Sự cố sập cầu Chu Va: Giám sát không trình độ gặp thi công ẩu?

GiadinhNet- Xung quanh nguyên nhân vụ sập cầu Chu Va ở Lai Châu có nhiều ý kiến cho rằng do thiết kế không đúng tiêu chuẩn kỹ thuật nên xảy ra sự cố cầu sập. Tuy nhiên, các chuyên gia được phỏng vấn đều bác lại quan điểm này.

Ẩu trong thi công, giám sát

Ông Vũ Văn Thành, Giám đốc Công ty Cổ phần Thiết kế và Xây dựng An Bình cho biết: “Không thể nói cầu treo xây dựng không có tiêu chuẩn được vì trong ngành xây dựng, làm bất cứ cái gì cũng có tiêu chuẩn kỹ thuật riêng của nó. Đổ một khối bê tông cũng có tiêu chuẩn kỹ thuật chứ đừng nói đến việc xây dựng cả cây cầu dân sinh. Đây là đường giao thông tuyến huyện thì thường do cấp huyện giám sát. Trong khi đó, ở cấp này giám sát thường là những người không có chuyên môn cứng, lại gặp thi công ẩu nên mới xảy ra sự việc đáng tiếc nói trên”.
 
Sự cố sập cầu Chu Va: Giám sát không trình độ gặp thi công ẩu? 1

Nguyên nhân đầu tiên được xác định sập cầu treo là do tụt dây treo

Ông Thành cũng dẫn rằng, một phần nguyên nhân sập cầu đã được cơ quan chức năng chỉ ra là theo thiết kế, cáp cầu treo có thể chịu được tải trọng 79 tấn nhưng ở cầu Chu Va, kết cấu neo lại không đồng bộ với cáp; tăng-đơ không tương thích với hạng mục cầu.

“Tôi không nghi ngờ về chất lượng hệ thống cầu treo ở Việt Nam vì nhiều cây cầu được thiết kế rất chắc chắn như cầu Bãi Cháy, cầu Cần Thơ, cầu sông Tiền, sông Hậu… Chỉ có những cầu treo, cầu khỉ… làm ở vùng sâu vùng xa mới đáng nghi vấn về chất lượng. Vì cầu treo làm bằng dây cáp, dây thép thì đề phòng bị han gỉ, làm bằng tre mây thì đề phòng mục nát nên phải kiểm tra định kỳ để tránh những tai nạn đáng tiếc. Tuy nhiên, thực tế những cây cầu vùng cao này sau khi đưa vào sử dụng thường không được cơ quan sở tại tiến hành việc bảo dưỡng sửa chữa này nên rất nguy hiểm. Bên cạnh đó, ý thức sử dụng của người dân cũng là điều tối quan trọng cho việc đảm bảo an toàn của cây cầu”, ông Vũ Văn Thành bày tỏ.

Ông Đỗ Văn Hà, Phòng quản lý dự án điện REII, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Giang cũng khẳng định: “Không có chuyện xây cầu không có thiết kế xây dựng. Vì khi một dự án được thực hiện thì phải làm đầy đủ các bước như: Xin chủ trương đầu tư, lập dự án, phê duyệt dự án khảo sát, thiết kế theo các tiêu chuẩn Việt Nam có Ban Quản lý dự án sẽ thay mặt chủ đầu tư để quản lý theo đúng quy trình, có tư vấn giám sát để giám sát thi công. Hơn nữa, việc phê duyệt thiết kế cũng phải theo quy trình, do vậy không thể nói là thiết kế không đạt chuẩn được”.

“Theo suy nghĩ của tôi thì việc xảy ra sự cố có thể là do chất lượng thi công và giám sát thi công có vấn đề. Tôi đọc báo thấy nói do bị tụt neo dây treo, như vậy thì chất lượng neo rất kém. Vì theo nguyên tắc khi tính toán thiết kế tải trọng của cầu thì: Nếu cầu dành cho người đi bộ (như ở cầu Chu Va) thì phải xếp cả đoàn người có tải trọng tối đa lên cầu để tính toán sau đó nhân hệ số an toàn, hệ số tải trọng gió, hệ số tải trọng động do vậy cầu đó không thể quá tải mà đứt dây được”, ông Hà phân tích thêm.

Trả  lời câu hỏi có nên ghi rõ số lượng người qua cầu thay vì ghi trọng tải cho người dân vùng cao dễ hình dung không. Ông Hà cho rằng, việc ghi tải trọng cầu theo quy định rồi, chỉ có đơn vị quản lý cầu cẩn thận hơn thì có thêm bảng hướng dẫn thôi. Nhiều cầu treo ở vùng cao họ đều có thêm bảng nội quy qua cầu.

Cầu treo càng nhẹ độ an toàn càng cao

Cũng có ý kiến cho rằng, nếu hệ cáp, neo chịu được 11,5 tấn mà khối lượng cầu đã 10 tấn còn tải trọng người là 1,5 tấn thì bản thân cầu đã ngấp nghé qua ngưỡng an toàn. Đây là một sai sót thiết kế thường gặp phải với những người thiếu kiến thức căn bản.

Thay vì gia cố hệ cáp, neo giằng, thì họ lại gia cố mặt cầu, lang can làm tăng tải trọng vô ích, khiến tải trọng hữu ích nhỏ lại đến mức có thể gây tai nạn. Đây là bài học cho những người làm thiết kế nói chung và thiết kế cầu treo nói riêng. Nhớ một nguyên tắc căn bản rằng, cầu càng nhẹ bao nhiêu thì càng an toàn bấy nhiêu. Với cầu treo thành cầu nhiều thanh sắt chắc chắn thì độ an toàn càng giảm vì nó tăng độ nặng, sức chịu lực của cầu.

Với những ý kiến, quan điểm rất xác đáng của các chuyên gia rất mong cơ quan chức năng lật lại hồ sơ về cây cầu này, phải điều tra cụ thể thì mới xác định được nguyên nhân đứt ốc neo là do lỗi của thiết kế kỹ thuật hay do thi công hoặc do tư vấn giám sát. Song song với việc này, cơ quan chức năng, người có trách nhiệm cũng cần kiểm tra lại tất cả các cầu treo hiện tại để đảm bảo an tuyệt đối cho những người qua cầu.

Mai Hạnh

maihanh