Sinh viên vay vốn: Phải ký cam kết trả nợ trước khi tốt nghiệp
Giadinh.net - Đó là đề ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại Hội nghị của Chính phủ sơ kết 3 tháng thực hiện quyết định của Thủ tướng về chủ trương cho sinh viên (SV) vay tiền trang trải chi phí học tập.
Hội nghị diễn ra ngày 28/1 tại Hà Nội.
Giảm hạn mức vay cho sinh viên sư phạm
Một vấn đề không chỉ làm đau đầu các nhà quản lý mà cũng gây sự chú ý của dư luận trong thời gian qua là cơ chế thu hồi và phát triển nguồn vốn.
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Vũ Luận đề xuất: Yêu cầu SV ký cam kết trả nợ trước khi ra trường. Đề xuất này được Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đồng thuận, yêu cầu các bộ, ngành bàn thêm để thực hiện. Theo quy định hiện nay, người đứng ra vay tín dụng là các bậc phụ huynh. Trong khi đó, người thụ hưởng và trên thực tế có trách nhiệm trả nợ phải là SV. Như vậy, giữa ngân hàng và SV chưa có một cam kết nào mang tính pháp lý. Do vậy, SV phải ký cam kết với ngân hàng về việc trả nợ. Phó Thủ tướng giao Ngân hàng Chính sách xã hội (CSXH) thiết kế mẫu và gửi sớm cho các trường để tham khảo ý kiến của SV.
Tại Hội nghị Phó Thủ tướng cũng đồng ý với đề xuất sẽ giảm mức cho vay tối đa đối với SV ngành sư phạm xuống 600 nghìn đồng/tháng, thấp hơn 200 nghìn so với mức chung. Bởi theo Phó Thủ tướng, thì SV sư phạm đã được hưởng chế độ không phải nộp tiền học phí. Như vậy, vừa tạo công bằng lại hạn chế được thêm một nguồn vốn đáng kể cho những đối tượng khác. Trước mắt là nâng nguồn vay cho học viên các trường nghề.
Chứng nhận sai, xã phải lấy tiền của mình bù vào
Một vấn đề được các đại biểu quan tâm là xác minh tỷ lệ số người vay chưa đúng đối tượng và số người được vay sử dụng tiền chưa đúng mục đích. Đây cũng là vấn đề được Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đặc biệt quan tâm.
|
Không quy định thời gian “cứng” cho học viên nghề Phó Thủ tướng cũng đồng ý với đề xuất của Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH Đàm Hữu Đắc: sẽ cho học viên các trường nghề được vay nhiều lần trong một năm, không quy định cứng là “chỉ tháng 9, tháng 10 như SV ĐH, CĐ. Bởi vì các trường nghề tuyển sinh quanh năm và khai giảng tứ thời. Phó Thủ tướng cũng chỉ đạo nên tăng thêm nguồn vay cho học viên các trường nghề. |
Theo thống kê của Ngân hàng CSXH qua khảo sát 44 nghìn hộ đã vay tín dụng (Theo quy định, SV chỉ được vay thông qua hộ gia đình - PV) thì chỉ có khoảng 1% được vay sai đối tượng theo quy định và khoảng 0,02% số người vay sử dụng sai mục đích. Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân nhận xét: “Tỷ lệ như vậy là không nhiều. Đặc biệt là tỷ lệ HSSV sử dụng sai mục đích là rất thấp. Nếu con số này có dung sai khoảng 10 lần, tức lên đến khoảng 0,2% thì cũng chưa phải là điều gì quá lớn, không đến mức phải điều chỉnh chủ trương. Điều này cho thấy, nguồn vốn của Chính phủ đã phát huy được hiệu quả”.
Tuy nhiên để hạn chế hơn nữa hiện tượng cho vay không đúng đối tượng, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cũng yêu cầu các bộ, ngành liên quan (Bộ Tài chính, Bộ GD&ĐT, Bộ LĐTB&XH và Ngân hàng CSXH) đề xuất thêm biện pháp. Phó Thủ tướng “gợi ý”, nên có quy định rõ là UBND xã nào chứng nhận sai đối tượng thì yêu cầu xã đó phải lấy nguồn ngân sách của xã để phục vụ cho SV vay. Ngoài ra, để tránh tình trạng HSSV vay tiền nhưng chi tiêu không đúng mục đích thì giữa các cơ sở giáo dục và Ngân hàng CSXH phải có sự trao đổi về thông tin. Theo đó, Ngân hàng sẽ gửi danh sách những SV đã được vay tiền cho các trường, ngược lại các trường sẽ gửi danh sách những SV đã xin xác nhận để vay tiền nhưng lại chậm đóng học phí.
Nhiều đề xuất tăng hạn mức cho vay
Tại hội nghị này, nhiều đề xuất nâng hạn mức cho vay cho phù hợp với giá cả tiêu dùng như hiện nay. Ông Nguyễn Văn Tuấn - Phó Hiệu trưởng ĐH Lâm nghiệp đề xuất nên nâng mức vay lên 1 triệu đồng/tháng, tăng 200 nghìn so với hiện nay. Bởi theo ông Tuấn, khảo sát nhu cầu SV trong trường (Phần lớn SV của trường là con nhà nghèo, có đến 80% thuộc diện được vay vốn - ông Tuấn nhấn mạnh) thì có đến 60% SV cho biết với mức vay như hiện nay thì vẫn chưa đủ trang trải chi phí học tập. Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà cũng thừa nhận: theo khảo sát thì với mức cho vay 800 nghìn đồng/tháng như hiện nay, SV học tập ở các cơ sở giáo dục đóng tại các địa phương thì đủ, còn tại thành phố lớn thì gia đình vẫn phải tìm nguồn để chu cấp thêm.
Tuy nhiên, ông Hà cũng cho biết: việc nâng hạn mức cho vay lên hiện nay là rất khó. Chỉ mới thực hiện 1 học kỳ nhưng tổng số tiền giải ngân đã lên trên 2 nghìn tỷ đồng. Và nếu trung bình mỗi SV có 8 học kỳ, cộng thêm với thời gian khoảng 2 năm sau khi SV ra trường mới có thể trả nợ thì tổng nguồn vốn cho vay sẽ vào khoảng 25-30 nghìn tỷ đồng. Đây là số vốn không nhỏ, và ngay từ bây giờ Bộ Tài chính đã phải tính đến giải pháp đề xuất phát hành trái phiếu để tăng nguồn.
|
Tạo cơ chế để các ngân hàng thương mại tham gia tín dụng sinh viên Việc tìm biện pháp để phát triển nguồn vốn vay cũng được các bộ, ngành rất quan tâm. Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân dự tính: nếu phấn đấu cho khoảng 50% SV được tiếp cận với vốn vay và chờ đến khi bắt đầu có thể thu hồi nợ thì cần chuẩn bị khoảng 1,5 tỷ USD. Do vậy, ngoài biện pháp phát hành trái phiếu thì tính đến sự tham gia của các ngân hàng thương mại. “Một số ngân hàng thương mại đã có đề xuất tham gia việc cho SV cho vay vốn, tuy nhiên phải tính đến việc bù lãi suất cho họ”. |
Đoàn Tú