Săn đào đón Tết
GiadinhNet - Tết sắp đến. Giới sành chơi đào lại "lùng sục" mọi ngõ ngách của làng đào Nhật Tân để tìm cho mình một cây đào đón xuân.
Tuy nhiên, ở thời điểm này, để tìm được một cây đào ưng ý không phải là chuyện dễ dàng ở làng đào Nhật Tân.
 |
|
Vườn ươm Thất thốn đã có gốc ra nụ. |
 |
|
Anh Lê Hàm, người đang sở hữu giống đào "độc". |
60 - 70% số đào đã có chủ
|
Ông Đinh Văn Chiến, một người mê thú chơi đào thế đến vài chục năm nay ở Thanh Trì (Hà Nội) cho biết: "Săn được một gốc đào quý có khi mất đến vài tháng trời. Trước đây, cứ gần cuối năm là tôi lại đích thân tìm đến các vùng trồng đào có tiếng như: Vân Hồ, Văn Giang (Hưng Yên), Gia Lộc (Hải Dương) để tìm mua đào phớt, có khi cất công lên vùng miền núi huyện Tân Kỳ (Nghệ An) tìm loại đào đá. Tìm được rồi đưa về ươm trồng phải đến vài ba năm sau mới chơi được. Có những gốc lại bị chết. Nay thì tôi không đi những chuyến xa nhà như thế nữa. Lên Nhật Tân sau khi chọn cây, chỉ cần làm một hợp đồng thuê đào đơn giản thế là có đào chơi Tết, không phải cất công chăm sóc, càng không phải đi "săn"". |
Cả cánh đồng trải dài dọc bờ sông Hồng của làng đào Nhật Tân với hàng trăm hàng nghìn gốc đào vẫn trơ cành trụi lá như nín thở chờ đón mùa xuân để bung nở. Lẫn trong phần nhiều gốc đào mốc meo xù xì đó, một số ít đã ra nụ và nở hoa. Còn hơn một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán nhưng những gốc đào đẹp chưa ra hoa ấy phần lớn đã có chủ.
Mấy năm nay, xu thế của dân chơi đào "sành điệu" Hà Nội không còn mua đứt cả cây nữa mà chỉ thuê về trưng bày trong mấy ngày Tết. Tuy nhiên, để thuê được một gốc đào đẹp chỉ trong khoảng 1-2 tuần lễ, giá cả chẳng kém mua là bao nhiêu và tất nhiên thuê được gốc ưng ý không phải là chuyện dễ.
Vườn đào nhà Lan Chín là địa chỉ quen thuộc đối với dân sành đào Hà Nội. Ở vườn đào này, hầu hết những cây đào thế có dáng đẹp đều được cho thuê với giá 10 - 15 triệu đồng/gốc. Chủ vườn đào chỉ vào một loạt cây đào cao gần bằng đầu người, thân mốc thếch cho biết, chúng đều có giá cho thuê hơn 10 triệu đồng/gốc. Và điều đáng nói là những gốc đào thuộc hàng đẹp của vườn nhà anh đa phần đã được đặt thuê. Anh Chín cho biết, một số gốc đào được tạo thế Phúc, Lộc, Thọ có khách đã trả giá thuê 25 triệu đồng nhưng anh chưa đồng ý.
Ở Nhật Tân, vườn nhà anh Đạo được xem là nơi có nhiều đào thế nhất nên được dân chơi dòm ngó trước và phần nhiều trong đó số phận đã được định đoạt. Những gốc đào thế Huynh - Đệ được chào bán với giá 70-90 triệu đồng. Đặc biệt, hai "cụ" đào dáng huyền được trồng trong chậu lớn được chào với giá 100 triệu đồng. Giá cho thuê cũng đã đến nửa.
Phần lớn những gốc đào thế có tuổi đời hơn chục năm ở các vườn đào Nhật Tân đều có giá cho thuê hơn 20 triệu đồng. "Những năm gần đây, người chơi đào có xu hướng chỉ thuê về những ngày Tết. Chúng tôi cũng thích dịch vụ này vì có thể "tái chế" đào cho năm sau nhanh hơn, đỡ vất vả hơn và tất nhiên là đẹp hơn", chủ vườn đào Hương Tám cho biết.
Việc khách tìm được cho mình một gốc đào đẹp mà giá cả vừa ý thì khó. Nhưng khi chọn được rồi thì hợp đồng thuê lại khá đơn giản. Hầu hết các vườn đào đều có dịch vụ thuê trọn gói. Chủ vườn có xe chở đưa đi đón về hoặc không có xe thì chịu chi phí vận chuyển, khách hàng đặt cọc trước từ 30 - 50% giá thuê.
Vào những ngày này, hầu như các chủ vườn đào thế đang khá bận rộn với những hợp đồng cho những gốc còn lại. Phải đến 60-70% số gốc đã có người thuê.
 |
|
Bông hoa khổng lồ với đường kính 5cm. |
 |
|
Mỗi nụ hoa Thất thốn có giá tương đương 10 triệu đồng. |
 |
|
Làng đào Nhật Tân vào mùa. |
 |
|
Một cánh đào trắng đã bung nở. |
Đào rừng "tái tạo" lên ngôi
Giống đào bích được ươm mầm, chăm sóc và tạo dáng thế rồng uốn theo lối chơi truyền thống không còn là sự lựa chọn hàng đầu của giới thạo chơi. Bây giờ, những cây đào thế có dáng to đẹp được khai thác từ rừng về lại có giá thuê cao hơn hẳn. Trong khi những thân đào rừng được "tái tạo" đều có giá trên 10 triệu đồng thì đào bích Nhật Tân chỉ ở khoảng 5 - 7 triệu đồng/gốc.
