Sửa đổi viện phí, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế

Ngày 22/11, Ban Thường trực Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Bộ Y tế lấy ý kiến góp ý vào Dự thảo Nghị định của Chính phủ về chính sách viện phí và hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh cho các đối tượng thuộc diện chính sách xã hội, người nghèo, cận nghèo trong các cơ sở y tế công lập.

Điểm mới của Nghị định lần này là trong nội dung của viện phí, bên cạnh những chi phí về thuốc, máu, vật tư tiêu hao, khấu hao tài sản, chi phí điện nước, chi phí đào tạo bồi dưỡng nâng cao năng lực cán bộ còn có thêm chi phí về tiền lương, tiền công, phụ cấp, các khoản đóng góp theo chế độ của cán bộ y tế.

Hộ cận nghèo được hỗ trợ tối thiểu 70% để tham gia BHYT

Theo đó, Nghị định này đưa ra những quy định về những loại đối tượng được Nhà nước hỗ trợ bằng ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm xã hội bảo đảm toàn bộ hoặc hỗ trợ một phần kinh phí để mua thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) như cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, trẻ em dưới 6 tuổi, người có công với cách mạng, hộ nghèo, hộ cận nghèo... Trong đó, hộ cận nghèo được ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 70% để tham gia BHYT bắt buộc với mức đóng của các đối tượng thuộc hộ nghèo.

Việc điều chỉnh viện phí lần này về cơ bản không làm ảnh hưởng nhiều đến 21 triệu người nghèo; 9,5 triệu trẻ em dưới 6 tuổi, các đối tượng chính sách xã hội, hưu trí, người làm công ăn lương; 14 triệu người cận nghèo, 13 triệu người đã có thẻ BHYT bắt buộc và khoảng 5 triệu học sinh. Chi phí khám chữa bệnh của các đối tượng này do cơ quan BHYT thanh toán, phần tăng thêm nếu có cũng do BHYT chi trả.

Các đối tượng được miễn nộp viện phí khi đi khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế công lập gồm những người bị bệnh tâm thần phân liệt, bệnh phong, bệnh lao, người mắc bệnh dịch truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, người bệnh trong các trường hợp thiên tai, thảm hoạ lớn, người tàn tật nặng không có khả năng lao động, trẻ mồ côi, người cao tuổi cô đơn không nơi nương tựa...

Bên cạnh đó, Nghị định cũng xây dựng quy định thành lập Quỹ hỗ trợ khám chữa bệnh cho người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số để hỗ trợ cho một số trường hợp không có khả năng chi trả toàn bộ hoặc một phần số viện phí phải nộp. Quỹ này hoạt động theo nguyên tắc bảo toàn và phát triển quỹ, không vì lợi nhuận... được hình thành từ nguồn hỗ trợ của ngân sách nhà nước, của các tổ chức cá nhân dùng để hỗ trợ người cận nghèo và một số đối tượng để mua thẻ BHYT tự nguyện...

Theo Bộ Y tế, việc điều chỉnh mức thu viện phí sẽ làm tăng chất lượng dịch vụ y tế, mở rộng quyền lợi của người bệnh có thẻ BHYT thì bắt buộc phải nâng mức đóng BHYT trong thời gian tới. Bộ Y tế đang đề nghị Chính phủ xem xét điều chỉnh mức đóng BHYT từ 3% lên 5% để phù hợp giữa mức đóng và quyền lợi của người bệnh.

Phải điều chỉnh ngân sách nhà nước cho y tế

Xung quanh các nội dung trên, nhiều ý kiến góp ý xây dựng được đưa ra góp ý xây dựng Nghị định. Nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Khánh nhấn mạnh, hướng đi tới của ngành y tế  là cơ sở y tế công lập phải rất mạnh, đủ sức đảm bảo khám chữa bệnh cho dân: Mạnh về trình độ chuyên môn, cơ sở vật chất, y đức.

Điều đó đồng nghĩa với việc Nhà nước phải lo cho bệnh viện công. Chúng ta phải hướng tới mục tiêu bệnh viện công không thu viện phí của bệnh nhân. Phấn đấu 100% người dân có BHYT. Với tinh thần ấy, phải điều chỉnh ngân sách nhà nước cho y tế. Tỉ trọng chi cho ngân sách y tế ít nhất phải bằng 50% tổng chi của toàn xã hội cho khám chữa bệnh, trong khi ở Việt Nam hiện nay mới dừng ở mức 30%.

Ông Nguyễn Khánh cũng cho rằng, nên thay đổi cách thu viện phí. Việc tính toán các dịch vụ chữa bệnh là việc của người trong ngành. Vì vậy nên chia các mức thu tương ứng với một số bệnh chứ không nên tính toán theo từng loại dịch vụ gây phức tạp và giá cao. Để từ đó từng bước xoá bỏ tình trạng đưa các dịch vụ cao để thu tiền của dân.

Một ý kiến khác từ đại diện của Tổng hội Y dược học Việt Nam thì cho rằng, nên có mục BHYT bắt buộc toàn dân vì đây là chìa khoá vàng ngăn chặn mối liên hệ tiền nong giữa thầy thuốc, bệnh nhân, người dân. BHYT sẽ trả công cho các bác sĩ công và bác sĩ tư. Có BHYT toàn dân thì mới có công bằng, tránh chảy máu chất xám trong bệnh viện công cũng như tránh việc người dân bắt buộc phải sử dụng dịch vụ cao, tốn kém nhiều tiền của trong chữa trị.

Ông Huỳnh Đảm, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề nghị nghiên cứu kỹ chính sách cho đối tượng cận nghèo và thoát nghèo. Sự chênh lệch giữa các đối tượng này nhiều khi là mức ranh giới rất nhỏ, chỉ vài chục nghìn đồng nhưng thực tế, họ rất khó khăn nếu mắc bệnh hiểm nghèo mà không được hỗ trợ.

Bên cạnh đó, vấn đề di dân tự do cũng nên được quan tâm, nhất là những đối tượng dân cư không có chỗ trú ngụ rõ ràng khó xác nhận hộ khẩu, xác nhận hộ nghèo cho họ khi vào viện.

Đại diện cho Hội đồng tư vấn các vấn đề xã hội của Quốc hội nhấn mạnh tầm quan trọng và sự cần thiết của Nghị định này. Việc sửa đổi chế độ thu một phần viện phí để phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội hiện nay, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, tăng cường hiệu quả hoạt động của các bệnh viện, giúp bệnh viện có thêm nguồn tài chính để phục vụ người bệnh và phát triển các kỹ thuật mới, góp phần giải quyết công bằng trong khám chữa bệnh.

Trong đó, theo Nghị định, các cơ sở có tính và thu chi phí để tạo quỹ tiền lương được sử dụng số thu này để chi trả thu nhập nhằm khuyến khích, thu hút các chuyên gia, thầy thuốc giỏi làm việc tại đơn vị theo hướng dẫn của Bộ Tài chính và Bộ Y tế.

Chung Nhi