"Siêu tên lửa" chưa hoàn thiện

GiadinhNet - Bulava được mong chờ sẽ là thành tố quan trọng trong "bộ ba hạt nhân" của Nga, gồm tên lửa đạn đạo, tàu ngầm hạt nhân và máy bay ném bom chiến lược.

Tuy nhiên, suốt từ lần thử nghiệm đầu tiên cho đến nay, “siêu tên lửa” vẫn là niềm ao ước, sự háo hức, là nỗi khắc khoải của hải quân Liên bang Nga, là sự tò mò của biết bao nhiêu chuyên gia quốc phòng các nước. Và dù đã ngốn tiền tỷ, đã bị đặt nhiều dấu hỏi thì quyết tâm đưa Bulava “bay cao, bay xa” vẫn chưa bao giờ tắt.

Siêu tên lửa

Bulava là loại tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) của Nga, dự kiến khi hoàn thành sẽ được trang bị trên các tàu ngầm hạt nhân lớp Borey, do Viện công nghệ Nhiệt Moscow chịu trách nhiệm thiết kế và được phương Tây gọi chung là RSM-56. Bulava được phát triển trên nền tảng hệ thống tên lửa đạn đạo Topol-M mặt đất, nhưng nhẹ và phức tạp hơn.

Tính năng, sức mạnh mà “siêu tên lửa” này sở hữu hiển nhiên khiến quân đội của bất kỳ quốc gia nào trên thế giới phải thèm khát. Vì thế, dễ hiểu khi Nga vẫn quyết tâm theo đuổi dự án này, dù đã phóng thử 12 lần. Ngoài những đặc điểm quen thuộc mà người ta đã nghe nhiều như “tên lửa 3 tầng nhiên liệu rắn, nặng hơn 35 tấn, có khả năng mang tới 10 đầu đạn hạt nhân (mỗi đầu đạn có sức công phá 150 kiloton), tầm bắn lý thuyết là 8.000km”, Bulava còn được thiết kế để có thể “sống sót” khi cách một vụ nổ hạt nhân với khoảng cách tối thiểu 500m.

Bulava được cho là có khả năng chống lại điện từ, sự cản trở của phóng xạ và điều kiện tự nhiên. Theo lời Thủ tướng Nga Vladimir Putin, siêu tên lửa này có thể xuyên thủng bất kỳ hệ thống phòng thủ tên lửa hùng mạnh nào. Tuy nhiên, tất cả những “tố chất” đó vẫn chỉ nằm trên giấy và mơ hồ trên những chuyến bay nửa vời sau hơn chục lần phóng thử.
 
Hạ thủy tàu ngầm Yury Dolgoruky (lớp Borey).

Dự án khổng lồ

Quyết định phát triển tên lửa Bulava ra đời năm 1998 sau 3 vụ thử bất thành tên lửa Bark. Năm 2004, thử nghiệm tầng đầu tiên của Bulava diễn ra thành công, làm dấy lên hi vọng về một siêu tên lửa trang bị cho lực lượng hải quân. Hai lần liên tiếp sau đó, thử nghiệm “bay” cho “siêu tên lửa” này đều suôn sẻ. Thế nhưng, cũng 3 lần liên tiếp vào năm 2006, Bulava luôn gặp trục trặc tại tầng 1, tầng 3 sau khi được phóng lên từ dưới biển. Dự định ban đầu hoàn thiện Bulava vào năm 2006 vì thế mà phải lùi lại.

Kể từ cuối năm 2009 cho đến nay, các đợt phóng thử liên tục bị thất bại. Lần thử nghiệm mới nhất diễn ra ngày 9/12/2009. Theo AFP, tên lửa Bulava được phóng lên từ tàu Dmitry Donskoi (tàu ngầm nguyên tử lớp Typhoon) ở khu vực Biển Trắng và đã xảy ra sự cố trong giai đoạn 3. Hãng thông tấn RIA Novosti của Nga thì khẳng định, chỉ 5 trong tổng số 12 vụ phóng Bulava được ghi nhận là thành công. RIA còn dẫn lời ông Pavel Felgenhauer - một chuyên gia quân sự Nga, tiết lộ rằng chỉ có một vụ phóng Bulava thực sự thành công từ trước tới nay.

