"Quay lưng" với dân lập, tại chức: Dụng nhân hay dụng bằng?

Rất nhiều ý kiến khác nhau đã được đưa ra. Lãnh đạo nhiều trường ĐH, CĐ ngoài công lập kịch liệt phản đối, còn sinh viên "ngao ngán" trước viễn cảnh sẽ bị "hắt hủi" lúc ra trường.

 

Mặc dù lâu nay sinh viên vốn đã không còn "mặn mà" với công chức nhà nước, nhưng trước các quy định "khó hiểu" của một số địa phương trong việc tuyển công chức, cán bộ... nhiều sinh viên không khỏi bất bình. Nguyễn Khánh Linh, sinh viên năm 4, Khoa Quản trị Kinh doanh (ĐH dân lập Bình Dương) cho biết: "Bằng dân lập dù ở đâu cũng vậy, nó là dấu trừ cho việc so sánh với các sinh viên khác, nhưng quan trọng là cách nhìn nhận của xã hội. Đúng là không vào ĐH tốp đầu mới vào trường dân lập, nhưng việc học tập của trường em còn tốt hơn các trường công lập khác. Ở trong Nam, công việc rất phong phú, nên ít ai muốn làm nhà nước. Tuy nhiên, quê em lại ở Nghệ An, giả sử địa phương nào cũng từ chối bằng dân lập thì em hết "cửa" về quê".

 

Nguyễn Văn Tùng, sinh viên năm 3, Khoa Kinh tế (ĐH dân lập Phương Đông) không khỏi lo ngại: "Em được biết, từ lâu các ngân hàng quốc doanh đều không tuyển hệ dân lập. Đành rằng, nhà tuyển dụng có quyền nhận hoặc không nhận ai đó, nhưng hạ thấp trường dân lập mà chỉ nhìn bằng, không cần xem năng lực thì không thể chấp nhận được. Ở lớp em, ít bạn chọn việc nhà nước, nhưng nếu ở tỉnh xa, muốn làm việc đóng góp cho quê hương thì rất khó, bởi không phải tỉnh nào cũng dồi dào doanh nghiệp như ở Hà Nội".

 

Còn sinh viên Phạm Thanh Châu, Khoa Ngoại ngữ (ĐH dân lập Thăng Long) bất bình: "Muốn tuyển người tài phải tổ chức thi tuyển, ai giỏi thì lựa chọn. Đằng này, một số địa phương lại tuyển dụng đầy bất công như vậy. Hồi trước, lúc thi ĐH em được 20 điểm, trượt NV1, nhưng để chắc chắn em đăng ký NV2 vào ĐH dân lập Thăng Long. Nói thật, lúc đó em vẫn còn nhiều cơ hội vào trường công lập nếu nộp đơn NV3. Nhưng em thích học đúng chuyên ngành, trong môi trường giáo dục tư thục năng động. Khi nghe lý do cho rằng trường dân lập đầu vào thấp nên chất lượng ra trường cũng thấp, em rất ngạc nhiên với cách nhìn và tư duy kiểu cái gì của công lập đều hơn dân lập".

 

Quy định "gạt" sinh viên trường tư vào thời điểm này chẳng khác nào như bồi thêm một "đòn đau" vào các trường ĐH, CĐ dân lập, vốn dĩ đang "méo mặt" vì tuyển sinh, nay lại bị "mất giá" trong cung cấp nguồn nhân lực. Bởi thế, lãnh đạo nhiều trường đã lên tiếng. GS.TS Hoàng Trọng Yêm, Hiệu trưởng ĐH Lương Thế Vinh (Nam Định) tỏ ra thận trọng: "Thực tế, trường tôi không có quan điểm là sẽ đào tạo công chức mà mục đích là đào tạo nhân lực cho các doanh nghiệp, nhà máy... Công chức mỗi năm chỉ tuyển vài người, vì thế cũng không bị ảnh hưởng. Sau sự việc này, trường tôi cũng phải nâng cao chất lượng đào tạo để xã hội không còn định kiến về trường dân lập nữa".

 

Theo PGS.TS Trần Hữu Nghị, Hiệu trưởng ĐH dân lập Hải Phòng: "Cần phải xem xét Luật Giáo dục của chúng ta đã chặt chẽ chưa? Tại sao lại dẫn đến tình trạng này? Cần xem lại mục đích tuyển dụng, chọn người tài hay chọn cái hệ thông đào tạo? Việc không dụng bằng dân lập, tại chức là đi ngược lại mục đích xã hội hoá giáo dục của Nhà nước và rõ ràng đã vi phạm Luật Giáo dục".

Còn GS.TS Đỗ Dân Hải, Hội đồng Trường ĐH Công nghệ & Quản lý Hữu Nghị cho biết: "Ở các nước, trường chất lượng phải là trường dân lập. Trường tư ở nước ta hiện nay đang thu hút được đội ngũ giảng viên trẻ năng động, bên cạnh đó là nơi tận dụng chất xám, kinh nghiệm của nhiều TS, GS về hưu từ các trường công lập sang nên chất lượng cũng rất ổn định".

TS Nguyễn Xuân Phong, Phó hiệu trưởng ĐH FPT cho rằng: "Chọn sinh viên trường nào để tuyển dụng là chuyện bình thường, nhưng cách phân biệt dân lập, công lập như vậy khó chấp nhận. Thực tế, hiện nhiều trường dân lập đã vượt trường công. Theo tôi, chất lượng đầu vào quan trọng nhưng nó không phải tất cả vì sinh viên còn học hỏi nhiều ở phạm vi ngoài nhà trường, do vậy không thể lấy chất lượng đầu vào làm thước đo chất lượng đầu ra được".
Mặc dù "phản pháo" những quyết định "khó hiểu" của một số địa phương và lo lắng trước nguy cơ lan rộng ra các địa phương khác, nhiều trường ĐH, CĐ cũng đã tự thừa nhận rằng, muốn xóa bỏ định kiến trước hết phải nâng cao chất lượng đào tạo, xây dựng thương hiệu giáo dục nếu không muốn bị "khai tử" trong bối cảnh trường tư ngày càng "mất giá".

 

"Không nên phân biệt đối xử giữa người tốt nghiệp ĐH công lập hay ngoài công lập, bởi về mặt pháp lý, các loại bằng cấp này là như nhau. Trường được phép đào tạo là đã đảm bảo một số điều kiện, chất lượng đầu vào cũng đã được khống chế bằng điểm sàn. Bằng cấp chưa nói được nhiều về chất lượng người lao động. Nếu Luật Giáo dục ĐH được Quốc hội thông qua, về mặt pháp lý, bằng cấp các trường ĐH sẽ giá trị như nhau, chỉ có chất lượng đào tạo là cơ sở phân biệt bằng cấp. Việc đánh giá chất lượng đào tạo sẽ do cơ quan kiểm định chất lượng thực hiện". GS.TSBùi Văn Ga Thứ trưởng Bộ GD&ĐT

Ngô Quang Huy