Quốc hội thảo luận chính sách đầu tư cho “Tam nông”: Nông dân không cần thành tích ảo

Nhiều đại biểu đã bày tỏ sự lo lắng, băn khoăn về khoảng cách giàu nghèo, về những bất cập trong chính sách xóa đói giảm nghèo.

 

Nông thôn chỉ còn người già, trẻ em

 

Theo đại biểu Nguyễn Lâm Thành (Lạng Sơn), thành tích của việc thực hiện chính sách đối với vùng dân tộc miền núi những năm qua là hết sức to lớn, không thể phủ nhận, nhưng vẫn còn tồn tại những thách thức đối với vùng đồng bào dân tộc. Khoảng cách giàu nghèo giữa các vùng tăng lên một cách rõ rệt. Khu vực Tây Bắc, Đông Bắc tỷ lệ nghèo so với mặt bằng chung cả nước gấp 2 và 3 lần, so với khu vực Đông Nam bộ là gấp 20 lần và 13 lần. Đây là một vấn đề xã hội rất lớn và tiềm ẩn nhiều nguy cơ rủi ro. Lấy ví dụ về Chương trình 135 mà phần chính sách hỗ trợ văn hóa cho thôn bản trong một năm thì được hỗ trợ 500 nghìn đồng, đại biểu Thành đề nghị tăng định mức chính sách cho phù hợp để bảo đảm chính sách đủ mạnh, đặc biệt đối với các vùng dân tộc miền núi.

 

Đồng tình với đại biểu Nguyễn Lâm Thành, đại biểu Nguyễn Thanh Thụy (Bình Định) dẫn chứng thêm, chênh lệch về mức sống giữa nông thôn và thành thị ngày càng lớn, tỷ lệ hộ nghèo ở nông thôn là 15,9%, trong khi đó ở thành thị là 5,1%. “Đây là nguyên nhân giải thích cho hiện tượng nhiều con em nông dân ra thành thị để kiếm thêm việc làm hoặc sau khi tốt nghiệp không muốn trở về quê hương làm ăn sinh sống. Nông thôn chỉ còn lại người già, trẻ em và những người lao động không thể thoát ly đồng ruộng vì họ không có tay nghề và điều kiện để có thể chuyển sang làm công nhân một cách ổn định”, đại biểu Thụy nói.

 

Hộ nghèo “sang” hơn cận nghèo

 

Dẫn minh chứng thực tế qua tiếp xúc với cử tri của Quảng Bình, đại biểu Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) cho biết, nhiều cử tri đã phản ánh hiện nay hộ nghèo không có nhà được xây nhà, thiếu ăn được cấp gạo, đau ốm có bảo hiểm y tế, không phải nộp tiền điện, tiền an ninh quốc phòng. Điều đó lý giải vì sao xếp hạng chuẩn nghèo lại có một sức hấp dẫn kỳ lạ đối với rất nhiều hộ nông dân hiện nay. Chính vì thế đã nảy sinh mẫu thuẫn giữa cán bộ thôn, bản với những hộ không được công nhận là hộ nghèo. Mâu thuẫn giữa hộ cận nghèo và hộ nghèo, ví dụ hộ cận nghèo thì phải tiết kiệm điện, hộ nghèo thì để điện sáng một cách thoải mái. Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương đề nghị, cần phải xem lại chính sách đối với hộ nghèo như hiện nay để giải quyết những mâu thuẫn không đáng có trong xã hội.

 

Cũng cho ý kiến về vấn đề trên, đại biểu Bùi Mạnh Hùng (Bình Phước) cho rằng, chuẩn nghèo hiện nay xác định chưa đúng, mới chỉ đáp ứng được 48% thực tế. “Tình trạng xóa nghèo nhưng không bền vững là phổ biến. Tỷ lệ tái nghèo rất cao. Tình trạng người dân còn nghèo nhưng bắt buộc phải thoát nghèo. Địa phương cũng không muốn công nhận mình thoát nghèo là rất phổ biến. Chúng ta nghe thì thật là vô lý, nhưng thực chất là họ chưa thoát nghèo. Người nông dân cũng rất thực tế, họ không cần những thành tích ảo”, đại biểu Hùng thẳng thắn. Theo đại biểu Bùi Mạnh Hùng, việc đầu tư cho công tác xóa đói giảm nghèo như vậy là nửa vời, hiệu quả thiếu tính bền vững và lãng phí...

 

Theo báo cáo giám sát của Ủy ban kinh tế, giai đoạn 2006 - 2011, tổng vốn đầu tư công cho “Tam nông” từ nguồn ngân sách Nhà nước và trái phiếu Chính phủ là 432.788 tỉ đồng. Tuy vậy, nguồn lực đầu tư công cho “Tam nông” còn thiếu so với nhu cầu. Vốn FDI đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn rất thấp và có xu hướng giảm dần, từ tỉ lệ 8% trong tổng cơ cấu FDI của cả nước năm 2001 xuống còn 1% năm 2010. Bên cạnh đó, việc lập và thực hiện quy hoạch còn chưa sát thực tế, thiếu khoa học, chồng chéo, không phù hợp giữa quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, quy hoạch ngành và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, gây lãng phí nguồn lực.