi mẹ: "Mẹ muốn ăn gì để con đi mua". Mẹ nói giọng rất yếu ớt: "Con nấu cho mẹ một bát cháo hoa, thật loãng thôi". Cháo hoa tức là chỉ có gạo tẻ với muối trắng thôi. Mẹ ăn thế cho thanh đạm, nhẹ mình, nghĩa là mẹ biết sẽ phải ra đi rồi. Hôm đó mẹ đã ăn hết cả bát cháo. Rồi mẹ bảo tôi tắm cho mẹ nhưng vẫn nhất quyết không cho thay áo. Tầm lưng lửng chiều, mẹ lần tay xuống cái túi áo bên phải, mở cái kim băng cài ở mép túi rồi đưa cho tôi một túi vải nhỏ màu đen nhưng khá nặng. "Con cất đi này!"

 

Đó là một túi vàng, có giá trị gấp rưỡi số tiền hàng tháng tôi gửi biếu mẹ trong hai mươi năm  qua cộng lại. Chị tôi nói hễ nhận được tiền là mẹ đi mua vàng và cất vào cái túi đó. Còn ở nhà thì mẹ nuôi lợn và trồng rau để sống. Mẹ trao túi vàng cho tôi rồi nắm lấy tay tôi rất chặt. Môi mẹ mấp máy như định nói điều gì đó nhưng tôi chỉ thấy mẹ thở gấp gáp, miệng há to, trông rất tội nghiệp. Rồi bàn tay mẹ rời tay tôi. Mẹ thở hắt ra mấy lần và nhắm mắt. Thế là tôi lại mồ côi một lần nữa. Tôi biết đời mình đang gánh một món nợ lớn không bao giờ trả được, đó là nợ công ơn mẹ.

Giờ đang bão số 3. Mưa rất to. Chắc ở dưới kia mẹ lạnh lắm. Mẹ ơi! Con biết làm gì cho mẹ bây giờ!

 

Nhà văn Hoàng Hữu Các