Tấm vé vàng dân số

Việc đầu tư cho công tác dân số nhằm duy trì vững chắc mức sinh thay thế, từng bước nâng cao chất lượng dân số, kiểm soát tốt các biến động dân số và cơ cấu dân số là yêu cầu bức thiết, nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.  

 

Indonesia- đất nước của 13 ngàn hòn đảo có dân số đứng thứ 4 thế giới với 260 triệu người, trước đây là ngọn cờ của công tác dân số ở châu Á. Sau một thời gian buông lỏng quản lý, công tác dân số hoạt động trong mối liên kết lỏng lẻo với nhiều bộ ngành, các chỉ tiêu dân số tụt dần, nhiều chỉ tiêu kém hơn Việt Nam.

 

Đến cuối năm 2009, Indonesia đã kịp thời điều chỉnh lại chính sách dân số, khẩn trương xốc lại tổ chức bộ máy, đưa công tác dân số lên vị trí quan tâm hàng đầu của đời sống kinh tế - xã hội và chiến lược phát triển quốc gia; tổ chức lại cơ quan dân số Trung ương ngang Bộ. Chính phủ Indonesia nhận thức sâu sắc rằng, họ đang lãng phí thời kì “dân số vàng”; tốc độ già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng. Đến năm 2020, nếu không có những biện pháp hữu hiệu, dân số của đất nước 13 ngàn hòn đảo sẽ tăng  từ 260 triệu lên 320 triệu người.

 

Cánh cửa “dân số vàng” đang mở ra đối với Việt Nam.

 

Ở Việt Nam, điều đáng ghi nhận về công tác dân số năm 2009 là lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, dân số tăng không quá 1 triệu người/năm; 63/63 địa phương hoàn thành chỉ tiêu về công tác dân số. Các chỉ số phát triển con người tăng cao ở 3 yếu tố: Thu nhập bình quân đầu người, tuổi thọ trung bình và giáo dục. Chỉ số HDI của Việt Nam năm 2009 xếp thứ 116/182 quốc gia trên thế giới. Liên Hợp Quốc đánh giá Việt Nam là một trong những quốc gia đạt nhiều tiến bộ trong thực hiện các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ.

 

Năm 2010 là năm cuối cùng của kế hoạch 5 năm (2006 – 2010), đồng thời là cột mốc hết sức quan trong để Việt Nam bước vào giai đoạn thử thách mới của thiên niên kỉ, nhằm giữ vững mọi thành quả đã đạt được và sử dụng các thành quả dân số như là bệ phóng cho sự phát triển của đất nước. Điều đó đòi hỏi sự nỗ lực của toàn ngành y tế - dân số, đồng thời không thể thiếu tầm nhìn chiến lược, sự đầu tư thỏa đáng cho công tác dân số trong chiến lược phát triển quốc gia.    

 

Tuy nhiên, chúng ta cũng cần thẳng thắn nhìn nhận rằng, công tác dân số vẫn còn biết bao thách thức. Năm 2008, tuổi thọ bình quân đạt 72 tuổi, nhưng tuổi thọ bình quân khoẻ mạnh chỉ là 60,2 tuổi; tỷ lệ người khuyết tật trên 6% dân số, trong đó có tới 1/3 khuyết tật bẩm sinh; tỷ lệ dân số thiểu năng trí tuệ và thể lực chiếm 1,5% và từng năm đang tăng lên; tỷ lệ trẻ em quan hệ tình dục sớm, mang thai ngoài ý muốn, nạo phá thai, đại dịch HIV vẫn tiếp tục lan rộng, trung bình mỗi ngày có thêm 100 người nhiễm HIV, tại khu vực ven biển Đông Bắc và TP.HCM ước tính 1% người trưởng thành đang sống chung với HIV. Tình trạng nạo phá thai, mang thai ngoài ý muốn, lạm dụng chất gây nghiện đang gia tăng. Tính bền vững  của mức sinh thay thế vẫn hết sức mong manh. Hàng loạt vấn đề về chất lượng dân số, biến động dân số, già hoá dân số, mất cân bằng giới tính khi sinh...đang  là những nỗi lo lớn trên con đường đi tới.  Sự chủ quan, tâm lý thỏa mãn đang xuất hiện đâu đó trong tư duy của các nhà quản lý, thậm chí trong các cấp ủy đảng, khi mà thành quả công tác dân số đang hiện hữu nhưng lại hết sức mong manh và có thể bị tuột mất bất cứ lúc nào.

 

Bài học để tuột mất Cúp vàng trong trận chung kết bóng  đá U23 vừa qua hẳn còn làm nghẹn thở biết bao con tim của chúng ta. Sự nghiệp dân số giờ đây có thể ví như đang bước vào trận chung kết quan trọng để nhận tấm vé vàng, đi vào thời kì sung mãn nhất của cơ hội phát triển đất nước trong tương lai. Xin đừng để tuột mất tấm vé vàng dân số mà lịch sử không thể trao cho chúng ta lần thứ hai trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.