Với những báo cáo như vậy, số phận của dự án siêu tên lửa này đã bị đặt một dấu hỏi lớn bởi các nhà làm luật và không ít chuyên gia công nghiệp quốc phòng. Họ thậm chí còn gợi ý rằng, bao nỗ lực đó tốt nhất nên dành cho dự án tên lửa Sineva đáng tin cậy hơn.

Hơn thế nữa, “siêu tên lửa” còn khiến ngành công nghiệp đóng tàu quân sự của Nga chịu sức ép nhiều hơn với dự án đi kèm có tên “955/955A Borey” (tàu ngầm lớp Borey). Sau đợt phóng thử thất bại hồi tháng 12/2009, tờ Izvesti còn loan tin rằng dự án Borey có thể bị hoãn lại. Theo kế hoạch, đến năm 2015, Nga sẽ sản xuất tổng cộng 5 chiếc tàu ngầm thuộc lớp này, mỗi chiếc có khả năng mang 16 tên lửa. Trong năm 2010, Nga sẽ lần đầu tiên phóng thử Bulava từ tàu ngầm lớp Borey có tên Yuri Dolgoruk và đặt rất nhiều kỳ vọng vào “bộ đôi” này. Được biết, nhà máy Severodvin hiện đang hoàn tất 4 chiếc: Yuri Dolgoruki, Aleksandr Nevski, Vladimir Monomakh, Sviatitel Nikolai.
 
Phóng thử tên lửa Bulava từ tàu ngầm.

“Bay cao, bay xa” bằng mọi giá

Mọi thất bại, tốn kém thời gian qua và sắp tới đây chưa đủ lớn để làm nản lòng những người làm dự án Bulava và lực lượng hải quân Nga. Trong một lần trả lời báo chí, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Anatoly Serdyukov đã khẳng định “sẽ không bỏ Bulava, bất chấp mọi thất bại, tên lửa sẽ vẫn bay”. Tuyên bố này của ông Serdyukov phần nào cho thấy quyết tâm và kỳ vọng của quân đội Nga trong việc biến siêu tên lửa trở thành cốt lõi trong bộ ba hạt nhân chiến lược.

Người ta đã chỉ ra nhiều nguyên nhân dẫn đến các thất bại trong những vụ bắn thử Bulava, trong đó, lỗi lầm chủ yếu hướng đến khâu thiết kế, lắp ráp và sự đáp ứng của bệ phóng (những chiếc tàu ngầm). Nhiều điều tra, nghiên cứu đã được tiến hành để tìm mọi cách sớm đưa “siêu tên lửa” trở lại không trung.

Hải quân Nga đã lên kế hoạch phóng thử ít nhất 4 quả tên lửa Bulava vào cuối tháng 6 tới - trong đó, 2 quả được bắn lên từ tàu ngầm hạt nhân Dmitry Donskoy (lớp Typhoon), 2 quả từ tàu ngầm hạt nhân Yury Dolgoruky (lớp Borey). Sau đó, Bộ trưởng Quốc phòng Anatoly Serdyukov lên tiếng khuyến cáo lùi thời gian thử nghiệm đến tháng 11 để chế tạo thêm 3 quả tên lửa dưới các điều kiện xác định nhằm tìm ra nguyên nhân thất bại trước đây. Rồi Bulava sẽ vẫn vọt lên từ mặt biển, sẽ không thể bị thay thế, sẽ vẫn được thử cho đến khi nào sẵn sàng nằm trong tàu ngầm Hải quân Nga mới thôi.

Việt Nguyễn

hoaianh