Sơ kết 3 năm thực hiện Nghị quyết 47-NQ/TW: Tập trung đẩy mạnh ứng phó

Giadinh.net - Ban Chỉ đạo Trung ương sơ kết Nghị quyết 47-NQ/TW đã hoàn tất báo cáo sơ kết 3 năm triển khai thực hiện Nghị quyết (NQ) và gửi Ban Bí thư Trung ương Đảng vào tháng 11 vừa qua.

Với đánh giá tổng quát và cụ thể, cùng sự làm việc kỹ lưỡng của Ban Tuyên giáo Trung ương và Ban cán sự Đảng Bộ Y tế, những thành tựu, khuyết điểm, nguyên nhân của việc thực hiện công tác DS - KHHGĐ thời gian qua được đề cập đầy đủ, đặc biệt là việc thực hiện các mục tiêu và tổ chức bộ máy làm công tác DS - KHHGĐ.

Chất lượng dân số chưa cao

Báo cáo chỉ rõ mức sinh giảm chậm, chưa vững chắc, có sự khác biệt giữa các vùng miền, còn tiềm ẩn nguy cơ tăng trở lại. Trong khi các vùng Đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long có mức sinh thấp (đạt hoặc thấp hơn mức sinh thay thế), thì các vùng Tây Nguyên, Tây Bắc và Bắc Trung Bộ mức sinh vẫn còn khá cao.

Về chất lượng dân số, Việt Nam đang đứng thứ 13 trên thế giới về quy mô dân số, nhưng chỉ số phát triển con người (HDI) chỉ xếp thứ 105 trên 177 nước được xếp hạng. Thứ hạng HDI tuy có tăng, nhưng chưa đáng kể. Mặc dù tuổi thọ bình quân tương đối cao, nhưng số năm trung bình sống khỏe mạnh khá thấp. Tình trạng bệnh tật, nhất là bệnh nhiễm khuẩn đường sinh sản và bệnh lây truyền qua đường tình dục, HIV/AIDS rất đáng lo ngại. Vị thành niên và thanh niên không chỉ thấp bé, nhẹ cân mà yếu cả về sức mạnh cơ bắp, sức dẻo dai và sự bền bỉ... Các tố chất về thể lực của người Việt Nam còn nhiều hạn chế, đặc biệt là chiều cao, cân nặng và sức bền.
 
Bộ máy chưa hoàn thiện
 

"Đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng" là đặc thù của công tác dân số. Ảnh: PV.

Nghị quyết 47 - NQ/TW có nêu: “Củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy và cán bộ làm công tác DSGĐTE từ Trung ương đến cơ sở đủ mạnh”. Song thời gian qua, hệ thống tổ chức làm công tác DS - KHHGĐ luôn thiếu ổn định, không thống nhất và sau mỗi lần tách nhập thì tổ chức bộ máy lại không “đủ mạnh” như trước. Điều này xuất phát từ cách hiểu của từ “giải thể”, nên nhiều cán bộ, Đảng viên lầm tưởng rằng, Đảng và Nhà nước không còn quan tâm tới công tác DS - KHHGĐ nữa và người dân thì hiểu rằng, họ được “đẻ thoải mái”.

Đến nay, sau nhiều nỗ lực, tổ chức bộ máy mới bước đầu được củng cố, nhưng vẫn chưa hoàn thiện, không thống nhất giữa các địa phương, thiếu cán bộ, nhất là những cán bộ có nhiều kinh nghiệm làm công tác DS - KHHGĐ. Một số tỉnh, huyện chưa bàn giao đầy đủ cơ sở làm việc, trang thiết bị làm công tác DS - KHHGĐ. Quá trình thành lập, ổn định tổ chức mới bị chậm, đội ngũ cán bộ hiện có không đủ so với yêu cầu quản lý và tổ chức các hoạt động DS - KHHGĐ; bên cạnh đó kinh phí chương trình mục tiêu DS - KHHGĐ ở một số địa phương cũng chưa được bàn giao, thậm chí cán bộ một số địa phương chưa được nhận lương. Do vậy, năm 2008 khó hoàn thành các chỉ tiêu đã đề ra.

Công tác DS - KHHGĐ có đặc thù riêng, đó là phải “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng”. Do vậy, đội ngũ cán bộ làm công tác DS - KHHGĐ ngoài trình độ chuyên môn, kinh nghiệm, cần phải có lòng nhiệt tình, công tâm, gương mẫu và liên hệ chặt chẽ với cộng đồng, người dân. Cấp uỷ và chính quyền các cấp cần chú trọng việc tuyển chọn, bồi dưỡng, có chế độ đãi ngộ thoả đáng và bảo đảm tính ổn định cho đội ngũ này. Việc ứng phó có hiệu quả để giữ ổn định cân bằng giới tính khi sinh, sẽ góp phần đưa nước ta phát triển nhanh và bền vững.

Ban chỉ đạo Trung ương sơ kết NQ 47 kiến nghị Ban Bí thư, Bộ Chính trị ban hành kết luận của Bộ Chính trị về tiếp tục và đẩy mạnh việc thực hiện Nghị quyết 47 trong thời gian tới; Chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ sửa đổi Pháp lệnh dân số, sớm xây dựng và ban hành Luật Dân số; Chỉ đạo Chính phủ tổng kết việc thực hiện Chiến lược Dân số Việt Nam giai đoạn 2001 - 2010, Chương trình hành động của Chính phủ theo Quyết định 09/2006/QĐ-TTg và xây dựng Chiến lược Dân số giai đoạn 2011 - 2020 làm cơ sở cho việc hoạch định kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới. Hàng năm, tăng đầu tư nguồn ngân sách của Trung ương cho các tỉnh vùng sâu, vùng xa, vùng có mức sinh con thứ 3 trở lên còn cao...
 

Ban chỉ đạo Trung ương sơ kết NQ 47 đã kiến nghị Ban Bí thư, Bộ Chính trị chỉ đạo các cấp uỷ, chính quyền địa phương nâng cao nhận thức về mối quan hệ giữa dân số và phát triển bền vững, quan tâm hơn nữa đến công tác DS-KHHGĐ, coi đây là một chỉ tiêu quan trọng và là một trong những nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế - xã hội; nhanh chóng củng cố, kiện toàn và ổn định tổ chức bộ máy làm công tác DS-KHHGĐ các cấp; thành lập Ban Chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ cấp tỉnh, huyện (do một đồng chí Phó Chủ tịch UBND làm Trưởng ban, lãnh đạo ngành Y tế làm Phó Trưởng ban và có sự tham gia của các ban, ngành, đoàn thể), tiếp tục duy trì Ban DS-KHHGĐ tuyến xã; đầu tư đủ kinh phí, trang thiết bị, cơ sở vật chất và những điều kiện đảm bảo thực hiện tốt các chương trình mục tiêu quốc gia, các đề án, dự án đã được phê duyệt về công tác DS-KHHGĐ giai đoạn đến năm 2010 và sau năm 2010.

 
Hà Thư
thuhuyen