Sau Tết, giá hàng tiêu dùng vẫn tăng vùn vụt

Siêu thị khan hàng, giá chợ “bùng nổ”

Thực phẩm tươi sống ngoài thị trường tự do hiện đã tăng giá ở mức chóng mặt so với thời điểm trước Tết. Mức tăng này được một số chuyên gia đánh giá là cao nhất từ trước đến nay: Thịt bò thăn hiện đang được bán với giá 140.000 đồng/kg, thịt lợn thăn 85.000 đồng/kg; gà ta 100.000 đồng/kg; giữ mức tăng kỷ lục nhất là các loại rau xanh: súp lơ 15.000 đồng/chiếc; rau cần 10.000 đồng/bó; cải ngọt 20.000 đồng/kg; cải thảo 25.000 đồng/kg...

Điều khiến không ít người tiêu dùng ngạc nhiên là giá thực phẩm tươi sống đang rất nóng, nhưng hoạt động mua bán tại các siêu vẫn trong cảnh thưa thớt, vắng lạnh. Những bãi gửi xe rộng lớn của các siêu thị lớn như Metro, Big C, Fivimart quá tải trong những ngày trước Tết, bây giờ lại trống hơ trống hoác. Big C Thăng Long là một trong những siêu thị có thế mạnh về cung cấp thực phẩm tươi sống thì vẫn trong tình trạng khan hàng. Các loại thực phẩm chế biến sẵn và rau xanh luôn xảy ra tình trạng hết hàng để bán vào các buổi chiều.

Tại siêu thị Intimex nằm trên đường Huỳnh Thúc Kháng (Hà Nội), các tủ đựng thực phẩm đông lạnh đã gần “cạn” hàng; các quầy thực phẩm chế biến sẵn và thực phẩm tươi sống thì trong cảnh trống trơn. Theo sự giải thích của các nhân viên thì số thực phẩm chế biến sẵn và rau sống thường chỉ đủ phục vụ cho buổi sáng, đầu giờ chiều thì hết hàng; Tại Trung tâm Thương mại Cầu Giấy thì chỉ có vài loại rau xanh với số lượng rất khiêm tốn.

Ông Vũ Thanh Sơn, Phó tổng GĐ Hapro, Tổng Cty Thương mại Hà Nội cho rằng, do thời điểm trước Tết số lượng hàng hoá bán ra tăng vượt xa ngoài dự kiến; Lượng hàng hoá bán ra phục vụ Tết “ăn” cả vào lượng dự trữ ngoài Tết dẫn đến khan hàng phục vụ người tiêu dùng sau Tết.

Còn ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hiệp hội siêu thị Hà Nội lại cho biết, một số siêu thị có thế mạnh về cung cấp thực phẩm đã cam kết không tăng giá từ trong năm nên lượng hàng nhập về hạn chế do giá nhập sẽ không thể cao bằng ngoài thị trường. Tình trạng này sẽ còn kéo dài đến hết rằm tháng Giêng.

Giá cao sẽ còn... “trụ” lâu

Chỉ số giá tiêu dùng tháng 2/2008 sẽ lập kỷ lục Số liệu thống kê hàng năm cho thấy, tốc độ tăng giá tiêu dùng của tháng 2 (tháng có Tết Nguyên đán) đều tăng cao hơn tốc độ tăng của tháng 1, thậm chí có năm còn tăng cao gấp hai, gấp ba tốc độ tăng của tháng 1. Theo dự đoán, tốc độ tăng giá tiêu dùng tháng 2 năm nay có thể trên 3%, mức tăng cao nhất từ trước đến nay.

Không một chuyên gia nào khẳng định giá thực phẩm sẽ dịu lại sau ít ngày nữa. Vì họ cho rằng giá thực phẩm tăng cao không hoàn toàn là do ảnh hưởng của Tết mà còn do nhiều nguyên nhân khác, và mức giá này sẽ còn “trụ” lâu nếu không có những giải pháp hữu hiệu.

Một nguyên nhân chủ yếu khiến giá cả tăng cao là do thị trường bán lẻ vẫn chiếm lĩnh thị trường. Hiện nay, trên địa bàn Hà Nội có 46 siêu thị với tổng thu trong một tháng bán Tết là 850 tỷ trên tổng số là 6.000 tỷ. Nghĩa là hệ thống siêu thị chỉ chiếm khoảng hơn 10% thị phần, gần 90% thị phần thuộc về thị trường tự do nên rất khó kiểm soát cả về giá lẫn chất lượng hàng hoá. Dù trước Tết gần 2 tháng, thành phố Hà Nội đã tung ra 50 tỷ cho 4 doanh nghiệp (Hapro, Satra, Saigon Co.op và Tập đoàn Phú Thái) dự trữ hàng hoá nhưng so với tổng thu là 6000 tỷ thì chỉ góp được một phần rất nhỏ, không giải quyết được vấn đề. Trong khi, sức tiêu thụ thực phẩm ở Hà Nội trong một ngày là 300 tấn thịt, 300 tấn rau, 800 tấn gạo, 300 tấn tôm, 300 tấn thịt bò. Như vậy với 50 tỷ Hà Nội chi cho thị trường trong dịp Tết chỉ có tác dụng trong 3- 4 ngày.

Theo ông Hoàng Ngọc Bắc - Viện trưởng Viện nghiên cứu Phát triển Kinh tế Xã hội Hà Nội, thì giá thực phẩm tươi sống sẽ còn “neo” lâu ở mức cao do xu hướng tăng giá của nông sản thực phẩm thế giới được dự đoán vẫn tiếp tục trong năm tới.

Nhu cầu ngày càng tăng, thời tiết lại khắc nghiệt dẫn đến tình trạng mất mùa, dịch bệnh... khiến nguyên liệu thiếu hụt. Hàng loạt các yếu tố cộng hưởng khác như giá xăng dầu vẫn ở mức cao, việc nâng lương tối thiểu... vừa qua sẽ khó làm cho tình hình giá dịu đi, thậm chí còn  khó về được mức giá thời điểm trước Tết.

Ông Vũ Vinh Phú cũng cho biết, tình hình giá cả sẽ còn cam go nếu chúng ta không đưa ra những giải pháp thật sự hữu hiệu. Theo ông đó là kênh bán hàng văn minh (hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại) phải chiếm lĩnh được thị phần bán lẻ; Tổ chức lại sản xuất bằng cách nâng cao năng suất cây trồng, vật nuôi; Nguồn vốn ở các kênh phân phối phải được đảm bảo cho việc lưu thông và tích trữ hàng hoá để tung hàng vào những thời điểm “nóng”.

Hiện tại các siêu thị, các công ty nhà nước, vốn rất ít (chỉ 5-20 tỷ), 70% hàng hóa bán trong siêu thị là hàng ký gửi. Mà ký gửi thì phải phụ thuộc vào giá của doanh nghiệp, lúc nào giá tăng thì doanh nghiệp sẽ tăng lên.

Hy vọng trong hội nghị bàn về vấn đề bán lẻ, cách ứng xử với “nóng - lạnh” của thị trường mà Bộ Công thương dự kiến tổ chức trong thời gian tới sẽ đưa ra được những giải pháp hữu hiệu, cứu nguy cho người tiêu dùng đang phải chịu các mức giá “cắt cổ”.

Mai Hạnh