Chủ động quản lý thai kỳ để bảo vệ sức khỏe cả mẹ và con.
Chúng tôi có cuộc trò chuyện với Giáo sư Tay Eng Hseon, một trong những chuyên gia hàng đầu về Sản-phụ khoa tại Singapore, xoay quanh chủ đề quản lý thai kỳ
Chào Giáo sư (GS) Tay Eng Hseon, ông có thể nói sơ qua về chuyên môn của mình
Năm 1993, tôi đỗ thạc sĩ y khoa, chuyên ngành sản phụ khoa, Đại học quốc gia Singapore. Năm 2004 là bác sĩ (BS) trưởng khoa Phụ khoa, Bệnh viện (BV) Phụ sản – Nhi KK, Singapore. Từ năm 2004 – 2009 là Chủ tịch hội đồng y khoa BV Phụ sản – Nhi KK. Từ năm 2007 – 2011 là Chủ tịch Ung thư phụ khoa, Liên đoàn Sản – Phụ khoa châu Á Thái Bình Dương. Hiện nay đang đảm nhiệm Chủ tịch Hội đồng y khoa, BV Quốc tế Hạnh Phúc (Thuận An, Bình Dương, VN)
Theo GS, những tai biến sản khoa nào là đáng sợ nhất?
GS Tay Eng Hseon: Với trình độ tiên tiến của y học hiện nay, hầu hết các tai biến sản khoa đều có thể dự đoán trước và kiểm soát được (như tiền sản giật, sản giật, băng huyết sau sanh, nhiễm trùng hậu sản, vỡ tử cung …). Tuy nhiên vẫn còn một số các biến chứng đột ngột trong quá trình chuyển dạ của thai phụ mà ngay cả các nước tiên tiến nhất cũng rất khó có thể dự đoán trước và kiểm soát được, chẳng hạn như thuyên tắc ối, bởi vì những tai biến này có thể xảy ra ngay cả ở những người phụ nữ có thai kỳ khỏe mạnh.
Được biết, hằng năm tại Singapore có 35 – 40.000 ca sinh đẻ, nhưng chỉ có 2 – 4 trường hợp sản phụ tử vong liên quan đến thai sản. Theo GS, nhờ đâu đạt được tỷ lệ tai biến gây nên tử vong thấp như thế?
GS Tay Eng Hseon: Tại Singapore, tỷ lệ tai biến gây nên tử vong thấp là nhờ vào các yếu tố quan trọng sau : (i) nhận thức của thai phụ ngày càng tốt hơn, (ii) hệ thống chất lượng dịch vụ và cơ sở vật chất tiên tiến hơn trong việc quản lý thai kỳ và đặc biệt là (iii) dịch vụ quản lý thai kỳ cá nhân ngày càng phổ biến.
Ngày nay, gần như tất cả thai phụ ở Singapore đều đăng ký theo dõi thai kỳ với BS, BV rất sớm khi vừa mang thai Thông thường, các bà mẹ sẽ đặt khám thai định kỳ theo từng gói dịch vụ trong suốt thời gian mang thai., Đặc biệt, phần lớn các bà mẹ đều chọn cho mình một Bác sỹ chuyên khoa để theo dõi xuyên suốt ngay từ lúc mang thai cho đến khi sinh nở.
Tại Singapore, khoảng 70% thai phụ chọn sinh con tại các bệnh viện tư nhân, và 30% sinh tại các bệnh viện công lập. Và ngay cả khi sinh con tại bệnh viện công lập, thì 85% trong các ca sinh nở đều được thực hiện bởi các bác sỹ riêng đã theo dõi thai kỳ cùng với thai phụ từ lúc ban đầu. Ngoài ra, đội ngũ các chuyên gia y tế (bao gồm bác sỹ sản khoa, bác sỹ gây mê hồi sức, điều dưỡng, nhân viên hỗ trợ…), chất lượng dịch vụ y khoa (như dịch vụ chẩn đoán hình ảnh, dịch vụ xét nghiệm…), chất lượng dịch vụ chăm sóc, cơ sở vật chất…cũng là những yếu tố hết sức quan trọng trong sứ mệnh bảo đảm một thai kỳ an toàn và khỏe mạnh.
Với kinh nghiệm trong lĩnh vực sản phụ khoa của mình, GS có những lời khuyên gì cho chị em phụ nữ chuẩn bị làm mẹ?
Tôi xin đưa ra 3 lời khuyên cho các bà mẹ. Đầu tiên, chúng ta nên đăng ký dịch vụ chăm sóc tiền sản tại cơ sở y tế thuận tiện nhất ngay khi biết mình có thai; kế đến chúng ta nên chọn cho mình một bác sỹ chuyên khoa có thể chăm sóc và theo dõi suốt quá trình mang thai và sinh nở của mình, điều này giúp cho người bác sỹ & cơ sở y tế đó hiểu rõ tiền sử, tình trạng của bệnh nhân để có thể phát hiện, ngăn ngừa và cứu chữa kịp thời khi có tai biến.
Vì vậy, nếu có thể, chúng ta không nên chuyển đổi quá nhiều bác sỹ hay cơ sở y tế trong suốt thai kỳ. Cuối cùng tốt nhất là thai phụ nên đi thăm khám thai thường xuyên và làm thực hiện các chẩn đoán, xét nghiệm theo đúng theo chỉ định của bác sĩ.
Hiện nay, ở Việt Nam, một phần không nhỏ các bà mẹ chỉ tìm kiếm sự hỗ trợ y tế khi cảm thấy thật sự có vấn đề. Có thể do điều kiện kinh tế, đời sống, xã hội, người phụ nữ Việt Nam không thể có BS riêng để quản lý thai kỳ xuyên suốt, nhưng ít nhất thai phụ có thể khám thai với một BS chuyên khoa, hoặc đa khoa hoặc chuyên viên chăm sóc y tế gần nơi ở ít nhất là 3 lần trong một thai kỳ (càng sớm càng tốt ngay khi biết có thai, lúc thai nhi được 4 –5 tháng tuổi, và lúc thai 8 tháng tuổi trở đi).
Một điều kiện rất quan trọng nữa là nên có sự phối hợp và nhất quán giữa những bác sỹ, nhân viên y tế địa phương này với các cơ sở y tế, bệnh viện nơi các thai phụ chọn sinh, hay nói một cách lý tưởng nhất, thai phụ nên được chăm sóc và theo dõi suốt thai kỳ bởi cùng một bác sỹ hoặc các bác sỹ, cơ sở y tế có trực thuộc cùng một hệ thống y tế, điều này sẽ giúp thai phụ và thai nhi tránh được nhiều rủi ro.
Ngoài ra, các bà mẹ cũng nên tìm hiểu và tự xây dựng ý thức quản lý thai kỳ của mình. Việc trao đổi, cung cấp đầy đủ thông tin về sức khỏe, nguyện vọng của mình với bác sỹ cũng góp phần rất lớn trong việc giúp bác sỹ phát hiện và dự đoán những nguy cơ tiềm ẩn để có thể chuẩn bị trước những biện pháp can thiệp y tế cần thiết.
Xin cám ơn GS!
H.Thu (thực hiện)
