|
|
|
Cây chè dây hiện đang bị tận diệt ở vùng miền núi Đông Giang |
Một đồn mười
Dẫn chúng tôi ra sân đang phơi đầy cây chè dây mới hái về trước đó mấy ngày, anh Mai Văn Tươi (32 tuổi, trú ở xã Ba) cho biết, ở vùng miền núi này, cây chè dây đã có từ lâu lắm rồi. Ngày xưa, người dân nơi đây đi làm nương rẫy phát hiện được cây này thì hái về phơi khô, nấu nước uống thấy mát mẻ, khỏe khoắn. “
Mấy tháng trở lại đây, nghe tin đồn cây chè dây là “thần dược” chữa bách bệnh nên người dân ở khắp nơi đổ xô về đây để tìm loại cây này. Thấy có thương lái đặt mua với giá cao nên người dân bản địa cũng lên núi tìm cây chè dây để bán. Từ sau Tết Nguyên đán tới nay, một số người hái cây này về bán cũng thu được vài triệu đồng rồi”, anh Tươi cho biết.
Theo người dân nơi đây thì nhiều người cứ nghe theo lời đồn cây chè dây là “thần dược” của đồng bào Cơ Tu nên đua nhau lên rừng truy tìm nhưng thực chất họ không biết công dụng của loài cây này như thế nào. Điều này khiến cây chè dây ở Đông Giang đứng trước nguy cơ bị tận diệt bởi số lượng người tìm kiếm ngày một đông.
|
|
|
Một số người dân lên núi tìm cây chè dây vì nghe theo lời đồn nó là “thần dược”. Ảnh: Đ.H |
Đặc biệt có người cho biết, một số người còn dắt mối cả thương lái Trung Quốc về tìm mua cây chè dây thảo mộc với giá gần 200.000 đồng/kg nên càng hấp dẫn người dân đi tìm kiếm “thần dược” này. Tuy nhiên, các thương lái chỉ thu mua thời gian đầu, gần đây họ bỗng dưng “biến mất” khiến nhiều người dân đã lỡ tích trữ chè dây để bán không biết phải làm sao.
“Sau Tết Nguyên đán, mẹ con tui lên rừng tìm cây chè dây về phơi khô rồi chất đống đó chờ thời điểm bán cho các thương lái. Nhưng gần tháng nay không thấy thương lái đâu, bây giờ chất đống chè dây ở nhà không biết làm sao. Nếu cây chè dây này là “thần dược” thật thì sao họ lại bỏ bê như thế? Tui nghi ngờ lắm”, bà Nguyễn Thị Chạy (59 tuổi, trú ở xã Ba) tâm sự.
“Thần dược” thiếu căn cứ
Theo anh A Lăng Prưu (42 tuổi, trú ở xã Tư), từ trước tới nay chè dây là loại nước uống truyền thống hàng ngày của bà con dân tộc Cơ Tu. Thời gian gần đây có một số người các tỉnh phía Bắc vào đây làm vàng thường bị đau bụng, đau dạ dày… Giữa rừng sâu không có thuốc men, họ nấu cây chè dây lấy nước uống thì thấy bệnh đỡ dần và khỏi bệnh(?). “Từ đó không biết ai đồn cây chè dây là “thần dược” nên nhiều người đổ xô tìm kiếm khiến cây này bị tận diệt”, anh A Lăng Prưu cho biết.
Qua tìm hiểu được biết, cây chè dây được đồng bào Cơ Tu gọi là cây chè rừng. Thân dây, lá thon nhỏ, có hình răng cưa, mọc chủ yếu ở khu vực triền núi, nhiều nhất là ở các khu đồi mới được phát quang trồng rừng mới... Người Cơ Tu thường hay lấy cây chè rừng này về phơi khô rồi mỗi bữa lấy một ít nấu nước uống. Theo kinh nghiệm của ngườu Cơ Tu, cây chè dây có công dụng chủ yếu là chữa viêm loét dạ dày và hạ huyết áp.
|
|
|
Một số người vì chạy theo lời đồn nên bỏ bê công việc lên núi “săn” chè dây về phơi khô chất vào bao tải chờ thương lái đến mua nhưng thương lái sau một thời gian đã bất ngờ biến mất. |
Theo y học cổ truyền, chè dây vị ngọt tính mát, có công dụng thanh nhiệt, tiêu viêm, giải độc, thường được dùng để chữa các chứng bệnh như vị thống, mụn nhọt, nhũ ung, tê thấp… Kết quả phân tích thành phần của chè dây cho thấy, đó là một loại dược liệu giàu chất flavonoid và tanin; chứa 2 loại đường glucase và rhamnese.
Kết quả nghiên cứu chè dây chữa viêm loét dạ dày của Viện Dược liệu (Bộ Y tế) với các kết luận như sau: Chè dây có tác dụng diệt vi trùng, vi khuẩn, giảm độ axit tại dạ dày, giúp cho bệnh loét dạ dày dễ liền sẹo; cắt cơn đau do viêm loét hành tá tràng đạt 93,4%. Chè dây cho kết quả khỏi bệnh hoàn toàn đối với bệnh nhân viêm loét dạ dày hành tá tràng là 43,18%... Như vậy, chè dây cũng là cây thuốc, nhưng hoàn toàn không phải là “thần dược” chữa bách bệnh như lời đồn thổi của một số người.
|
Ông Phan Thanh Bình - Chủ tịch UBND xã Ba (huyện Đông Giang, Quảng Nam) cho biết: “Cơn sốt chè dây đang khiến cho cuộc sống người dân ở khu vực đồi núi huyện Đông Giang trở nên xáo trộn.
Hiện cây chè dây chỉ là một loài thảo mộc mọc tự nhiên trên các triền núi, vẫn chưa hề được nghiên cứu hay trồng tập trung và bảo tồn. Tuy nhiên, vì món lợi nhất thời nên người dân đua nhau lên rừng chặt cây chè dây về bán đã vô tình tận diệt loài thảo mộc này”. |
Đức Hoàng