Theo những người có thâm niên trồng đào ở Nhật Tân thì việc chơi những gốc đào to khai thác ở rừng về tạo thế đã trở thành một xu thế chơi đào những năm gần đây. Ông Nguyễn Nhật Minh, chủ một vườn đào cho biết: "Sở dĩ đào rừng đắt hơn đào bích ở chỗ, đào rừng thường có tuổi đời nhiều hơn, thân cành đều mốc xì già nua trông đẹp hơn. Chủ vườn phải lên những vùng cao như: Lào Cai, Phú Thọ, Lạng Sơn để tìm đào trong vườn nhà dân. Giá gốc đào rừng, rẻ cũng đến vài trăm nghìn đồng, có khi 3-4 triệu đồng. Sau đó được vận chuyển về trồng ngoài bãi, ghép những mắt đào Nhật Tân vào để tạo tán, tạo thế. Thường phải mất từ 2 - 3 năm mới có thể cho thuê được. Trồng đào rừng bước đầu vất vả hơn đào bích nhiều".
Những gốc đào rừng vườn nhà ông Minh thường có đường kính từ 10 - 20cm. Trước đó nhiều tháng, những cây đào này đã được ghép mắt, một số cây đã ra nụ. "Tất nhiên là đào rừng ngày một hiếm. Người khai thác mỗi ngày một nhiều, đào thì có hạn. Đến một lúc đào rừng "cổ thụ" sống tự nhiên ở miền núi sẽ không còn mà sẽ có mặt ở miền xuôi. Giá cả càng ngày càng đắt cũng là điều đương nhiên", ông Minh nói.
Của độc giữa rừng đào Nhật Tân
Đến Nhật Tân, chúng tôi được người ta to nhỏ về loại đào độc, thuộc hàng quý hiếm có nhiều khả năng năm nay sẽ nở đúng dịp Tết Nguyên đán. Sỡ dĩ loại đào quý ấy nở vào dịp Tết trở thành chuyện lạ bởi cứ khoảng vài chục năm thì nó chỉ nở 3 - 4 mùa. Đó là giống đào Thất thốn. Ở Nhật Tân, trong số hàng trăm người trồng đào thì chỉ có anh Lê Hàm mới trồng được loại đào này.
Lê Hàm là người trồng đào thuộc lớp trẻ tuổi ở làng đào, nhưng là người duy nhất sở hữu bí quyết ươm trồng giống đào quý này. Có gần chục hecta đất trồng đào, anh Hàm cho biết vườn đào nhà mình sở hữu rất nhiều giống đào quý. "Gốc đào bông trắng cũng thuộc dạng hiếm ở làng đào này. Ngoài ra, tôi còn có một gốc đào mà đến giờ cũng chưa biết đặt tên cho nó là gì. Ở thời điểm này, hoa đã bung nở. Điều đặc biệt là những bông hoa ấy "khổng lồ" với đường kính lên đến 5cm. Nếu anh có đi tìm khắp làng đào này cũng khó có gốc thứ hai. Gốc đào này cho thuê không dưới 50 triệu đồng". Tuy nhiên, gốc đào đó chưa phải là những gì "tinh tuý" nhất ở vườn đào nhà anh Hàm.
Chúng tôi hỏi về loại đào Thất thốn trứ danh, anh chỉ nhoẻn miệng cười: "Đúng là đào quý. Nhưng chẳng ai người ta trồng ở đất này bởi lợi nhuận không ăn thua". Theo anh Hàm, đào Thất thốn sỡ dĩ trở thành của "độc" chỉ có trong vườn nhà anh bởi vì loại đào này rất hiếm khi ra hoa. "20 năm theo đuổi trồng loại đào này, nó chỉ nở được 4 lần", anh cho biết. Như để minh chứng cho lời nói của mình, anh Hàm dẫn chúng tôi đi về phía góc vườn, chỉ vào một khu riêng biệt được vây quanh bởi 4 bức tường, bên trên được che chắn cẩn thận cho chúng tôi xem. "Nhà tôi có khoảng 100 gốc đào Thất thốn. Tất cả được chăm nuôi riêng biệt với các loại khác", anh nói.
Khác với tất cả những thứ hoa đào thông thường mà ai cũng biết, đào Thất thốn có thân, cành tương đối khiêm tốn, ít cánh. Mầm nhỏ xanh tía như lưỡi kiếm vung lên. Hoa đỏ thắm tươi, nếu cây ít hoa thì bền kỳ lạ, nếu hoa nở nhiều thì chóng tàn hơn đào thường. Mỗi thốn, tức mỗi tấc theo cách gọi của các cụ, có thể có 7 hoa đào, vì thế mới có tên gọi Thất thốn.
Khi hỏi về giá thuê, anh Hàm chỉ cười: "Ươm loại đào này rất công phu, không mấy khi trúng vào vụ nên giá cả nó phải cao hơn các loại đào thường". Có những gốc đào Thất thốn đã được khách mặc cả giá lên tới 10 triệu đồng/bông hoa.
Hiện tại vườn Thất thốn của anh Hàm đã có một số gốc đã ra nụ và nở vài bông. Người đàn ông trồng thứ đào độc này đang nín thở: "Nếu từ giờ đến Tết chỉ có một đợt rét nhẹ nữa thì Thất thốn sẽ bung nở đúng vụ".
Quang Thành